رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده    : 1423/4850
شماره دادنامه  : 412/23
تاريخ رسيدگي   : 15/7/69
موضوع رسيدگي   : نظريه شعبه ششم دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    : شعبه 23ديوان عالي كشور
هيئت شعبه      : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : آقاي سيد...درتاريخ 6/3/68 دادخواستي به طرفيت آقاي ((م ))به خواسته صدورحكم به فسخ معامله موضوع قولنامه مورخ 11/2/68 واستردادمبلغ سه ميليون ريال وجه پيش پرداخت به انضمام قطعه چك وخسارات به دادگاههاي حقوقي يك ...تقديم نموده كه رسيدگي به شعبه ششم دادگاه حقوقي يك ...ارجاع شده است وتوضيح داده به موجب قولنامه مورخ 11/2/68 يك باب منزل ازخوانده خريداري نموده ليكن به دليل غبن فاحش ومستنددبه شرط گنجانيده شده درقولنامه ظرف 24 ساعت حضورا"به استحضارشهود با ذكراسامي آنان درذيل دادخواست به خوانده مراجعه و ضمن اعلام فسخ معامله درخواست استردادمبلغ سه ميليون ريالي كه درزمان تنظيم قولنامه پرداخته ام نموده ام .خوانده ازاسترداد وجه خودداري و باابلاغ اظهارنامه بدون درنظرگرفتن شرط مندرج در قولنامه كه معامله را ظرف يك ماه پيش بيني نموده به صدور پاسخ بي اساس اقدام نموده مستندا"به مواد 416و 399قانون مدني تقاضاي صدورحكم براساس خواسته نموده است .
دادگاه با ابلاغ دادخواست به خوانده وتعيين وقت رسيدگي و دعوت طرفين و صدوراخطاريه براي آنان ازطرف خوانده مذكورفوق دادخواست متقابلي به دادگاه مزبورتقديم وتقاضاي صدورحكم به محكوميت خواهان دعوي اصلي به پرداخت پنج ميليون ريال خسارت نموده و توضيح داده خوانده دعوي متقابل با اصرار كرارا" به من مراجعه وتقاضاي خريد خانه ام رانموده ودرتاريخ 11/2/68باحضورآقايان ((ك ))و((ص ))وبرادران خودمراجعه وخانه راباتنظيم قولنامه خريداري نموده كه سه ميليون ريال نقدا"وبك طغري چك به مبلغ هفده ميليون ريال به اينجانب پرداخت ومتعهدشده ظرف يك ماه درمحضراسنادرسمي حاضر با پرداخت بقيه ثمن سندقطعي انتقال تنظيم شود.لذابه تقديم دادخواست متقابل اقدام و تقاضاي رسيدگي وصدورحكم نموده است .دادگاه قرارتحقيق ازگواهان و واسطه معامله صادركرده پس ازتحقيق ازآنان وپس ازتحقيق ازخوانده دعوي اصلي وكسب نظرآقاي مشاورپايان رسيدگي رااعلام وپس ازشرح دعوي مدافعات خوانده دعوي اصلي چنين اظهارنظركرده است :دروقوع معامله وفسخ آن مناقشه اي وجود نداردو خواهان اقرار نموده كه خوانده به واسطه معامله ده هزارتومان پرداخته است كه اگرواسطه نپردازد به خوانده خواهدپرداخت وخسارت ديگرنمي تواند موجه باشد چه باقيد شرط پشيماني نسبت به معامله در فرجه يك ماهه معامله دراين مدت محقق نبوده است چون اوراق مفاصا"حساب پس ازاعلام پشيماني اخذشده شهود نيزشهادت به اعلام فسخ داده اند اظهارنظر به فسخ معامله واسترداد سه ميليون ريال از طرف خوانده دعوي اصلي به خواهان نموده ودعوي مطالبه خسارت (دعوي متقابل )دعوي خواهان راتاحدودمبلغ ده هزارتومان و پرداخت آن به خوانده اصلي موجه تشخيص داده ونسبت به مازاد آن دعوي متقابل راردكرده است ودعوي مطالبه هزينه دادرسي رانيزمردود اعلام نموده است .طرفين به نظريه دادگاه اعتراض كرده اند و پرونده براي رسيدگي به اين شعبه ارجاع شده است .
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد.پس ازقرائت اوراق پرونده و گزارش عضوميزمشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((بالحاظاوراق پرونده ومستفادازشرط مندرج درقولنامه مورخ 11/2/68 و موداي گواهي گواهان مبني بر اعلام فسخ معامله ازطرف خريدار در ظرف مدت مقرر درشرط بر نظريه واستدلال موجه دادگاه درموضوع دعوي اصلي متقابل اشكالي واردنيست .نظريه دادگاه درهردوموردتاييدمي شود.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
84