رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      :  23/27541
شماره دادنامه    :  192/2
تاريخ رسيدگي     :  31/3/72
تجديدنظرخواه     :  آقاي ((الف ))
تجديدنظرخوانده   :  آقاي ((ب ))
تجديدنظرخواسته   :  دادنامه شماره 2448771/9/71صادره ازدادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي      :  شعبه سوم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه        :  آقايان ...

خلاصه جريان پرونده :آقاي ((الف )) در تاريخ 29/2/67 دادخواستي به طرفيت آقاي ((ب )) به شعبه اول دادگاه حقوقي يك ...تقديم و تقاضاي ابطال وفسخ قولنامه 15/7/65وخلع يدازملك موردقولنامه و استرداد سفته اماني ومعافيت ازهزينه دادرسي رانموده وتوضيح داده است :خوانده دعوي به موجب نوشته عادي 15/7/65 ملك مرا متصرف نموده وبا لحاظ ماده 357 قانون آيين دادرسي مدني استحصاب مالكيت من محرز است و خلع يدوي راخواستارم وچون سندعادي قانونا"باتوجه به قانون ثبت ازاسباب تملك نيست بنابراين انفساخ قولنامه موردتقاضاست .مضافا" به اينكه طبق سندمالكيت اينجانب تصريح به ممنوعيت معامله زمين را كه ازشركت تعاون فرهنگيان دريافت داشته قيدگرديده وباتوجه به ماده 248قانون مدني چنين معامله ممنوع است وازطرفي درقولنامه حق پشيماني قيدشده كه باوجودذكرخيارشرط وتعيين مبلغ يك ميليون ريال حق پشيماني ، نوشته عادي تنظيمي بي ارزش وخوانده 2 ميليون ريال ازثمن معامله رامديون بوده كه بامطالبه نپرداخته ولذاخيارتاخيرثمن بوجودآمده وازمواردانفساخ است بنابراين الزام به خلع يدوابطال نوشته عادي واسترداد2 فقره سفته اماني راخواستارم وبه علت عدم دسترسي به وجه نقدبراي هزينه دادرسي بدوا"تقاضاي معافيت ازهزينه دادرسي به استناد استشهاديه منضمه موردتقاضاست .دادگاه حقوقي يك ...بدوا"ازجهت اعسار ازشهودخواهان تحقيق وحكم به اعساروي ازپرداخت هزينه دادرسي صادر نموده است .خوانده دعوي درمقام دفاع اظهارنموده :خانه اي درسال 65 ازخواهان خريداري نمودم ومقداري ازپول آن رادريافت و مقداري را هم داشته وتخلفي ازقولنامه نشده وخانه راتصرف نموده ام ومدت پشيماني 45روزبوده وخواهان باعلم واطلاع خانه رافروخته است اگرمايل باشد حاضرم به نرخ روزبفروشم وتقاضاي رد دعوي بي اساس خواهان رادارم خواهان متقابلا"اظهارداشته :خانه رابه مبلغ 1150000 تومان فروختم وخوانده اظهارداشته كل مبلغ 900هزارتومان بوده 3 نفر شاهدمعامله بوده اندوحاضرم معرفي نمايم كه به همين مناسبت دادگاه ازجهت امكان تاثيراظهارت گواهان قراراستماع شهادت شهودصادروپس ازتحقيق دراين زمينه چون كل مبالغ پرداخت ازناحيه خوانده مشخص نبوده جريان را بانك تجارت استعلام وخواهان راجهت اخذ توضيح درخصوص جمع مبالغ پرداختي دعوت وضمنا"اصل قولنامه راجهت ملاحظه مندرجات ظهرآن مطالبه {كرده }وپس ازاستماع مطالب طرفين وملاحظه اصل قولنامه نهايتا"پس ازكسب نظرآقاي مشاوردادگاه بدين خلاصه نظراستنباطي درتاريخ 6/3/71 ابرازداشته است :
باملاحظه قراردادمستند دعوي مورخه 25/5/65 مورد واگذاري يك باب ساختمان مي باشدكه ازصورت زمين خارج گرديده ودرقراردادمذكورمنعي جهت انتقال ساختمان نشده ضمنا"مشروط له خواهان نبوده بلكه سازمان زمين شهري است واستنادخواهان به مقررات قانون ثبت اسناد واملاك واردنيست چه باتعهدخواهان به حضوردردفتراسنادرسمي وانتقال مجدد معامله طرفين به اجراي قرارداد منعقده نظرداشته اند همچنين در خصوص حق پشيماني عنوان شده توسط خواهان پس ازگذشت چند سال با توجه به فوريت خيار غين قابل استماع نمي باشد فلذادعوي مطروحه فاقدوجاهت قانوني تشخيص وبه استناد ماده 256 قانون آيين دادرسي مدني عقيده به بطلان دعوي دارد ودرخصوص خلع يد چون تصرفات خوانده ناشي ازقرارداد و بااجازه بوده بنابراين دعوي مطروحه ازاين جهت فاقداعتباراست وبه بطلان دعوي اعتقاد دارداين نظريه مورد اعتراض آقاي ((الف ))واقع گرديده وپس ازارسال به ديوان عالي كشوربه اين شعبه ارجاع ودرتاريخ 30/8/71 موردابرام واقع وپس ازاعاده پرونده حكم شماره 71/24487/9/71 ازسوي دادگاه حقوقي 1...برمبناي نظر استنباطي صادرگرديده كه ازناحيه آقاي ((الف ))موردتجديد نظرخواهي واقع وعنوان گرديده :باصراحيت ماده 348 قانون مدني وبه مدافعات توجه نشده وباوصف علم به غبن درشرايط اضطراري وبمباران وابلاغ به خوانده برخلاف مقررات مواد 416 تا421 قانون مدني به موضوع رسيدگي نشده وموضوع حكم مشابه درپرونده 66222 حقوقي 1 مورد مداقه قرار نگرفته وبه صورت مبهم ازموضوع گذرشده ... دادگاه بدوي اعتراضات راغيروارداعلام وپرونده رابه ديوان عالي كشورارسال داشته كه به اين شعبه ارجاع گرديده وبه هنگام مشاوره لوايح تجديدنظرخواه قرائت خواهدشد.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديد وپس ازقرائت گزارش آقاي ... عضومميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((اعتراضات تجديدنظرخواه نسبت به دادنامه شماره 2248771/9/71 صادره ازدادگاه حقوقي يك شهرستان ...موثرو وجه نيست ونقض حكم تجديد نظرخواسته راايجاب نمي كند وباعنايت به اوراق پرونده واستدلال دادگاه ومدارك موجود دادنامه تجديدنظرخواسته صحيح وبلااشكال است وبااسناد ومدارك موجود درپرونده وموازين قانوني مطابقت دارد و مستندا"به بند1ماده 5قانون تجديدنظرآراءدادگاههاتاييدوابرام مي شود

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
84