رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده     : 13/127606/6.2576/7480
شماره دادنامه  : 578و577 و576/25
تاريخ رسيدگي   : 22/9/1372
فرجامخواه      : آقاي ((الف ))باوكالت آقايان ((ب ))و((ج ))
فرجامخوانده    : آقاي ((د))
فرجامخواسته    : دادنامه شماره 12111112113/3/72 شعبه 1 دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي    : شعبه 25 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 31/3/66تجديدنظرخواه به طرفيت تجديد نظر خوانده دادخواستي به خواسته الزام به تخليه جريب ملك وباغ واقع در...وپرداخت مبلغ 933000 ريال اجاره معوقه تقديم وبه استنادقرار دادودرفقره سند رسمي واستشهاديه تقاضاي رسيدگي نموده است .آقاي ((ه))به وكالت ازخوانده واردشده است .ازطرف ديگردرتاريخ ...آقاي (س ))به وكالت ازتجديدنظرخواه به طرفيت تجديدنظرخوانده دادخواستي به خواسته تحويل دادن پنج جريب زمين واتاق وسالن مرغداري مقوم به مبلغ 200000 ريال والزام وتحويل دادن اشياءولوازم مرغداري مقوم به مبلغ 100000 ريال ومطالبه واجرت المثل پنج جريب زمين مورد بحث ازسال 64 لغايت اين تاريخ به مبلغ 500000 ريال تقديم وبه استناد پرونده مذكوردربالا وتامين دليل ومعانيه وتحقيق محلي تقاضاي رسيدگي نموده است .
وازطرفي درتاريخ 15/6/66 آقاي ((ه)) به وكالت آزآقايان ((ك )) و ((گ ))به طرفيت تجديدنظرخواه تحت عنوان تقابل دادخواستي به خواسته مطالبه مبلغ 1000000 ريالي علي الحساب متقابلا"درپرونده 66/391ق 8 ازبابت كاركردزراعي زمين پلاك 33اصلي ...كه فعلا"مبلغ 50ريال تمبر ابطال مي گرددوتعيين كاركردطبق نظريه كارشناس تقديم وبه استناد پرونده دعوي اصلي ورسيدهاواستشهاديه واظهارنظركارشناس ومعاينه و بازجويي محل تقاضاي رسيدگي نموده است .سرانجام هرسه پرونده ضميمه يكديگرشده است .دادگاه قرارهاي معاينه وتحقيق محلي صادره رادر تاريخهاي 20/8/68 و9/12/68 اجراوسپس قرارارجاع به كارشناس صادر واسقراعا" اقدام به انتخاب كارشناس شده و پس ازتحصيل نظريه كتبي كارشناس واخطاريك هفته اي درتاريخ 5/2/70 شعبه 8 دادگاه حقوقي 2 بااشاره به اينكه كارشناس كاركردزراعي زمين مورددعوي را مبلغ 2500000 ريال تعيين كرده است به اعتبارصلاحيت دادگاه حقوقي يك ... قرارعدم صلاحيت صادركرده است وشعبه اول دادگاه اخيرالذكر دستور تكميل پرونده هاراداده است وآقاي ((ن )) به وكالت ازآقاي ((د)) واردشده است وبعدا" قراراخذتوضيح ازكارشناس صادرگرديده است . و متعاقبا"قراراخذتوضيح ازطرفين نيزصادرشده است .سرانجام درتاريخ 1/4/71 پايان رسيدگي اعلام وچنين انشاءنظريه گرديده است :
(...جهت رسيدگي به ادعاقرارمعاينه وتحقيق محلي باجلب نظركارشناس صادروكارشناس قطعه اول 50جريبي را منطبق باسند...ابتياعي خواهان اعلام وحدود آن را...ومعادل 50جريب اعلام نموده و قطعه دوم را جزو اراضي حيات شش دانگ قريه ...اعلام نموده باتوجه به صورتمجلس كه پنج جريب زمين وسالن واتاق مرغداري راجزء قطعه 50جريبي معلوم وتوصيف نموده است وباتوجه به اينكه خواهان اصلي درجلسه مورخ 22/8/1370 نسبت به مازاد50جريب اعلام نموده كه 25جريب ملكي اينجانب را((ت )) اجاره داده است كه خودقرينه اي برعدم تحويل اين مقدار به خوانده اصلي است .نيز نظربه صورتمجلس تامين دليل مضبوط در پرونده و نيز معاينه وتحقيق محلي كه مويدمالكيت خواهان براتاق وسالن مرغداري واشياءآن عبارتندازباسكول وحديده ولوازم آبخوري وتانكرآب مي باشد بنائا"علي هذا درخصوص ادعاي خواهان اصلي اولا"بااثبات اينكه 50جريب زمين قريه ...و با حدود مندرجه دفوق به خوانده اصلي تحويل شده و اينكه اين قطعه مشتمل برپنج جريب واتاق وسالن مرغداري است و اينكه مدت اجاره منقضي شده وموضوع تصرفات خوانده منطبق است باسندابتياعي خواهان لذامستندا"به ماده 494 قانون مدني عقيده برتخليه و تحويل 50جريب زمين به شرح نظريه كارشناس واتاق وسالن ومرغداري وباسكول وحديده ولوازم آبخوري وتانكرآب درحق خواهان داردنيز با توجه به اينكه خوانده درميزان مال الاجاره مناقشه اي ندارد و مديونيت خود راازسال 64پذيرفته بنابراين تازمان تقديم دادخواست 381/66مجموعا" مبلغ 874960 ريال بابت اجرت المثل درحق خواهان عقيده برمحكوميت خوانده اصلي دارد.درخصوص مطالبه كاركرد نظربه اينكه كارشناس منتخب ارزش كاركردخوانده اصلي رابه قرارجريبي 000/50ريال تعيين واعتراض موثري نسبت به آن نگرديده عقيده بر محكوميت خواهان اصلي خوانده متقابل به پرداخت مبلغ 2500000ريال درحق خواهان تقابل دارد.ساير ادعاي خواهان تقابل برمطالبه پول موتور و برق وغيره و نيزبنابه ادعاي خواهان اصلي موجه به نظر نمي رسدعقيده به رد دارد...)متعاقبا" درتاريخ 12/3/71به وقت فوق العاده براساس نظريه مزبور انشاء راي شده كه منتهي به تجديدنظرخواهي گرديده است .اعتراض اين است كه موكل هرگز اقراربه تحويل ندادن 25 جريب ننموده است و كارشناسي هم نقص داشته وپاسخ مثبت منجز نبوده است وبه اقرارنامه قاطع خوانده بر تحويل گرفتن 75جريب واظهارات مطلعين وجه نشده است وتنها دررابطه با50جريب راي مثبت صادرگرديده وبقيه رد شده است كه جاي تعجب است . اعتراضنامه عينا"هنگام شور قرائت مي گردد.هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد.پس از قرائت گزارش آقاي ...عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
بسمه تعالي .باتذكراينكه تجديدنظرخواهي ناظراست به آن قسمت از دعوي تجديدنظرخواه موضوع سند رسمي 2629812/12/51 ضمن دادنامه شماره ...محكوم به رداعلام گرديده است .با لحاظ محتويات پرونده بر اين قسمت ازدادنامه به جهات آتي اشكال وارداست 1.موردانتقال سند رسمي موصوف به تجديدنظرخواه موردتاييدثبت محل درپاسخ به استعلام قرارگرفته ودرقرارداد عادي اجاره مورخ 2/9/63نيز جزو مورداجاره بوده كه به امضاءتجديدنظرخوانده رسيده است .2.تجديدنظرخوانده هيچ گونه دليل قانوني در ارتباط بااجاره ادعايي با((ت ))به دادگاه نداده است 3.تجديدنظرخواه درارتباط با اظهارات منتسب به خود ضمن صورتجلسه 22/8/70مدعي است آنچه وي در صورتجلسه مزبور توضيح داده صحيحا"درصورتجلسه نقل نگرديده و برداشت دادگاه ازآن با گفته وي مطابقت ندارد.تقديم دادخواست و مدافعات مكرر در جريان دادرسي و اعتراض به نظريه دادگاه مي تواندقرينه برصحت اين ادعاباشد.به هر حال توضيح مذكوربااخذتوضيح ازنامبرده براي رفع ابهام ومشخص بودن اظهارات ضرورت داشته است 4.دليلي بر صوري بودن قيد اين قسمت در قرارداد عادي اجاره ابراز نشده است 5.باتوجه به آن قسمت از پلاك موضوع سنديادشده كه ذيل سندبه عنوان اجراي مرحله دوم اصلاحات ارضي استنادگرديده لازم بوده بااستعلام ازثبت وتحقيق كافي ميزان باقيمانده و موردانتقال دقيقا"باتعيين اينكه يك حبه معادل چند جريب و چند قفيزمي باشدروشن گردد و با لحاظ نظريه كارشناس راجع به قسمت دوم مورد تصرف تجديد درخوانده مورد ادعا مورد بررسي قرارگيرد وكم و كيف آن روشن شود.علي هذابانقض اين قسمت از دادنامه موصوف رسيدگي به شعبه ديگردادگاه حقوقي يك ...محول مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
85