رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      : 2/12/7439
شماره دادنامه   : 353/12
تاريخ رسيدگي    : 10/8/72
تجديدنظرخواه    : آقاي ((الف ))باوكالت ((ب ))
تجديدنظرخوانده  : آقاي ((ج ))باوكالت آقاي ((د))
تجديدنظرخواسته   : دادنامه شماره 12/4233/3/72 صادره ازدادگ حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي     : شعبه دوازدهم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه       : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : درتاريخ 22/7/70 اقاي ((الف ))با وكالت آقاي ((ب ))به طرفيت آقاي ((ج ))دادخواستي به خواسته تخليه ومطالبه اجور ودرآمدهشت ساله مقوم به مبلغ دوميليون يكصدهزارريال به دادگاه حقوقي يك ...تسليم نموده وتوضيح داده كه موكل به لحاظ كبرسن و عدم توانايي زمين ملكي خودراكه موجب سند شماره  47748 16/1/51 دراجراي اصلاحات ارضي به وي واگذارشده بوده به طوراماني براي كشت وزرع دراختيارخوانده قرارداده ولي خوانده كه اصل سندمزبورهم در اختيارش قرارگرفته بوده ازپرداخت اجورواستردادملك خودداري نموده فلذاتقاضاي رسيدگي به شرح فوق رادارد.آقاي ((د))وكيل دادگستري با ارائه وكالتنامه شماره 338 خودرابوكالت ازخوانده معرفي وطي لايحه ثبت شده به شماره 202 3/9/70 درپاسخ به دعوي مطروحه اظهارنموده كه دردرخواست درستون مطالبه اجورگرديده و درمتن دادخواست مدعي اماني بودن شده كه تناقض است وبه لحاظ عدم ذكر واقعيت مي باشد. حقيقت اين است كه خواهان به شرح ظهرسندرسمي شماره 1647748/1/71 كليه حقوق خود درسند مزبوررابه موكل منتقل نموده وامضاء كرده و عده اي ازمعتمدين محلي نيز ذيل نوشته گواهي داده وامضاء ومهر نموده اندوخواهان درتاريخ 1/7/62 مبيع راتحويل موكل داده و وجه آن رادريافت داشته وموكل پس ازخريداري چاه نيمه عميق حفرواحياء وآبادنموده است فلذا(تقاضاي )رددعوي خواهان رادارد.درجلسه دادرسي مورخ 4/9/70 وكيل خواهان ضمن تكراردادخواست توضيح داده كه مقرر بوده هروقت وجه مختصري راكه درواقع بصورت قرض الحسنه ازخوانده مسترد داردخوانده زمين رابه موكل بازگردانده وموكل باانصراف از خواسته مطالبه اجرت المثل خواسته خودرا منحصرا" تخليه ملك مورد اعلام مي نمايدوموكل بي سوادوجاهل به قانون بوده وقدرت خواندن و نوشتن هم نداشته ودريك مغازه نفت فروشي ازايشان امضاءمي گيرندو چندنفرازبستگان خوانده نيزحضورداشته اندوقراردادشفاهي راكه چيز ديگري بوده درنوشته ظهرسندنوشته اندواگرواقعا" اين ملك به فروش رفته چراازاصلاحات ارضي اجازه نگرفته اندوموكل حاضراست سوگندياد كندكه قصدفروش ملك خودرانداشته است ونويسنده ظهرسندآقاي ((ه)) نفت فروش مي باشد.دراين جلسه دادگاه دستوراحضارآقاي ((ه))داده است . درجلسه 15/6/71 آقاي ((ه))استماع شهادت گرديده ووكيل خوانده اصل سه فقره سندرسمي شماره ...وظهرآن و دوفقره سند عادي رادر دادگاه ابرازنموده وخواهان شخصا"باملاحظه اصول اسنادوابرازوكيل خوانده فتوكپي مصدق آن راطي لايحه ثبت شده به شماره ...ضميمه پرونده نموده بودواظهاربه صحت امضاي خوددرذيل سه فقره اسناد و نوشته هاي عادي ابرازي خوانده رانموده است .دادگاه درهمين جلسه پس ازكسب نظرمشاور مبادرت به صدورنظريه نموده وبه اين استدلال كه خواهان امضاي خود راذيل سه فقره اسنادابرازي خواهان وهمچنين صحت مندرجات آن ودر يافت مبلغ 270000 ريال اقرارنموده و نيزشهادت نويسنده سند دعوي مطروحه راغيرواردتشخيص واعلام نظربه رد دعوي مطروحه شده است .وكيل خواهان اعتراض نموده وپرونده درشعبه اول ديوان عالي كشور به لحاظ اصلاح وحذف مواد14و 15قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو بدون رسيدگي به دادگاه مربوطه اعاده شده ودادگاه دروقت فوق العاده 4/3/72 مبادرت به صدورراي شماره ...نموده وباتوجه به نظريه سابق الصدور،حكم به رد دعوي مطروحه صادركرده است .راي مزبوردرتاريخ 2/4/72 به وكيل خواهان ابلاغ شده .وكيل خواهان درتاريخ 3/5/72 در خواست تجديدنظرنموده واوراق تجديدنظردرتاريخ 20/5/72 به نشاني ... به وكيل تجديدنظرخوانده ابلاغ گرديده ومشاراليه به شرح لايحه ثبت شده به شماره 22438/6/72 پاسخگويي نموده ودادرس صادركننده راي بااظهارنظرلازم پرونده رابه ديوان عالي كشورارسال نموده وبه اين شعبه ارجاع گرديده كه دادخواست تجديدنظر و لايحه وكيل تجديدنظر خوانده هنگام طرح پرونده قرائت خواهدشد.
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل گرديدوپس ازقرائت گزارش آقاي ...عضو مميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((بسمه تعالي .دادنامه تجديدنظرخواسته مخدوش است زيرا:
1 - اولا": درنوشته ظهرسند رسمي شماره 1647748/9/51 مبلغي ذكرنشده وكيل تجديدنظرخوانده دراظهارت خود كلمه (مبلغي )رابدون معين و معلوم نمودن رقم ومبلغ پول بيان نموده ودربرگ استشهاديه شخص تجديدنظرخوانده (اقاي ((ج )) )ادعانموده كه (خواهان ملك رابه مبلغ يكصدوسي هزارتومان به وي فروخته )ونيزمشخص نيست كه ملك مورداختلاف منحصربه موردمعامله سندرسمي فوق الذكرمي باشدوياملك وآب ديگري نيزجزءمورداختلاف است كه بااين وصف دادگاه بايد براي كشف حقيقت ازمسجلين ذيل نوشته ظهرسندرسمي فوق وسندعادي ابرازي وكيل تجديد نظرخوانده ونيزگواهان برگ استشهاديه استنادي وكيل مرقوم وازهر طريق ديگر 
اولا"درخصوص نوع عقد و معامله واقع شده بين طرفين .
ثانيا": راجع به اين كه براي نوشته ظهرسندرسمي موردبحث كه خوانده مدعي وقوع عقدبيع گرديده وجهي به تجديدنظرخواه ((الف ))پرداخت نموده ياخيرواگرپرداخته است مبلغ آن چقدربوده است .
ثالثا": راجع به اينكه مبلغ بيست وهفت هزارتومان مذكوردرسندعادي بدون تاريخ جزء مبلغ ادعايي ظهرسندرسمي است ياجداي ازآن مي باشد.
رابعا": تحقيق شود كه يك طاق آب موضوع سندعادي بدون تاريخ جزء مورد معامله سندرسمي شماره 1647748/9/51 دفترخانه چهار...مي باشدياغيرازآن است .
خامسا": در موردتاريخ دوفقره سندعادي ابرازي وكيل تجديدنظرخوانده ونيزهر موضوع ديگري كه لازم بداننداستماع شهادت وتحقيق به عمل آورند.
 2 - ازكليه قسمتهاي ملك مورداختلاف معانيه محلي ضرورت دارد
علي هذا بنابه مراتب تحقيقات دررسيدگي دادگاه ناقص بوده وبه همين جهت دادنامه تجديدنظرخواسته نقض مي شودورسيدگي مجددطبق بند((ب ))ماده 6قانون تجديدنظرآراءدادگاههامصوب 17/5/1372 به همان دادگاه صادر كننده راي منقوض محول مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
85