رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    :    2/137435/7203
شماره دادنامه  :    311و310/25
تاريخ رسيدگي   :    24/6/1372
فرجامخواه      :    آقاي (الف )باوكالت آقاي (ب )
فرجامخوانده    :    آقاي (ج )باوكالت (ه)
فرجامخواسته    :    دادنامه شماره 711878صادره ازشعبه 3دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    :    شعبه 25ديوان عالي كشور
هيئت شعبه      :    آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 25/9/68 آقاي (ه)به وكالت آقاي (ج ) به طرفيت آقاي (د)و(الف )دادخواستي به خواسته اعتراض ثالث اجرايي نسبت به توقيف پلاك 984بخش 2...دررابطه بااجراييه 10/1/68 مربوط به حكم صادره ازشعبه 17دادگاه كيفري 2درپرونده كلاسه 75/14/68به دادگاه كيفري 2...تقديم وبه استنادقولنامه 21/2/65وتصويرچكهاي مورخ ... و...و 32 فقره رسيد وجه و تصوير قسمتي از يك صفحه از يك شماره روزنامه ...تقاضاي توقيف عمليات اجرايي واتخاذتصميم لازم نموده است . شعبه 18 دادگاه كيفري 2... بااشاره به اينكه معترض مدعي مالكيت توقيف شده و رسيدگي به دعوي ازخصائص حقوقي است به اعتبار صلاحيت دادگاه حقوقي يك ، قرارعدم صلاحيت صادركرده است .
شعبه 2 دادگاه حقوقي يك ...قرار رجوع به پرونده اجرايي واستعلام ازبانك راجع به پرداخت وجه 2برگ چك مورداستنادوملاحظه اصول مستندات راصادرنموده است .
(معلوم شده است كه شخصي بنام (س )چكهاي 22/2/65و 30/5/65رادروجه آقاي (د)باقيدعبارت (بابت فروش منزل قولنامه 21/2/65...) صادر كرده وآقاي (د)چك اول راوصول وچك بعدي راظهرنويسي نموده است .) درتاريخ 11/10/68به وقت مقرردادگاه پس ازاستماع اظهارات  وكيل خواهان وملاحظه پرونده اجرايي چنين انشاءنظريه كرده است :
(...انتقال موردادعاباسندعادي انجام يافته وباتوجه به مدافعات آقاي (الف )وباتوجه به مواد 47و48 قانون ثبت سندمزبورقابل پذيرش دردادگاه نيست نظرباينكه ضمن نوشته عادي فوق الذكر...قيدشده :(حق فسخ اين معامله مبلغ پنجاه هزارتومان درتعهدوعهده طرفين متعاملين است ...باتوجه به ماده 399 قانون مدني ...وبا توجه به ماده 401 قانون مزبورهم شرط باطل است وهم مبيع ...موجبي براي توقيف وابطال عمليات اجرايي به نظرنمي رسدنظردادگاه ...به رددعوي مي باشد..) وپرونده رابااعتراضنامه واصله به ديوان عالي كشورارسال داشته كه دادنامه شماره 69/348 به اين شرح ازاين شعبه صادرگرديده است :
برنظريه دادگاه اشكالات ذيل وارداست :
1.اخطاريه آقاي (د)...بارعايت مقررات ابلاغ نشده كه موردتوجه قرار نگرفته مضافا"...نامبرده درجلسه رسيدگي حاضرنبوده كتبا"نيزدفاعي نكرده است ودراين رابطه ماده 171قانون آيين دادرسي مدني عمل نشده است .
2.خواسته مذكوردردادخواست توقيف عمليات اجرائي مي باشد وابطال عمليات اجرايي كه درجلسه دادرسي وسيله وكيل خواهان تقاضاشده چنانچه درحدودماده 117 قانون يادشده تشخيص شودمي بايست به خوانده غايب نيزابلاغ گرددكه به اين ترتيب عمل نشده است .
3.باعنايت به اينكه دراين دعوي الزام به تنظيم سندرسمي انتقال مطرح نبوده ومستنددعوي ...عادي مي باشدكه وفق مقررات مواد47و48 قانون ثبت قابل پذيرش درمحاكم نيست تصميم دادگاه دراين حدمي بايد باشدو وروددرچگونگي سندعادي مزبورباخواسته دعوي انطباق ندارد علي هذاپرونده جهت اقدام قانوني اعاده مي شود ومتذكر مي گرددكه خواهان به شرح لوايح تقديمي دراين مرحله مدعي شده دادخواست الزام به تنظيم سندنيزاخيرا"تسليم نموده كه درشعبه 3 حقوقي يك ... به كلاسه 271753/12/18/1م ثبت گرديده كه بايدموردتوجه قرارگيرد.
متعاقبا"دادگاه پرونده موجوددرشعبه 3 رامطالبه وملاحظه وبااشاره به ارتباط ولزوم رسيدگي واخذاتخاذتصميم دراين باب راخواستارشده است كه اين پرونده نيزبه شعبه سوم ارجاع گرديده است .
واماجريان پرونده شعبه سوم چنين است كه درتاريخ 6/1/69 آقاي (ج ) به طرفيت آقاي (د)دادخواستي الزام به انتقال رسمي 240 مترمربع خانه پلاك ثبتي ...مقوم به مبلغ 000/500 ريال ودستورموقت برمنع انتقال وبه استنادسندعادي 21/2/65وسندمالكيت وچكهاي صادره و 42 برگ قبض اقساطي پرداخت شده وگواهي بانك وقبوض آب وبرق وفيش تلفن واجاره نامه تقاضاي رسيدگي نموده است (بعدا"خواهان درپاسخ اخطاريه اعلام داشته است كه بهاي خواسته طبق قولنامه 000/800/8 ريال است وبه همين ماخذتمبرابطال شده است .)
دادگاه وضعيت ثبتي رااستعلام ومقررداشته است به خواهان اخطارشود دررابطه بادرخواست صدوردستورموقت 10% بهاي خواسته راتوديع نمايد (بعدهاپس ازتوامي رسيدگي دوپرونده دادگاه درخواست صدوردستورموقت رابااشاره به توديع نشدن وجه ومنتفي شدن موضوع دستورموقت با تنظيم سندانتقال ردنموده است .) شعبه سوم دادگاه درتاريخ 17/2/70 به وقت مقررهردوپرونده راتحت نظرقرارداده است .آقاي (الف )اظهار داشته است اين معامله صوري است وامضاي آقاي (د)درزيررسيدهاجعلي است .فتوكپي چك 200 هزارتوماني ،فاقدامضاءاست وطلب من بر مبناي چك بانك سپه كه آقاي (د)صادركرده است مي باشد.تقاضاي رددعوي را دارم .وكيل خواهان اظهارداشته است رسيدهاارتباطي به آقاي (الف ) نداردوآقاي (د)است كه احيانا"حق چنين ادعايي دارد.
دادگاه قراررجوع پرونده 18/19/69 شعبه 7 دادگاه حقوقي دورا صادر نموده ودرتاريخ 29/2/70 پرونده راملاحظه وقيد نموده است كه (آقاي (ش ) به طرفيت آقاي (ك ) به خواسته الزام به تخليه خانه پلاك ..اقامه دعوي نموده ودادنامه 69/350 به واردبودن دادخواهي صادروبه موجب دادنامه 69/279 شعبه چهاردادگاه حقوقي يك ...تاييدشده است وآقاي (ج ) دادخواست اعتراض ثالث تقديم داشته كه درجريان رسيدگي است .) دادگاه دررابطه باادعاي آقاي (الف )به اينكه عبارت خانه وقولنامه 21/2/65 وپلاك ...بعدا"به چكهااضافه گرديده قرارملاحظه اصول چكها راصادرنموده است .آقاي (ب )به وكالت ازآقاي (الف )واردشده است ولايحه مفصلي ارسال ودعوي اخيرراصوري ونتيجه مواضعه قلمدادنموده است . دادگاه درتاريخ 7/12/60 اصول چكهاراكه بوسيله نماينده بانك ملي ارائه شده ملاحظه نموده وآقاي (ب )پس ازديدن چكهااظهارداشته به نظر مي رسدكه درچك يكصدهزارتوماني جملاتي كه بابت فروش منزل قولنامه 21/2/65نوشته شده چندان انطباق وهماهنگي باخط وشيوه نگارش ساير مطالب نوشته شده درچك نداردوهمچنين در موردچك ديگربه همان نحو اقدام شده كه چون موكل اينجانب قبلا"ادعاي الحاق مراتب مذكوربه متن چك كرداينجانب نيزآنچه وسيله موكل گفته شده مجددا"عنوان مي كنم . سپس دادگاه بااخذاجازه رسيدگي فوري درتاريخ 16/2/71 به وقت فوق العاده پايان دادرسي رااعلام وچنين اتخاذتصميم كرده است :
(1.نظريه دادگاه :اولا"درمورددادخواست آقاي (ج )به طرفيت آقاي (د) دايربه الزام به انتقال رسمي 6دانگ يكباب خانه ساخته شده به مساحت 240 مترمربع ...وبه استنادفتوكپي قولنامه عادي مورخ 11/2/60 و رونوشت چك ...و 42 فقره رسيد عادي وقبوض پرداخت وجه به شركت مخابرات وآب وبرق به اين توضيح كه اعلام داشته خانه مزبور... از خوانده خريداري كه موردمعامله به تصرف وي داده شده وكليه اسنادو مدارك ازخوانده دريافت وثمن معامله راطي دوفقره چكهاي ...جمعا" به مبلغ 5500000 ريال وبقيه رابشرح 42 فقره رسيداقساطي پرداخته ونسبت به اتمام ساختمان واخذانشعاب آب وبرق وخريداري فيش شخصا" اقدام وآن رابه توسط دامادش آقاي (س )اجاره داده است واز تاريخ معامله ...متصرف ومنحصرا"مبلغ 125000 تومان بابت باقيمانده ثمن معامله بدهكاراست كه حاضربه توديع مي باشد...كه باعنايت به اينكه خوانده باابلاغ قانوني وقت وتجديد جلسات مكرر حاضرنشده ولايحه اي ارسال نداشته وهيچ گونه ايرادودفاع وتكذيب به عمل نياورده .... عقيده برصدورحكم به الزام آقاي (د)به انتقال رسمي خانه موردمعامله بامشخصات مندرج درقولنامه مستنددعوي رادارم .
2.راي دادگاه درخصوص دادخواست آقاي (ه) به وكالت ازآقاي (ج )به طرفيت آقايان (د)و(الف )به خواسته اعتراض ثالث اجرايي نسبت به توقيف پلاك ...دررابطه بااجرائيه 1/1/68 و تغيير آن به تقاضاي ابطال عمليات اجرايي درجلسه دادرسي كه ...به لحاظ ارتباط باپرونده الزام به انتقال رسمي به اين دادگاه ارجاع گرديده كه با عنايت به دلايل مندرج درنظريه مربوط به الزام به انتقال رسمي و اينكه از ناحيه آقاي (د)هيچ گونه ايرادودفاعي به عمل نيامده وعمده اعتراض آقاي (الف )ووكيل وي اين است كه وقوع معامله بين آقايان (ج )و(د)درمورد خانه صوري بوده است وامضاي آن جعلي است كه باتوجه به اينكه تاريخ قولنامه 21/2/65 وبابت قسمتي ازثمن معامله دوفقره چكهاي شماره .. به مبلغ 4500000 ريال به تاريخ 23/2/65يعني يك روزپس از تاريخ قولنامه ودروجه آقاي (د)بابت فروش منزل قولنامه 21/2/65صادرودر تاريخ 24/2/65يعني 2 روزپس ازتاريخ چك توسط شخص آقاي (د)پرداخت گرديدوچك ديگربه شماره ...به مبلغ 1000000 ريال وبه تاريخ 30/5/65 باظهرنويسي آقاي (د)به آقاي (گ )پرداخت گرديدكه باتوجه به اينكه اصول چكهاازتاريخ پرداخت وجه دربايگاني بانك ملي بوده واصول چكها درجلسه 7/12/70 موردملاحظه دادگاه قرارگرفته وفتوكپي هردوطرف آنها نيزتوسط بانك تهيه وبه پرونده تسليم شده ادعاي صوري بودن معامله موجه نبوده لذابااحرازصحت دعوي خواهان آقاي (ج )راي برابطال عمليات اجرايي پرونده كلاسه 1/10/68 اجرايي مربوط به پرونده 14/75/68شعبه 17 دادگاه كيفري 2 شيرازمستندا" به ماده 147 قانون اجراي احكام مدني صادرواعلام مي دارد.)
متعاقبا"درتاريخ 1/6/71 باقيداينكه نسبت به نظريه اعتراضنامه واصل نشده است براساس نظريه متخذه انشاءراي شده است كه منتهي به تجديد نظرخواهي گرديده است .
اعتراض اين است كه عدم حضور ودفاع آقاي (د) واقدامات آقاي (ج ) گوياي تباني ومواضعه آنان براي تضييع حقوقي موكل نيست ؟آقاي (د) به كشورآلمان فراركرده است كسان وبستگان اوهم بيكارننشسته اندو به طرق مختلف مانع رسيدن مردم به مطالباتي كه ازاودارندمي شوند اعتراضنامه عينا"هنگام شورقرائت مي گردد.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديدوپس ازقرائت گزارش آقاي ..عضو مميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((بسمه تعالي .اولا"نظربه اينكه تجديدنظرخواه دردعوي الزام به تنظيم سندانتقال كه دادنامه برمحكوميت آقاي (د)صادرگرديده دخالت نداشته است تجديدنظرخواهي وي قابل پذيرش نبوده ردمي شود.ثانيا"درموردپرونده ديگربا التفات به مجموع محتويات پرونده وجهات ودلايل مذكور در دادنامه راجع به آن وباعنايت به ذيل ماده 147 قانون اجراي احكام ايرادات واعتراضات تجديدنظرخواه به نحوي نيست كه مالا"نقض دادنامه راايجاب كند.برتشريفات رسيدگي هم اشكالي به نظرنمي رسدعلي هذاو من حيث نتيجه دادنامه موردتقاضاي تجديدنظردراين قسمت ونسبت  به مشاراليه ابرام مي شود.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
81