رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    : 25/4/7376
شماره دادنامه  : 655/25
تاريخ رسيدگي   : 14/10/1372
فرجامخواه      : آقايان 1.(الف )2.(ب )باوكالت آقاي (ج )وبانو(د)
فرجامخوانده    : آقاي (س )
فرجامخواسته    : دادنامه شماره 726263 صادره از شعبه دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    : شعبه 25 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه      : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 9/7/69 آقاي (ش ) به طرفيت آقايان (ب ) و(الف )دادخواستي به خواسته اعلام مالكيت درپلاكهاي ...و...والزام خواندگان به تنظيم سندانتقال سه دانگ عرصه پلاكهاي مذكورمقوم ب ه مبلغ 3000000ريال تقديم وبه استناد دادنامه ...درپرونده ...شعبه 138 كيفري يك ...پرونده ...شعبه 7 دادياري تحقيق دادسراي عمومي ...و وكالتنامه ...دفتر...تقاضاي رسيدگي نموده است كه پرونده به شعبه 12 ارجاع گرديده است خواندگان لايحه ارسال واعلام داشته اند مستندات خواهان مربوط به مانمي باشد و دعوي مردوداست ونسبت به ايشان تعهدي نداريم .
دادگاه قراررجوع به پرونده هاي كيفري مورداستناد را داده ومقرر داشته است خواندگان اصول سه برگ صورتجلسه استنادي خود راارائه نمايند.ازطرف ديگردرتاريخ 14/7/69آقاي (ج )به وكالت ازآقايان (ب ) و(الف )به طرفيت آقاي (س )دادخواستي به خواسته اعلام بطلان قرارداد 18/2/58 مقوم به مبلغ 2500000 ريال وپرداخت خسارات تقديم و به استنادقراردادمزبوروظهرآن واظهارنامه ودادنامه 69/190 شعبه 183 دادگاه كيفري 2 تهران و دادنامه شعبه 4 ديوان عالي كشور تقاضاي رسيدگي كرده است كه پرونده ابتدابه شعبه دوم وبعدا"در رابطه با ماده 133آيين دادرسي مدني باتوجه به پرونده سابق الذكر به شعبه 12ارجاع گرديده است .
خوانده آقاي (س )لايحه ارسال واعلام داشته است طبق 2 فقره قراردادهاي 20/2/58 كليه حقوق اينجانب به آقايان (ش )و(ه)و (ك ) منتقل گرديده است وازخواهانهاوكالت رسمي داشته ام وبعد ازآنهاخواهانها شخصا" به آقاي (ش )وكالت داده اند.دادگاه درتاريخ 1/2/71قرار اخذ توضيح ازآقاي (ش ) در رابطه بانظريه ... شعبه 8 و ايرادات خواندگان به شرح لايحه ...ونيزدرموردمفاد دادخواست ونيزصورتجلسه 1/10/69وقرار ملاحظه مدارك مورددرخواست وكيل خواهانهاصادرنموده است ودر تاريخ 12/8/71 مجددا"قراراخذ توضيح ازآقاي ش ) درمورد وازآقاي (ج )وكيل خواهانهاي پرونده اخيرالذكر درموردوازآقاي (س )در3موردصادرومقرر گرديده است پرونده هاي كيفري مورد استناد از  دادسرا و رونوشت وكالتنامه ...ازدف تر 328 مطالبه شود بانو (د)به وكالت از آقايان (ب )و(الف )واردشده است ولايحه ارسال داشته است ودرجلسه 12/2/72 هر دو وكيل نسبت به قراردادمورخ 20/2/58 اعلام جعل نموده اند دادگاه درهمين جلسه پس ازختم مذاكرات پايان دادرسي رااعلام وچنين انشاء راي كرده است :
((درخصوص دعوي آقاي ... خواهان دليلي برقائم مقامي خود نسبت به آقاي ...ارائه وابرازننموده ...دعوي خواهان قابل استماع نبوده و قرارردآن صادرواعلام مي كرد.
وامادرمورد دعوي آقايان (ب )والف ) باوكالت آقاي (ج ) وخانم (د)به طرفيت آقاي (س )مفادلايحه طرفين واظهارت وكلاي خواهانهاجملگي دلالت براصالت قراردادمورخ 18/2/1358وصحت انعقادآن داردو نظربه اينكه بطلان قرارداد درصورتي است كه عقدموضوع آن قرارداد فاقديكي ازاركان چهارگانه مندرج درماده 190قانون مدني باشد و در دادخواست تقديمي معلول بودن يكي ازشرايط اساسي عقدمندرج درقراردادمورخ 18/2/1358 اعلام نگرديده بلكه دادخواست ولوايح وكلاي خواهانهامويدصحت آن است بنابه مراتب دعوي خواهانهابه شرح فوق به نظردادگاه واردنبوده حكم بربطلان دعوي خواهانهاصادر واعلام مي گردد...))كه منتهي به تجديد نظرخواهي گرديده است .اعتراض اين است كه درارتباط با قرار اناطه صادره وبه لحاظاثبات مالكيت موكلين براراضي مورد دعوي دادخواستي به خواسته اعلام ابطال قرارداد18/2/58 تقديم گرديدواستدلال دادگاه به واردنبودن دادخواهي صحيح نيست زيراعدم صحت عقدمورداشاره نبوده بلكه منظوراعلام بطلان آثاري كه از مالكيت ادعايي خوانده ناشي ازميشود به لحاظ اقرارصريح وي درتاريخ 20/2/58 كه درواقع اقاله عقداست و به لحاظاظهارنامه ارسالي وعدم دريافت ثمن بوده است مطلب و ادعا راجع به وقايع پس ازقرارداد مذكوراست ودادگاه بايد ماهيت دعوي و واقع منظور وخواسته رادريابدوترتيب لازم به منظوراعلام بي اعتباري قرارداد 18/2/58 اتخاذنمايد. اعتراضنامه عينا" هنگام شور قرائت ميگردد.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد وپس ازقرائت گزارش اقاي ... عضو مميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((بالحاظ مجموع محتويات پرونده منجمله متن داد خواست و لوايح و توضيحات وكلاي آقايان (الف )و(ب )تنظيم قرارداد مورخ 18/2/58 مورد ايراد واشكال نبوده است بلكه خواسته اعلام بطلان قرارداد موصوف و بي اعتباري آن مربوط به اقداماتي است كه مدعي شده اند تجديد نظر خوانده بعدازتنظيم قراردادانجام داده انجام داده است .علي هذاچون درمقام صدوردادنامه مورد تقاضاي تجديد نظردرارتباط بانامبردگان دقيقا"خواسته وعلل آن مورد توجه قرار نگرفته است دادنامه موصوف نقض مي شودورسيدگي به شعبه ديگردادگاه حقوقي يك ...محول مي شود))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
81