رای ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 26/8/71 دادنامه : 619/20 تجديدنظرخواهان : آقاي الف  آقاي (ب )  آقاي (ج ) به وكالت از محكوم عليهم تجديدنظرخواسته دادنامه شماره 5/622/25119/5/1371 صادره ازشعبه 27 دادگاه كيفري يك تبريز  مرجع رسيدگي شعبه 20 ديوان عالي كشور هيات شعبه آقايان 000رئيس و000عضو معاون 0

خلاصه جريان پرونده :
دادسراي عمومي تبريز آقاي الف ) را به اتهام كلاهبرداري با صدور چكهاي متعدد و بلامحل و وسيله قراردادن چكهاي مزبور براي كلاهبرداري و اكل مال غير، آقاي (ب ) را به اتهام كلاهبرداري با توسل به حل متقلبانه براي بردن مال غير و (ك ) را به عنوان شركت در كلاهبرداري تحت تعقيب قرار داده و با صدور كيفرخواست شماره 191730/10/70 از دادگاه كيفري يك تبريز درخواست نموده كه برابر ماده 1 قانون تشديدمجازات مرتكبين ارتشا،اختلاس وكلاهبرداري درباره آنان تعيين كيفر نمايد.طبق مندرجات اوراق پرونده ، متهمين در بازار مراغه از شكاه فرش هاي خريداري نموده و به جاي پرداخت قيمت فرش هاي مورد معامله چك هايي صادر كرده و به فروشندگان فرشها تسليم نموده اند و چكهاي صادره بعلت نداشتن موجودي پرداخت نشده اند و در بعضي از موارد حسب ادعاي آقاي (ب ) فرش خريداري كرده اما به جاي رداخت پول فرش چكهاي صادره از ناحيه آقاي (الف ) را به فروشنده تسليم نموده اند. متهمين به انجام معاملات فرش و مديونيت خود از بابت قسمتي از ثمن معاملات انجام شده بشرحي كه درپرونده منعكس است اقرار دارند و اصدار چكها و بلامحل بودن آنها را نيز قبول كرده اند و گفته اند سعي مي كنند بدهي خود را بپردازند وقبول ندارند كه كلاهبرداري كرده اند. از توضيحات شكاه هم وقوع معاملات قابل استنباط است. شهودي كه معرفي و از آنان تحقيق شده هم وقوع معاملات را تاييد كرده اند. پس از صدور كيفرخواست وارسال پرونده به دادگاههاي كيفري ، رسيدگي به شعبه 27 دادگاه كيفري يك محول گرديده است. در دادگاه شكاه شكايت و درخواست هاي قبلي خود را تكرار و تاييد كرده اند. شهود نيز به ترتيب قبل بيان اطلاع نموده اند و متهمين به اصدار چكها و بلامحل بودن آنها و وقوع معاملات فرش و مديونيت خود اقرار دارند اما ارتكاب كلاهبرداري مورد قبول قرار نگرفته است. در خاتمه ريدگي بر مبناي شكايت شكاه واظهارات شهود مجرميت متهمين احراز و به استناد ماده 1 قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداري و ماده 42 قانون مجازات اسلامي و تبصره آن آقاي (ال ) را به شش سال حبس و استردادمبلغ دويست هزار تومان در حق آقاي (د) و چهارصد و سي و هشت هزار تومان در حق آقاي (ح ) و چهارصد و چهل و پنجاه هزار تومان به آقاي (و) و مبلغ چهارصد و چهل هزار تومان به آقاي (ض ) و چهارصدوبيست و سه هزارو پانصد تومان به آقاي (ه) و چهارصد وسي هزار تومان به آقاي (ت ) و دويست و هفده هزار تومان به آقاي (ي ) و دويست و سي هزار تومان به آقاي (ل ) و چهارصد هزار تومان به آقاي (م ) و سه ميليون و دويست و سه هزار و پانصد تومان جزاي نقدي به صندوق دولت محكوم نموده و نيز آقاي (ب ) را به چهار سال حبس وپرداخت دو ميليون وششصد و شانزده هزار تومان در حق آقاي (ن ) وپرداخت مبلغ دو ميليون و ششصد و شانزده هزار تومان جزاي نقدي به صندوق دولت و آقاي (ك ) را به يك سال حبس تعزيري محكوم كرده است. محكوم عليه و وكيل آ;ان نسبت به حكم صادره اعتراض و درخواست تجديدنظر دارند و پرونده با اعلام نظر آقاي قاضي صادركننده حكم به ديوان عالي كشور ارسال و جهت رسيدگي به درخواست مزبوربه اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد. پس از قرائت آقاي  .... عضو مميز اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ...داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر تاييد حكم صادره مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
نظر به اينكه اصدار چك پرداخت نشدني (بلامحل ) با تحقق شرايط لازم جرمي ويژه و داراي كيفرجداگانه است و تغيير عنوان جرم مزبور و تبدليل آن به كلاهبرداري توجيه قانوني ندارد و با توجه به اينكه با انجام معاملات فرش و تسليم چكهايي از طرف متهمين به فروشندگان فرش ها، في الواقع رابطه اي حقوقي بين آنان بوجود آمده است و نظر به اينكه شهادت شهود از دلايل مجرميت اعلام گرديده ، در صورتي كه شهود معرفي شده در اثبات اتهام كلاهبرداري بيان اطلاع نكرده اند و فقط انجام معاملات فرش را كه مورد تاييد تجديدنظر خواهان نيزقرار گرفته تاييد نموده اند و نظر به اينكه به حكايت مندرجات اوراق پرونده اتهامات وارده شركت در كلاهبرداري عنوان گرديده اما در حكم صادره علاوه بر اينكه اركان مادي جرائم انتسابي به هر يك از محكوم عليهم معين نشده مجازاتهاي جداگانه بدون رعايت قواعد و مقررات مربوط به شركت در جرم مورد حكم قرار گرفته و بر خلاف قانون است ، اعتراض وارد مي باشد بنابراين حكم تجديدنظرخواسته نقض و ريدگي مجدد به دادگاه ديگري از محاكم كيفري يك تبريز ارجاع مي شود.
رئيس ....                                         عضومعاون ... 

مرجع :
كتاب كلاهبرداري ، اختلاس وارتشاءدرآراي ديوان عالي كشور
تاليف يداله بازگير ،نشرحقوقدان ،چاپ اول ، پائيز 1376
53