رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    : 1324/765
شماره دادنامه  : 107/13
تاريخ رسيدگي   : 27/2/1373
تجديدنظرخواه   : آقاي (الف )باوكالت آقاي (ب )وكيل دادگست ي
تجديده نظرخوانده : آقاي (ج )
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 20/4/33233172 شعبه 13دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    : شعبه 13 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه      : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده :مبناي تشكيل پرونده كلاسه 4504870شعبه 48دادگاه حقوقي 2...دادخواستي است كه آقاي (د)وكيل دادگستري به وكالت از تجديدنظرخوانده عليه تجديدنظرخواه در11/ 6/70تقديم داشته خواسته آن صدور حكم مبني برالزام خوانده به خلع يد ازطبقه اول ساختمان پلاك ...ملكي خواهان دربخش 3... وتحويل آن به خواهان است خوانده اب الزوجه خواهان است وخواهان درزمان خدمتش درآبادان اجاره سكونت اورادرتهران مادام كه به تهران منتقل نشده به اب الزوجه خود داده حالابه تهران منتقل شده وبا نيازبه منزل خود  باارسال اظهارنامه براي خوانده نامبرده تخليه ننموده خلع يدش راازرقبه خواسته است باوصول دادخواست وتعيين وقت دادرسي طرفين دعوت شده اند آقاي (ب ) وكيل دادگستري باتنظيم وكالتنامه شماره 25161 و حق ادعاي جعل و انكارنسبت به سندبه وكالت ازآقاي (الف ) در پرونده دخالت  نموده جلسات عديده به علل منعكس درپرونده تجديد شده ازجمله مدافعات خوانده آن است كه برابرسندعادي مورخ 28/4/48 يك دانگ ازپلاك فوق به اومنتقل شده ومشاعا"مالك يكدانگ است نسبت به اين سند ادعاي جعل شده دراين قسمت رسيدگي  لازم به عمل آمده قرار رسيدگي صادر وقرارارجاع امربه كارشناس صادرشده وبابقاءخوانده به استفاده از مستندومعرفي سندسلم الصدوربراي اظهارنظركارشناس براي اساس تطبيق كارشناس امضاء خواهان رادرسند عادي فوق باامضاءاو ذيل سند اساس تطبيق يكي دانسته وكيل خواهان ارزش مكان منظوركه بايستي موضوع خلع يد واقع شود به شرح ثبت شده به شماره 283615/10/70 سه ميليون ريال تعيين نموده وضعيت ثبتي استعلام شده پاسخ واصله ازادراه ثبت اسناددلالت دارد كه پلاك مابه النزاع درمالكيت خواهان است .اظهارت حاضران ازطرفين دعوي و وكلاي آنان درجلسات دادرسي استماع ومنعكس شده لوايح واصله ملاحظه وپيوست گرديده وشعبه حقوقي 2فوق الاشعاربه شرح دادنامه شماره 976 28/10/70 چون اختلاف درم الكيت محقق شده بند3 ازماده 7 تشكيل محاكم حقوقي يك ودرمصوب 1364 وبا توجه به اينكه وكيل خواهان آنهاخواسته راسه ميليون ريال تعيين نموده قرار نفي صلاحيت دادگاه حقوقي يك ...صادرواعلام داشته كه باوصول پرونده رسيدگي به شعبه 13 دادگاه حقوقي يك ...ارجاع شده وبا تعيين وقت رسيدگي طرفين براي 13/7/71 دعوت شده اند.
درتاريخ 10/6/71آقاي (ب )به وكالت ازآقاي (ب )دادخواستي به خواسته صدورحكم الزام آقاي (ج )به انتقال رسمي يكدانگ ازشش دانگ پلاك ثبتي مابه النزاع به ارزش سه ميليون ريال وبه استنادقراردادمورخ 28/4/48 به دادگاههاي حقوقي يك ... تقديم داشته كه رسيدگي به شعبه سيزده دادگاه حقوقي يك ارجاع شده وقت براي  13/7/71تعيين وطرفين دعوت شده اند.طرفين درمعيت وكلاي خود حضورداشته انداظهاراتشان استماع ومنعكس شده لايحه وكيل خواهان اوليه ضميمه شده ونامبرده درجلسه دادرسي اظهارداشته ...استنادخواهان تقبل قولنامه مورخ 28 /4/48 مي باشدكه الزام خوانده تقابل رابراي تنظيم سنديك دانگ پلاك مورد بحث نموده است اولا" قولنامه ابرازي  خواهان تقابل به خط وامضاي خوانده تقابل نيست چنانچه كارشناس نظرداده مورد اعتراض خوانده تقابل قرار گرفته برفرض صحت براينكه قولنامه راموكل امضاءكرده باشد تعهد هميشه دوطرفه است وتعهد يك رابطه حقوقي است طبق ماده 183 قانون مدني تعهدات دو طرفه بايد مورد قبول طرفين باشد چطور مي شوداين قرارداد رايك طرف امضاءكرده باشد طرف ديگرامضاءنكرده باشد{اينكه }بگوييم اين قولنامه ساختگي است ثانيا"درذيل قولنامه ساختگي ملاحظه بفرماييد خواهان تقابل  متعهد گرديده كه هر موقع خوانده تقابل بخواهد مي تواند يك دانگ خانه را به قيمت روزانه خواهان تقابل بخرداماخواهان تقابل ذيل پلاك تقابل راامضاء است و بابيان مطالب ديگردرخاتمه اظهارداشته ضمنا"خواهان تقابل از سال 1360 كه من غيرحق طبقه ساختماني را در تصرف دارد طبق دادخواست جداگانه استدعاي اجره المثل خواهد شدضمنا"ماده 22و46و47قانون نسبت رادرموردسندابرازي خواهان تقابل توجه مي دهم .
اظهارات وكيل خوانده برتاييد دادخواست وخواسته تقابل واينكه كارشناس درمورد جعل نظرخود را ابراز داشته ومصون ازتعرض مانده استماع و ومنعكس شده وجلسه براي تسليم فتوكپي خواهان اظهارنامه شماره 7693 كه ضميمه دادخواست اصلي تقديم شده و وقت احتياطي براي 12/11/71 تعيين گرديده به وصول فتوكپي فوق داوري براي 20/4/72تعيين شده اند. درجلسه دادرسي 20/4/72وكلاي طرفين حضوريافته انداظهارات مفصل آنان استماع ومنعكس شده وبالاخره دادگاه به شرح دادنامه تجديدنظرخواسته ... راي داده (...صرفنظرازاينكه دلائل مهلت درجلسه اول دادرسي معموله درمحكمه حقوقي يك ...ابرازنشده چون به جهات آتي الذكرمستند28/4/48 موثردرمقام دعوي نمي باشددادگاه ازپرداختن به ادعاي جعل در رسيدگي به آن خودرابي نيازمي داندوامادرمعيت امر چون به صريح ماده 339 قانون مدني عقدبيع به ايجاب وقبول محقق مي گردد و وفق وحدت ملاك ماده 1065همان قانون تولي عرفي ايجاب وقبول شرايط صحت عقدمي باشد ونوشته مورخ 28/4/48دليلي براينكه معمله وسيله آقاي (الف )پذيرفته وامضاءشده باشدوجودنداردوبه بارت ديگراثري ازقبولي ايشان كه دائر برتحقيق وپيدايش عقدبيع بوده مشاهده نمي گرددوادعاي وكيل ايشان مبني براينكه موكل باقبض واقباض وپرداخت ثمن معامله راعملا"امضاء كرده است نيزپذيرفته نيست زيراوقتي بيع باشرايط معتبره تحقق يافت مبيع مال مشتري مي گرددوثمن مال بيع و هركدام مكلف است مالي را كه به ديگري منتقل كرده به اوتحويل نمايدوبدين ترتيب قبض واقباض ازآثار ونتايج عقداست نه آنكه ازاركان ومقدمات آن باشدولذا صرف قبض واقباض وپرداخت ثمن معامله نمي تواند دلالت برپديدآمدن صحيح عقدبيع باشد.بنابراين محتواي مستندمورخ 28/4/48نمي تواندبه تحقق عقدبيع نسبت يك دانگ از شش دانگ پلاك ثبتي مرقوم پي برده لذاحكم بع ابطال دعوي آقاي ...صادرمي گرددودرخصوص دعوي آقاي (ج )مبني بر خلع يد...چون دراظهارنامه ارسالي 7693 قيدگرديده باوجود تذكرات عديده نسبت به پرداخت اجورملك اقدام نكرده ايدنسبت به تخليه و رفع يدازملك وپرداخت اجورمعوقه اقدام فرماييدواين خود نشانگرآن است كه تصرفات خوانده ناشي ازغصب نبوده بلكه درقبال پرداخت اجوربوده مضافا" آنكه وكيل خواهان در دادخواست تقديمي عنوان داشته ازسال 1370به بعد خواهان وآقاي (الف ) متعدبوده تاهنگام تخليه آپارتمان متصرفي ماهي 000,100ريال به دختروداماد خود(خواهان )كمك و مساعدت نمايدكه ناگريزبايدگفت اين مساعدت ادعايي درقبال استفاده ازآپارتمان بوده زيراتعهدبه فرمامن تخليه گرديده لذابا اوصاف مذكور تصرفات آقاي (ه)رانمي توان غاصبانه دانست ودعوي اقامه شده وارد نبوده حكم به بطلان آن صادرواعلام مي گردد و باابلاغ راي آقاي ...به وكالت از آقاي (الف ) تجديدنظرخواسته و مستدعي نقض راي گرديده براي تبادل لايحه اقدام شده {است }.وكيل تجديدنظرخوانده بااعلام تشكرازقسمتي از راي اشاره نموده به موكلش براي جبران ساير قسمتهاو مطالبه اجور ارشادنمودپرونده به ديوان عالي كشورارسال وبه شعبه سيزدهم ارجاع شده شده {است }.
اينكه هيئت شعبه درتاريخ فوق باتوجه به اوراق پرونده وملاحضه گزارش تنظيمي ومداقه درلوايح ضميمه درخواست تجديدنظروسايرلوايح واصله مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((بسمه تعالي .اعتراضات آقاي (ب )به وكالت ازآقاي (الف )تجديدنظرخواه بردادنامه شماره 322و30321/4/73شعبه 13دادگاه حقوقي يك ...درقسمتي كه به زمان تجديدنظرخواه بوده وموردتجديدنظرخواهي قرارگرفته موضوع بطلان دعوي الزام به تنظيم سندرسمي يك دانگ مشاع پلاك متنازع عنه باتوجه به استدلال مندرج درراي مذكور در رسيدگيهايي كه به منظور احرازواقع امربه عمل آمده واردنبوده ومنطبق بامواردماده 6قانون تجديدنظرآراءدادگاههانيست .ازنظر رعايت اصول و قواعد دادرسي نيز اشكالي مشهود نيست لذا با رد اعتراضات معنونه دادنامه تجديدنظر خواسته ابرام مي شود.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
81