رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونه    :9  7 5468
شماره دادنامه :798/9
تاريخ رسيدگي  :4/6/70
تجديدنظرخواه  :(الف )باوكالت (ب )
تجديدنظرخوانده :بنيادجانبازان
تجديدنظرخواسته :دادنامه شماره 14294/9/69صادره ازشعبه دوم دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي   :شعبه 9 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه     :آقايان

خلاصه جريان پرونده :تجديدنظرخواه باوكالت آقاي (ب )درتاريخ 29/1/68 دادخواستي مبني برالزام خوانده به افراز و انتقال رسمي يك قطعه باغ (نخلستان )به مساحت دوهكتارازپلاك 800 بخش ...مربوط به موسسه كشاورزي ...به ارزش دوميليون وده هزار ريال به طرفيت  بنياد... انقلاب اسلامي ...تقديم نموده خلاصتا"دادخواهي كرده است كه به حكايت قراردادشماره ...قطعه نخلستان فوق الذكررابه موكل واگذارودربند يك شروط معامله متعهد مي شودكه اقدام به افرازمعامله وانتقال آن دريكي ازدفاتراسنادرسمي به عمل آورد ودرجهت مقصود مذكورطي نامه شماره ...قابليت احرازآن رااداره كل كشاورزي استعلام و پاسخ ثبت رابه تحصيل مي نمايد وطي نامه شماره ...ازدفترخانه شماره 4 ... تقاضاي تنظيم سند معامله را به نام موكل مي نمايد ولي متاسفانه علي رغم انجام معامله شرعي وقانوني وتهيه مقدمات ثبت ملك به نام موكل ازعمليات به تكليف امتناع مي نمايد.بنابراين قراردادفيمابين طبق ماده 10 قانون مدني بين طرفين الزام آوربوده وبنياد خوانده ملزم به اجراي مفادآن شناخته ميشود. خواهشمنداست بادر نظرگرفتن واقعيت مفروض حكم به مورد خواسته صادرفرمائيد.ضمنا"براي جلوگيري ازنقل وانتقال به استنادماده 770قانون آئين دادرسي مدني تقاضاي صدور و دستوربه جلوگيري ازهرگونه معامله اي نسبت به مورد معامله را دارد.وكالتنامه وفتوكپي قرارداد موردبحث به عنوان مستند دعوي ضميمه دادخواست تقديم گرديده است .شعبه 5 دادگاه حقوقي دو... به استناداينكه رسيدگي به موضوع درنصاب دادگاه حقوقي يك است باصدور قرارعدم صلاحيت پرونده رابه محاكمه صالحه ارسال ودرنتيجه درشعبه دوم دادگاه حقوقي يك ...تحت رسيدگي قرارگرفت .شعبه مرقوم پس ازاستماع اظهارات وكيل خواهان ونمايندگان خوانده درجلسه مورخ 5/4/68وكسب نظرمشاوربه استدلال آنكه صرفنظرازاينكه قرارداد مورخ 24/7/67 به تصريح بند 6اين قولنامه بوده و به صورت عقد بيع تنظيم نشده چون واگذاري اراضي وباغات كه دراختيارحكومت اسلامي قرارگرفته بايستي طبق شرايط ومقررات لايحه قانوني اصلاح واگذار واحياي اراضي درحكومت اسلامي وآئين نامه اجرائي آن مصوب سال 1359صورت گيردو خواهان كه خود راكشاورزمعرفي نموده وبعدا" معلوم شده پليس راه آهن مي باشد واجدشرايط مندرج دربند6قانون فوق الذكرنبوده وبه رددعوي خواهان به لحاظ مذكور اعام نظرنموده است كه باوصول اعتراض نسبت به نظريه مزبور ازجانب وكيل خواهان وطرح پرونده درشعبه نهم ديوان عالي كشور اين شعبه بااستدلال مندرج دربين الهلالين :
(بنياد مستضعفان كه درچاريخ 14/12/57به موجب لايحه قانوني مصوبه 21/4/59شوراي انقلاب اسلامي تاسيس گرديده داراي شخصيت حقوقي مخصوص به خود بوده كه طبق ذيل تبصره بند3 ماده دوم لايحه مرقوم هرگونه معاملاتي راكه صلاح بداندازجمله بيع مي تواندانجام دهدودراين مورد تابع تشريفات مذكوردرماده استنادي دادگاه نمي باشد بنابه مراتب وباتوجه به اينكه درقولنامه مورخ 24/7/65معامله منعقده به كشاورز بودن خريدار مشروط نگرديده و معامله انجام شده مادام كه فسخ يا اقاله نشده طرفين وفق مادتين 219و220قانون مدني ملزمندمفادآن را به مورداجراء بگذارند)
نظريه دادگاه راغيرقابل تنفيذتشخيص داده وپرونده رانزدمرجع صدور نظرجهت اقدام عودت است .مرجع مزبور پس ازوصول پرونده ودعوت طرفين واستماع اظهارات وكيل خواهان ونماينده خوانده درجلسه مورخ 14/9/69 وكسب نظرمشاورراي تجديدنظررابدين خلاصه صادرنموده است :
((...هرچندبنابه تشخيص ديوان عالي كشورمعملاتي كه بنيادمستضعفان انجام مي دهدتابع تشريفات و مقررات لايحه قانوني واگذاري واحياي اراضي در حكومت اسلامي و آئين نامه اجرائي آن نمي باشد ليكن چون خواهان بدوا"خودراكشاورزمعرفي نموده وقولنامه تنظيمي مورداستناد براساس اين مسئله تنظيم گرديده اصولا"قرارداد مورخ 24/7/67 مورد استنادبه تصريح بند6قولنامه بوده و به صورت عقد بيع تنظيم نشده وعقدواقع نگرديده تاالزام آورباشدذادعوي خواهان موجه نبوده وحكم به ردآن صادرمي نمايد))راي دادگاه مورددرخواست رسيدگي تجديدنظر از سوي وكيل محكوم عليه قرار گرفته وسابقه پس از وصول به ديوان عالي كشوربه لحاظ سبق تصميم دردستورهاي كارهاي اين شعبه قرارگرفته است .اينكه باتنظيم گزارش پرونده آماده اتخاذ تصميم است .مندرجات لايحه وكيل تجديدنظرخواه هنگام شورقرائت خواهدگرديد.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديدوپس ازقرائت گزارش آقاي ...مستشار نموده چنين راي مي دهد:
((بسمه تعالي .اعتراض وكيل تجديدنظرخواندگان بر راي دادگاه وارد بوده ومالا"موثردرفسخ آن به نظرنمي رسدزيرامندرجات قولنامه 27/10/67 كه تحت عنوان قولنامه فروش تنظيم گرديده صراحتا"برفروش قطعه باغ نخلستان موجوددرآن درقبال ثمن معين باشرايط مقرره درنحوه پرداخت ثمن وكيفيت تنظيم سندرسمي انتقال موردمعامله ازسوي بنيادمستضعفان به تجديدنظرخواه داردبنابراين استدلال دادگاه به استناد آنكه در بند 6قراردادمزبور قولنامه ذكر شده و به همين سبب معامله اي بين طرفين انجام نگرفته خلاف مستفادازسندمذكور كه حاكي ازاراده طرفين درانجام وانشاءمعامله است بوده وصرف ذكرقولنامه مغيرواقعيت امر به نظر نمي رسدبنابه مراتب وباتوجه به اينكه همان طوركه دردادنامه شماره 327/319/6/69اين شعبه قبلا"استدلال گرديده ودر سند معامله مزبور به كشاورزبودن خريدارمشروط ومقيدنگرديده عدم وصف مزبوردر خريداراخلالي درصحت واركان معامله واردآوردبنابه مراتب راي تجديد نظرخواسته دروضعيت مخدوش تشخيص مي گرددو بانقض آن تجديد رسيدگي وفق مادتين 3و5قانون تعيين مواردتجديدنظراحكام دادگاههابه شعبه ديگر دادگاه حقوقي يك ...محول تامورداقدام شايسته قرارگيرد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
81