رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده       :  1023/6878
شماره دادنامه      :  125/23
تاريخ رسيدگي      :  16/3/72
تجديدنظرخواه      : آقاي (الف )
تجديدنظرخوانده    : آقاي (ب )
تجديدنظرخواسته    : راي شمار23308/6/71شعبه دادگاه حقوقي ي
مرجع رسيدگي       : شعبه بيست وسوم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه         : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : آقاي (ب ) باوكالت آقاي ...وكيل دادگستري در تاريخ 5/3/69 عرضحالي به خواسته فسخ وابطال وكالتنامه شماره ... مقوم به دويست وده هزارتومان به طرفيت آقاي : (الف ) تقديم دادگاه حقوقي يك ...نموده كه درشعبه اول تحت كلاسه 69/81 به جريان افتاده است خلاصتا "با اين توضيح كه خواهان مالك 180 سهم مشاع از 54967 سهم شش دانگ قريه ...داراي پلاك يك اصلي واقع دربخش 3... است و در 26 سال قبل به خوانده دعوي كه پدرش مي باشدبراي سرپرستي واداره امور كشاورزي خود به موجب وكالتنامه مذكور تفويض وكالت نموده است .ولي خوانده باسوءاستفاده ازاين اقدام خيرخواهانه موكل مبادرت به ثبت ملك به نام خودكرده است كه اين عمل هم مغايربامندرجات وكالتنامه وهم غيرقابل انطباق با ماده واحده نحوه انتقال اراضي واگذاري اصلاحات ارضي به زارعين مصوب 1351 وتبصره 2 الحاقي به آن ونيزمادتين 47 و 48 قانون ثبت مي باشد و نهايتا "باتقديم فتوكپي هاي مصدق 1وكالتنامه مرقوم تنظيمي دردفترخانه شماره 17...2سندقطعي مشتمل بر رهن شماره ...تنظيمي درهمان دفترخانه كه مبين مالكيت خواهان نسبت به 180 سهم مشاع از 54967 سهم قريه فوق الاشعارمي باشد 2چهار فقره قبوض اقساطي  صدورحكم به نفع موكل خود راخواستارشده است .
پس از تعيين وقت ودعوت طرفين دادگاه درجلسه مورخ 29/5/1369 كه درغياب اصحاب دعوي تشكيل گرديده براي احرازاين موضوع كه نسق زراعي خواهان به خوانده منتقل شده است ياخيراستعلام ازاداره تعاون و امورروستاهاونيزثبت اسنادواملاك ... راضروري تشخيص وپاسخهاي واصله كه به ترتيب تحت شماره هاي ...ثبت دفتردادگاه گرديده و پيوست پرونده مي باشند دلالت براين دارندكه انتقالي صورت نگرفته است .
دادگاه پس ازكسب نظرآقاي مشاوردرتاريخ 39/1370 مبادرت به اصدار نظريه نموده وبعدازمقدمه كوتاهي چنين نتيجه گيري كرده است :
(... صرفنظرازاينكه خواهان دليلي كه خوانده درزمان وكالت ازوكالتنامه مطروحه فيمابين طرفين استفاده كرده ارائه نكرده وازطرفي بااستعلام وضعيت ثبتي پلاك ازاداره ثبت واسنادو وصول پاسخ آن طي شماره 16936/261/6/69 حاكي ازمطلب فوق بوده وعدم اقدام وكيل به وكالت نامه را در زمان وكالتش مسجل مي سازند نظربه اينكه عقدوكالت از عقودجايزبوده وموكل هروقت مي تواندوكيل خويش راعزل كندمگراينكه وكالت وكيل ياعدم عزل آن درضمن عقدلازمي شرط شده باشدكه درمانحن فيه آقاي خواهان در زمان اعطاي وكالت عدم عزل وكيل رابه مدت 10 سال ازتاريخ تنظيم وكالتنامه يعني لغايت سال 12/5/1352 از خود ساقط كرده است وپس ازانقضاي مهلت مذكورآقاي خواهان مجددا"حق عزل وكيل راخواهديافت وچون تقديم دادخواست درمورخه 5/3/69 به منزله عدول خواهان ازاذن خودبوده ومستندا"به ماده 678 قانون مدني بعدآن موكل مي تواندوكيلش راعزل كندكه نظربه مراتب فوق دادگاه عقيده به قبول دعوي خواهان مبني برفسخ وكالتنامه وبطلان آن ازتاريخ تقديم دادخواست دارد...) پس ازابلاغ نظريه به طرفين خوانده باطرح اين قضيه كه عزل وكيل بااعلام موكل به دفترخانه تنظيم كننده وكالتنامه تحقق مي يابد ونيازي به طرح دعوي ندارد واينكه انگيزه خاص مراجعه خواهان به دادگستري راسبب شده عدم تنفيذ نظريه راخواستارگرديده است ونظريه مذكور طبق راي شماره ...صادره ازاين شعبه تنفيذوپس از اعاده پرونده دادگاه فوق الاشعارمبادرت به صدورراي شماره 23308/6/71 براساس ومبناي نظريه مارالذكرنموده است .محكوم عليه باتقديم عرض حال نسبت به آن تجديد نظرخواهي كرده وضمن تكرار مطالب سابق خود به اقراري كه تجديدنظرخوانده طبق سندرسمي شماره 2081849/10/42 تنظيمي دردفترخانه شماره 17...به نفع اونموده استنادوباانضمام فتوكپي سنديادشده نقض راي صادره رادرخواست كرده است .پس ازاعلام بقاءدادگاه به عقيده قبلي خودوانجام تبادل لوايح ووصول پاسخ از ناحيه وكيل تجديدنظرخوانده ،پرونده به ديوان عالي كشورارسال كه جهت رسيدگي به اين شعبه ارجاع گرديده است .
مندرجات عرضحال تجديد نظرخواهي ولايحه جوابيه به هنگام مشاوره قرائت خواهدشد.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديدو پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضومميزواوراق پرونده مشاوره به عمل آورده وبه شرح ذيل راي صادر مي نمايد:
( گر چه عزل وكيل به توسط دفترخانه اسناد رسمي تنظيم كننده وكالتنامه و به درخواست موكل امكان پذيراست ولي اين امرمانعي براي رسيدگي دادگستري كه مرجع تظلمات عمومي است درصورتي كه با تقديم عرضحال فسخ وكالتنامه درخواست شده باشد محسوب نمي شود و دراين راستا مي توان به راي شماره 12 - 16/3/1360هيئت عمومي ديوان عالي كشور  ( وحدت رويه رديف 59/9 ) به عنوان وحدت ملاك توسل جست فلذا و با عنايت به اينكه راي تجديدنظرخواسته راجع به وكالتنامه 1280550/5/42 تنظيمي در دفترخانه شماره 17... مي باشد و تسري به ديگر اسنادي كه ممكن است بين طرفين تنظيم شده باشد ندارد .
راي شماره 23308/6/71 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقي يك ... ابرام مي گردد . )

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
85