رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده         : 6709513
شماره دادنامه       : 162/13
تاريخ رسيدگي        : 9/3/1372
تجديدنظرخواه        : آقاي ((الف ))
تجديدنظرخوانده      : آقاي ((ب ))
تجديدنظرخواسته      : دادنامه شماره 11385386/7/71 شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي         : شعبه 13 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه           : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده :بدوا"آقاي ((الف ))دادخواستي به خواسته ابطال قولنامه مورخ 24/8/66مقوم به 1000000 ريال عليه آقاي ((ب ))تقديم وتوضيح داده :خوانده طبقه تحتاني خانه اينجانب راخريده ومبالغي پرداخته وباآمدن به اين خانه نهايت ستم رادرحق من روا داشته لذا با اعلام انصراف تقاضاي ابطال قولنامه رادارم .رسيدگي درشعبه 43 دادگاه حقوقي 2...معمول شده است .در جريان رسيدگي به اين پرونده خوانده به استنادقولنامه مزبوردادرسي به خواسته صدورحكم به تنظيم سندرسمي عليه آقاي ((الف ))مقوم مبلغ 2100000ريال به دادگاههاي حقوقي 1...تسليم وتوضيح مي دهداينجانب به موجب قرارداد 24/8/66يك واحد آپارتمان به مساحت 90 متر مربع جزء پلاك ...(طبقه اول )را به مبلغ 12200000ريال ازخوانده خريداري ومبلغ 8200000ريال به ايشان پرداخته وآپارتمان راتحويل گرفته ام .ايشان متعهد شده ظرف 40 روزبه تنظيم سنداقدام كندليكن بعمراجعه وارسال اظهارنامه استماع دادنامه دعوي فوق رانموده ،صدور حكم به محكوميت خوانده رامستدعي ام .پرونده اولي منتهابه صدورقرارعدم صلاحيت نشده ثانوي به شعبه 39دادگاه حقوقي يك ... ارجاع شد.باوصول پرونده اولي آن هم به شعبه 39 فوق ارجاع شده دو پرونده توام مورد رسيدگي واقع شده است .در جلسه 19/4/70 اظهارات طرفين را منعكس نموده خواهان آقاي ((ب ))به شرح دادخواست تقاضاي رسيدگي نموده خوانده باقبول اينكه 820هزارتومان ازثمن را دريافت داشته يادآورشده كه حاضر به انجام معامله نيست ومنصرف مي باشد. دادگاه بادرج اظهارات طرفين واعلام ختم رسيدگي وجلب نظرمشاور در خصوص دعوي آقاي ((الف ))به خواسته ابطال قرارداد...نظر به اينكه نامبرده پلاك مورد دعوي رابه خوانده فروخته وقسمت اعظم ثمن رادر تاريخهاي مختلف دريافت وظرف مدت مقرر براي تنظيم سند رسمي حاضر نشده واعلام فسخ نيز ننموده نظربهخ رد دعوي صادرودرمورد دعوي آقاي ((ب ))نظربه قرارداد...وخريداري آپارتمان ...وپرداخت قسمت اعظم ثمن معامله وتصرف دادن موردمعامله واينكه فروشنده درمهلت مقرر براي تنظيم سند نه تنهااعلام فسخ ننموده بلكه چندين بار وجوهي ازخريدار دريافت داشته ...به الزام خوانده به تنظيم سندرسمي پلاك موردمعامله باحفظ حقوق مرتهن و شرايط منعكس درقرارداد 24/8/66اظهارنظركرده است .آقاي ((الف ))به نظريه اعتراض نموده بابقاء دادگاه به نظريه خودپرونده به ديوان عالي كشورارسال و به شعبه 13 ارجاع شده است . اين شعبه به شرح شماره ...چنين نظرداده :
((نظر به اينكه حسب پاسخ استعلام ثبتي شش دانگ آپارتمان مورد مالكيت اقاي ((الف ))خوانده در رهن بانك مي باشد وآقاي ((ب ))خواهان به تنظيم سندبدهي خودرا ازبابت وجه الرهانه به مبلغ 4ميليون ريال اذعان داردكه اين مبلغ رابه بانك بابت قسمتي ازثمن معامله بدهكار است .ازطرفي نظربه اينكه حسب ماده 793قانون مدني راهن (فروشنده قبلي ) نمي تواند دررهن تصرفي كندكه منافي حق مرتهن باشد بنابراين صدور نظريه باقيدحفظ مرتهن كافي نيست وضرورت داشت دادگاه ازبانك مرتهن استعلام مي كردوباپرداخت بدهي ازناحيه خريدار وفك رهن حاضراست يا نه وبرحسب نتايج حاصله اعلام نظرمي كرد لذا نظريه به لحاظ نقض در رسيدگي تاييد نشده وپرونده به همان شعبه 39 دادگاه حقوقي يك ... اعاده شد.))
بااعاده پرونده در23/3/71دادگاه دستورداده وقت رسيدگي تعيين شود. طرفين جهت اداي توضيح پيرامون كيفيت ميزان بدهي رهني ونحوه پرداخت آن به طلبكاردعوت شوند.به منظوراستعلام از مرتهن وكسب موافقت وي درتبديل تعهد نيز و دفتر 320...از دفترخانه خواسته شود وقت براي 11/7/71 تعيين شده درجلسه 11/7/71 متداعيين درجلسه دادرسي حضور يافته اند اظهاراتشان استماع ومنعكس شده ونظريه مشاوركسب وبه شرح شماره ...چن ي ن رآي ص آذرش ذه :((...درمورد دعوي فسخ نظر به استدلالي دادگاه درنظريه مورخ 19/4/70واينكه درقرارداداسقاط كافه خيارات به هرشكل وبه هرصورت ازطرفين به عمل آمده است لذا ادعاي فسخ به انگيزه انصراف فروشنده ازانجام قرارداد غيرموجه است مستندا" به ماده 448قانون مدني دعوي فسخ راغيرثابت تشخيص و راي به ردآن صادر و اعلام مي دارد ودعوي الزام به تنظيم سند نيز به وضع موجود صحيح وموجه نمي باشدزيرا آپارتمان مورد دعوي به موجب مندرجات سندرسمي شماره ...دفترخانه ...دررهن بانك قراردادوبانك مرقوم باابلاغ اخطاريه تاكنون اعلام موافقت مبني برانتقال ملك به خواهان دعوي رابه دادگاه اعلام نداشته است .خواهان نيزمشخصا"هيچ گونه اقدامي جهت كسب موافقت بانك مرتهن به عمل نياورده است بنابراين مادام كه فك رهن نشود ياطلبكارمرقوم رسما"رضايت ندهدانتقال رسمي ملك به آقاي ((ب ))ممكن نمي باشد.استنادبه مادتين 790780قانون مدني دعوي مطروحه مبني بر الزام خوانده به تنظيم سند رسمي انتقال آپارتمان فوق موافقت با موازين قانوني نداشته راي به رد آن صادرواعلام مي دارد آقاي ((ب )) در 25/7/71اعلام داشته آقاي ((الف ))در20/2/70 فك رهن نموده گواهي دهند كه به بانك مراجعه كند.اين لايحه به شماره ...به ثبت رسيده حسب الدستوردادگاه به وي گواهي اعطاءشده بانك ...به شماره ...اعلام داشته سندپلاك ثبتي آقاي ((الف ))در 10/2/70 فك رهن شده است .به هر تقديرباابلاغ راي آقاي ((الف ))درخواست تجديدنظرشده براي تبديل لايحه اقدام شده وآقاي ((ب ))درلايحه متبادله كماكان خواستارآن است كه سند تنظيم گردد.در 9/8/71دادگاه به نظرخودباقي مانده پرونده به ديوان عالي كشورارسال وبه اين شعبه ارجاع شده است .
اينك هيئت شعبه درتاريخ فوق باتوجه به اوراق پرونده وملاحظه گزارش تنظيمي مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((اعتراضات آقاي ((الف ))نسبت به آن قسمت دادنامه شماره 11385386/7/71 شعبه 5 دادگاه حقوقي يك ...مبني بر رد دعوي فسخ قراردادباتوجه به استدلال مندرج درراي مذكور و رسيدگيهايي كه به عمل آمده به نحوي نيست كه موجب نقض گرددوباشقوق ماده 6قانون تعيين مواردتجديدنظراحكام دادگاهها ونحوه رسيدگي آنها منطبق نيست .لذا ضمن رد شكايت تجديدنظري نامبرده دادنامه تجديدنظرخواسته در اين قسمت ابرام مي شود:ضمنا"درخصوص اعتراضات آقاي ((ب ))خواهان دعوي متقابل مبني بردرخواست تنظيم سندرسمي انتقال كه منجربه صدور راي به رد آن شده چون اعتراضات معنونه از ناحيه نامبرده ضمن تبادل لوايح عنوان شده ومسبوق به دادخواست تجديدنظري طبق مقررات نيست ديوان عالي كشور در وضع موجود مواجه با تكليفي نسيت .))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
86