رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      :  695/76
تاريخ رسيدگي     :  25/5/69
تجديدنظرخواه     :  آقاي (ر)
تجديدنظرخوانده   :  آقاي (م )
تجديدنظرخواسته   :  الزام تنظيم سندرسمي سه دانگ مشاع پلاك ثبتي ...

خلاصه جريان پرونده : خواهان دادخواستي به خواسته فوق عليه خوانده تقديم دفتركل دادگاههاي حقوقي يك ... مي نمايدكه جهت رسيدگي به اين شعبه ارجاع وپس ازثبت وتعيين وقت رسيدگي ودعوت اصحاب دعوي دادگاه دروقت مقررفوق به تصدي امضاءكننده زيرتشكيل وپس ازمطلعه پرونده وكسب نظريه مشورتي مشاورختم رسيدگي رااعلام وبه شرح آتي مبادرت به صدورنظريه مي نمايد.
درخصوص دادخواست تقديمي آقاي (ر) درپرونده كلاسه 69/76 به طرفيت آقاي (م )باوكالت آقاي ...دايربه الزام سند رسمي سه دانگ مشاع پلاك ثبتي شماره ...مستندابه قراردادعادي مورخ 16/10/1366به اين ادعاك ه درتاريخ 28/1356 به منظورايجادوتاسيس  دفترمشتركي باخوانده اقدام به خريديك  باب آپارتمان پلاك ...بخش ...نموديم كه علاوه برآنكه آپارتمان مذكوردردرمقابل مبلغي دررهن اينجانب ميباشدسه دانگ مشاع ازشش دانگ نيز درواقع متعلق به اينجانب بوده كه به علت معاذيرخاص درتاريخ انجام معامله به نام خوانده ثبت گرديده واين قضيه درتاريخ 16/10/66طي صورتمجلس موردقبول خوانده قرارگرفته است ومتعهدگرديده كه درخصوص مورد سند رسمي به نام اينجانب بنمايدكه استنكاف نموده وتقاضاي الزام خوانده رابه تنظيم سندرسمي سه دانگ مشاع خواستارگرديده است آقاي وكيل خوانده طي لايحه اي اعلام داشته درسال 1352كه موكل منزل خويش را مي ساخته و...كارمند ديپلمه شهرداري وپليس ساختمان بوده  براي معاينه ساختمانهاوجلوگيري ازتخلفات مراجعه نموده وروزي پيشنهاد كرده كه افرادي راكه براي  گرفتن پروانه به شهرداري مراجعه مي نمايد به اومعرفي تادرنقشه ساختمان وترسيم آن نظارت نمايدوسودحاصله را مشترك باشنداين كارتاسال 1356 ادامه داشته ودرسال 1356 آپارتماني خريداري ونزدايشان صوري به رهن گذارده شده درمرداد 1357 شركت مهندسي مشاورتشكيل شده ودربهمن 1357 به علت تصادف موكل صدمه جسمي وروحي ديده وبستري وشركت تعطيل گرديده وخواهان درديماه 1366موكل رابه خانه خوددعوت وصورتمجلس نوشته وامضاءمكنندودرآن قيد شده كه آپارتمان محل شركت مشتركا"خريداري ولي سندمالكيت به نام ...تنظيم گرديده ودررهن آقاي ...مي باشدچنين ادعايي قابل قبول نيست زيرا خريدآپارتمان ورهن گذاشتن دريك زمان صورت گرفته واگرخواهان مدعي خريدآپارتمان به اشتراك چهارصدهزارتومان پول مي داشت باالتفات به اينكه قيمت شش دانگ آن هشتصدهزارتومان بوده چراوچگونه همان زمان سندمالكيت سه دانگ رابه نام خودش ثبت نكرده است ودرصورتمجلس دو نكته قابل توجه وملاحظه است :
1.باامضاءتوافقنامه گذشته وحال ازنظرمالي بين اينجانب و(ر)نمي باشد جمله يك كلمه كسري داردكه كسري مي تواند(ادعايي )باشدوآقاي رضا نويسنده صورت مجلس مي داندكلمه كسري كدام است .
2.((درضمن ازكليه طلبكاريهاي گذشته تاحال چشم پوشي نموده .)) توافقنامه ديماه 1366 مستندخواهان دردادخواست است وجملات منعكس در توافقنامه مشعربرتسويه حساب ازنظرمالي ونداشتن ادعاازطرفين است ومبلغ رهن نيزيكي ازآن موارداست وتقاضاي اخذ توضيح ازخواهان را نموده كه خواهان درجلسه رسيدگي اعلام داشته اولا"درمورداعلام صوري بودن چهارصدهزارتومان ازناحيه آقاي وكيل خوانده صحيح نيست واينجانب درقبال چهارصدهزارتومان كه ازدفترچه پس اندازشماره 820 بانك صادرات گرفته ام نقدا"دردفترخانه اي كه درسندنوشته شده دفتر 351 نقدا" تحويل خوانده نموده وكل پلاك رادرگرومن گذاشته است وته اوراق دفترچه مرقوم رابه دادگاه ارائه كه موردملاحظه قرارگرفته است ودرموردمطلب ديگرآقاي وكيل خوانده اعلام داشته منظورازكلمه گذشت كردم مربوط به درآمدشركت بوده نه موضوع ديگرواگر چهارصدهزارتومان رابخشيده بودم كه سندرافك مي نمودم بنابراين علاوه برسندسه دانگ آپارتمان كه طبق صورتمجلس بايدبه نام شودخوانده چهارصدهزارتومان هم بابت پولي كه داده ام وپلاك رادررهن خودگرفته ام ازاوطلبكارم كه دادخواست عليحده خواهم دادوضمنا"يادآوري مي نمايدكه كل ملك راآقاي ...دويست وهفتادهزارتومان داده به صاحب ملك وبقيه رامن دادم دويست وهفتاد هزارتومان هم ازپول مشترك كه شركت ودرآمدشركت پرداخت گرديده است كه ته چك آن دربانك موجوداست وشركت اينجانب باخوانده درمهندسي مشاورازسال 1357 به ثبت رسيده وقبل ازآن ازسال 52 شركت داشته ايم كه به ثبت نرسيده بوده علي هذا بنابه مراتب مرقوم ونظربه اينكه خواسته خواهان الزام به تنظيم سندرسمي پلاك ...نسبت به سه دانگ مشاع ميباشدونظريه قراردادمورخ 16/10/1366 پيوست پرونده ومستند خواهان نظريه اينكه خوانده صريحا"اعلام داشته آپارتمان محل شركت واقع درخيابان دكتر...طبقه دوم آپارتمان 8 كه باآقاي رضا..مشتركا" خريداري ولي سندمالكيت به پلاك ثبتي 2038/3741به نام اينجانب تنظيم ودررهن آقاي ...مي باشدمتعهدمي شوم سهم الشركه كه ازآپارتمان شركت به آدرس فوق كه بالغ برسه دانگ مي باشدبه نام آقاي (ر)....تنظيم (شود)ضمنا" سه خط تلفن ووسايل موجودكه صورت برداري آن متعاقبا" اعلام خواهدشدمشتركا"خريداري گرديده است ونظربه اينكه باملاحظه دفتر پس اندازخواهان كه دردادگاه ارائه وته اوراق دفترچه حكايت دارد كه درتاريخ 8/8/66 خواهان مبلغ چهارصدهزارتومان ازششصدهزارتومان موجودي خويش رابرداشت نموده است ونظربه مدافعات خواهان دردادگاه به اينكه مطالبي كه آقاي وكيل خوانده درلايحه تقديمي اعلام داشته اثري درمورددعوي كه الزام خوانده به تنظيم سندرسمي سه دانگ مشاع پلاك مورددعوي مي باشدنداردفلذابنابه مراتب مرقوم وبااحرازمالكيت خوانده درپلاك متنازع فيه به موجب استعلام وضعيت ثبتي شماره 3539 14/11/68ودربيع شرط بودن آن ونظربه اينكه كل پلاك فوق گروخواهان بوده كه خوانده اقرارصريح به مالكيت خواهان درسه دانگ آن درقرارداد پيوست پرونده نموده است فلذانظريه محكوميت خوانده به تنظيم سند رسمي سه دانگ مشاع ازپلاك 2038/3741 رابه نام خواهان دريكي ازدفاتر اسنادرسمي ...صادرواعلام مي نمايدمقرراست دفتردراجراي ماده 14قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودونظريه به طرفين دعوي ابلاغ كند تا چنانچه اعتراض دارندظرف پنج روزازرويت اعلام نمايندكه پرونده به ديوان عالي كشورارسال والا"پرونده دروقت احتياطي جهت انشاءراي به نظربرسد.

كلاسه پرونده  : 819/5527
شماره دادنامه : 1262/19
تاريخ رسيدگي : 6/7/70
موضوع رسيدگي : نظريه 25/10/69شعبه چهارم دادگاه حقوقي يك
مرجع رسيدگي : شعبه 19ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان ...
خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 3/9/68اقاي (ر)...دادخواستي به طرفيت اقاي (م )...به خواسته الزام به تنظيم سندرسمي انتقال سه دانگ مشاع پلاك ثبتي شماره 2038/3741 مقوم به مبلغ يك ميليون ريال به دفتر دادگاههاي حقوقي دو...تسليم وبااستنادبه فتكوپي مصدق سند مالك يت وقراردادعادي 16/10/66صدورحكم رابه سودخودخواستارشده است . دادخواست مزبور بدون اينكه امرارجاع به يكي ازشعب ازطرف رئيس كل دادگاههادر پرونده انعكاس داشته باشدتحت كلاسه 68/1082درشعبه 72 دادگاه حقوقي دو...مطرح رسيدگي قرارگرفته با تعيين وقت وابلاغ دعوي به خوانده طرفين جهت رسيدگي دعوت شده اند.ضمنا"وضعيت ثبتي پلاك هم طبق دستور دادگاه ازاداره ثبت استعلام گرديده كه آقاي دكتر... وكيل دادگستري مقيم تهران باتقديم وكالتنامه خودرابه وكالت ازطرف خوانده دعوي معرفي كرده وبه شرح لايحه ثبت شده به شماره ... نسبت به ارزش خواسته ايرادواعتراض نموده پاسخ استعلام ازاداره ثبت هم واصل تحت شماره 143539/11/68ثبت گرديده و دادگاه در تاريخ 9/12/68 ايراد وكيل خوانده رانسبت ارزش خواسته موجه تشخيص وبه اعتبار صلاحيت دادگاه حقوقي يك ...قرارعدم صلاحيت صادر وپرونده به دفتردادگاههاي حقوقي يك ...ارسال شده كه به شعبه چهارم دادگاه مزبور ارجاع و به كلاسه 69/76ثبت شده وبه منظورتقديم قطعي خواسته وپرداخت هزينه دادرسي به خواهان اخطارشده وخواهان خواسته رابه مبلغ دو ميليون و يكصد هزارريال تقويم ومابه التفات هزينه دارسي راتمبر ابطال نموده و اين دادگاه هم مجددا"وضعيت ثبتي پلاك را استعلام و طرفين را براي رسيدگي دعوت كرد.خوانده به شرح لايحه ثبت شده به شماره 162171/10/69 وكيل خودراعزل نموده ومتعاقبا"هم آقاي ...وكيل دادگستري مقيم ... باتقديم وكالتنامه ضميمه لايحه اي كه به شماره 232231/10/69 ثبت شده خودرابه ولايت خوانده معرفي ودر قبال دعوي مطروحه دفاع كرده است وسرانجام شعبه چهارم دادگاه حقوقي يك ...در تاريخ 25/10/69 دروقت مقرره بااستماع اظهارات خواهان و ملاحظه لايحه دفاعيه وكيل خوانده وپاسخ استعلام ثبت وكسب نظرمشاورختم رسيدگي را اعلام و به نظريه مورخ 25/10/69خلاصتا"به محكوميت خوانده به تنظيم سند رسمي سه دانگ مشاع از شش دانگ يك دستگاه آپارتمان قطعه دهم تفكيكي پلاك شماره ...به نام خواهان دريكي ازدفاتراسنادرسمي ...اظهارنظركرده است .رونوشت نظريه دادگاه ابتدادرتاريخ 21/12/69 به شخص خواهنده ابلاغ قانوني شده كه حسب تصميم 26/1/70 دادگاه ابلاغ مزبور ابطال دستورابلاغ رونوشت نظريه به وكيل خوانده صادرشده و رونوشت نظريه در تاريخ 10/2/70 در...به وكيل خوانده ابلاغ قانوني شده و وكيل خوانده به شرح لايحه ارسالي به دادگاه ضمن قبول ضرورت انتقال رسمي ازجهت هزينه هاي انتقال وجهات ديگرنسبت به نظريه دادگاه اعتراض كرده وحسب دستورمورخ 21/2/70آقاي دارس داداگاه پرونده به ديوان عالي به كلاسه 8/5527ثبت وبه اين شعبه ارجاع شده است .مشروح لايحه اعتراضيه وكيل خوانده هنگام مشاوره قرائت مي شود.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديدوپس ازقرائت گزارش آقاي مهدي ... عضوميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين اظهارنظرمي نمايد:
((بسمه تعالي .به دلالت مندرجات فتوكپي مصدق سند مالكيت و نامه شماره 21017/خ 8/11/68رئيس ناحيه ...شش دانگ آپارتمان موضوع دعوي به موجب سندرسمي شماره 2817190/8/55تنظيمي در دفتر اسناد رسمي شماره ...به عنوان بيع شرط به آقاي (ر)...خواهان دعوي فروخته شده وظاهرا"حق خيارفسخ معامله براي فروشنده تاتاريخ 29/9/1356برقرار شده است وگرچه بيع شرط ورهن مانع تنظيم سندرسمي براي انتقال بيع به شرط وعين مرهونه است لكن چون درپرونده مطروحه خريدار به شرط شخص خواهان مي باشدلذاتنظيم سندانتقال سه دانگ مشاع به نام خواهان بلامانع است .النهايه به طوري كه مندرجات سند عادي مورخ 16/10/66 حكايت داردشش دانگ آپارتمان موردنظر رااصحاب دعوي مشتركا"خريداري كرده اندوملك مشترك آنان است وبالاشاعه هريك مالك سه دانگ مي باشند وچون پرداخت هزينه هاي لازم جهت انتقال (ماليات ،عوارض شهرداري ) به عهده مالكين است وهزينه تحرير سند را هم صرفا" بايستي طرفين بالمناصفه بپردازندازاين رولازم بوده دادگاه درنظرخوداز جهت لزوم پرداخت ماليات وعوارض متعلقه توسطمالكين بالمناصفه تصريح به ذكر مي نمودبنابه مراتب وباعنايت به محتويات پرونده نظريه دادگاه با تصريح مراتب فوق صحيح وبلااشكال تشخيص وتاييدمي شودودراجراي ماده 29قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودوپرونده به انشاءحكم به شعبه چهارم دادگاه حقوقي يك ...ارسال مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
81