رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    : 6/242245
شماره دادنامه   : 640/24
تاريخ رسيدگي   : 6/9/1372
تجديدنظرخواه   : ((الف ))
تجديدنظرخوانده : ((ب ))
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 282 و 283صادره ازشعبه 8 دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    : شعبه 24ديوان كشور
هيئت شعبه      : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 15/3/69 آقاي ((ب ))باوكالت آقاي ((ج )) به طرفيت آقاي ((الف )) دادخواستي به خواسته الزام به تنظيم سند رسمي انتقال پانصدمترمشاع ازشش دانگ يك قطعه باغچه مشجرداراي پلاك ثبتي 123 فرعي ازيكصداصلي واقع درروستاي ...مقوم به مبلغ دو ميليون ويك ريال وخسارت تقديم دادگاه حقوقي يك ...نموده كه به شعبه هشتم ارجاع گرديده و توضيح داده كه خوانده به موجب مبايعه نامه 1/2/67پانصدمترمشاع ازشش دانگ يك قطعه باغچه ويك قطعه باغ داراي پلاك ثبتي 133فرعي ازيكصداصلي واقع درروستاي ...رابه مبلغ دويست پنجاه هزارتومان به موكل فروخته ومبلغ پنجاه هزارتومان نقدا"از موكل دريافت نموده ومقررشده كه حداكثرظرف دوماه ازتاريخ قرارداد پس ازرفع موانع ثبتي وقانوني سندرسمي انتقال به {موكل } نتظيم و بقيه نقدا"دردفترخانه به اوپس داده شود.به شرح صدورقراردادتوافق شده كه سهم موكل درمنتهي اليه ضلع شرقي كل باغ منظورودرذيل قرار داداستفاده ازحق آب نهرشمال باغ وآب لوله كشي به موكل داده شده ودوهفته بعديعني درتاريخ 11/2/67 نيزمبلغ يكصدوپنجاه هزارتومان به شرح ظهرقرارداد ازبابت بقيه ثمن ازموكل دريافت نمود وفقط باقيمانده ثمن پنجاه هزارتومان است كه بايددرموقع تنظيم سند رسمي به اوپرداخت شودمتاسفانه نه تنهاظرف دوماه بلكه باگذشت دوسال از تاريخ معامله خوانده حاضربه تنظيم سندوانجام تعهد درمقابل موكل نشده وباوجودآنكه پانصدمترمربع ازباغ رابه موكل فروخته سند مالكيت كل شش دانگ رابه نام خود دريافت نموده وبادريافت سندمالكيت موانع ثبتي وقانوني مذكوردرقرارداد منتهي شده ولي اوحاضربه انجام تكليف قانوني نيست .درخاتمه تقاضاي صدورحكم طبق خواسته نموده {است }.
آقاي ((الف )) نيزدادخواستي به طرفيت آقاي ((ب ))به خواسته دعوي تقابل دايربه فسخ وبطلان قراردادمورخ 1/2/67 تقديم دادگاه حقوقي يك ...نموده كه به شعبه هشتم ارجاع گرديده وتوضيح داده كه به موجب قراردادمورخ 1/2/67 يك قطعه باغچه به مساحت پانصد مترمربع ازيك قطعه باغ رامشاعا"به ايشان فروختم درقرارداد نيزشرط شده بود كه حداكثرظرف دوماه ازهمان تاريخ دردفترخانه حاضرو سند رسمي تنظيم نمايم ليكن به جهات قانوني اين امرمقدورنگرديده براي اينكه حسن نيت خودرانشان داده باشم بنابه خواست خواهان به موجب وكالتنامه رسمي به خانم ((د))همسرشان وكالت دادم كه كليه اقدامات قانوني براي انتقال رافراهم آورده نيست به تنظيم سند رسمي اقدام نمايند حتي دروكالتنامه قيد شده (اخذسندمالكيت مفروزيامشاع ) ازقرارمعلوم همسرآقاي دكترتلاش فراوان به عمل آوردندامابازهم به جهات قانوني كه عرض شدنتوانستندبه مقصود خودبرسند.علت تمام اين مشكلات موانع قانوني است نه من ونه خواهان راازآن گريزي نيست به منظوري كه درسندعادي مورداستناد ملاحظه مي فرماييد دريك جانوشته شده پانصد مترمشاع ازيك قطعه باغ وجاي ديگرآمده است پانصدمترمربع موردتوافق طرفين معامله درمنتي اليه ضلع شرقي كل باغ جنب دره منظورگرديده البته اين قراردادازناحيه خواهان تنظيم يافته وبه خط خودش نوشته شده امااگرملك به طورمشاع فروخته شده پس مفروزفروخته شده قيدمشاع براي چه بوده است ؟به نظربنده ملك بايدبه صورت مشاع فروخته شوديا مفروزيعني آنچه درماده 250 قانون مدني منعكس است امكان ندارد كه ملكي رابتوان به صورت مشاع بفروش رساندبنحوي كه مفروزهم باشدبه جهت مذكورچون معامله صحيحا"انجام نيافته وفاقدشرايط اساسي براي صحت معامله بوده فسخ قرارداد استنادي خواهان اصلي مورد استدعا مي باشد.اينجانب حاضر هستم وجوه دريافتي از خواهان دعوي اصلي را مسترددارم .درخاتمه خواهان دعوي اصلي راتقاضاكرده است .
دادگاه پرونده هاي مذكور راپيوست وتواما"مورد رسيدگي قرارداده و پس ازاستعلام ازوضعيت ثبتي ملك ووصول پاسخ آن سرانجام دادگاه پس ازكسب نظرآقاي مشاورتاييداين شعبه قرارگرفته وپرونده اعاده گرديده كه پس ازوصول دادگاه چنين راي صادركرده است : (...دادگاه باعنايت به قراردادمارالذكر وپاسخ استعلام كه مالكيت آقاي ((الف ))رادرشش سهم مشاع ازهشت سهم ازشش دانگ پلاك مذكور مورد تاييد قرارداده واضافه نموده كه پلاك مرقوم به صورت يك قطعه باغ محصوردرآمده است كه باتوجه به اينكه وكيل خواهان درخواست الزام خوانده به پانصدمترمشاع ازباغ مزبور رانموده وانتقال پانصد متر مشاع ازباغ بااحرازمالكيت آقاي ((الف ))به نسبت سهم خود درمورد پلاك مرقوم اشكال قانوني ندارد.علي هذا دفاع خوانده غيرموجه تشخيص با عنايت بردادنامه شماره 48/1124/8/71 صادره ازشعبه 24 ديوان عالي حكم برالزام خوانده به انتقال رسمي پانصدمترمشاع ازپلاك ثبتي 123 فرعي از 100 اصلي رابه خواهان دريكي از دفاتراسناد رسمي درقبال دريافت مبلغ پانصدهزار ريال باقيمانده ثمن معامله وباشرايط مندرج درقراردادو بارعايت سايرمقررات وقوانين مربوط به انتقال باغ به نام خواهان صادر واعلام مي داردو در خصوص دادخواست آقاي ((الف ))به طرفيت آقاي ((ب ))به خواسته فسخ قراردادعادي مورخ 1/2/67با عنايت به مراتب فوق وبه علت موجه نبودن درخواست خواهان حكم به رد دعوي نامبرده صادرواعلام مي گردد)آقاي ((الف ))ازدادنامه مذكور تجديدنظر خواهي كرده وپس ازانجام تبادل لوايح پرونده به ديوان عالي كشور ارسال وبه اين شعبه ارجاع گرديده است .
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديد،پس ازقرائت گزارش آقاي ...عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((اعتراض تجديدنظرخواه نسبت به راي تجديدنظرخواسته وارد و موثر تشخيص نمي گردد وهمان طوركه دردادنامه قبلي اين شعبه ذكر شده از لحاظ رعايت اصول وقواعددادرسي نيزاشكالي دررسيدگي دادگاه مشهود نمي باشدلذاراي موردبحث نتيجه ابرام مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
83