رای ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي :19/9/71 مرجع رسيدگي شعبه 27ديوان عالي كشور0 هيات شعبه آقايان رئيس .... عشو معاون :000 فرجامخواه : (الف ) فرجامخوانده : دادگاه  فرجامخواسته دادنامه شماره : 7113815 صاره از دادگاه حقوقي يك قائم مقام كيفري يك 000

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (الف ) فرزند.00 29 ساله ،درجه دارمتهم است به كلاهبرداري بدين شرح كه متهم از شاكي (ب ) يكدستگاه اتومبيل پيكان وانت مدل 63خريده و در ازاي پولش  دو قطعه چك بفروشنده داده 0 وقت سر رسيد يكي از چكها، شاكي به بانك مراجعه كرده متوجه مي شودكه چكها مال متهم نيست بلكه متعلق به شخص فراري به نام (ج ) است.پس از بازگشت از بانك با متهم تلفني تماس مي گيرد كه وي وعده مي دهد به جاي آن يكدستگاه اتومبيل سواري مدل 55 مي آورم كه چند روز مي گذرد و هيچ خبري نمي شود. از دست او شكايت مي كند ولي متهم اظهارات شاكي را كذب توصيف كرده و اظهار داشته كه اينجانب اومبيل رنو63 خود راب ه بنگاه به آقاي (ج ) فروختم ، در مقابل يك فقره چك به مبلغ 480 هزار تومان از او گرفتم پس از چند روز كه تاريخ 0 چك مزبور سررسيد به (ج ) گفتم : پول مرابده گفت :بيابنگاه اتومبيل بخرم ، بشما بفروشم 0 وقتي آمديم به بنگاه يكدستگاه پيكان وانت از شاكي خريد و قولنامه به نام من نوشتند و (ج ) دسته چك خود را در آورد به شاكي به خطد خودش چكها را نوشت و داد اصلا" ربطي به ندارد و صاحب چك (ج ) هم گفته : (الف ) دسته چك را از من گرفت و دو فقره چك نوشته و در جايي كه آقاي (ب ) نبودند، من چكهارا امضاء كردم ، شهود هم اظهارات شاكي را تقريبا" تاييد مي كنند. پس از انجام تحقيقات از سوي دادسراي عمومي .... به موجب كيفرخواست شماره 70282 تقاضاي رسيدگي و تعيين مجازات متهم گرديده است. سرانجام دادگاه حقوقي يك ، به قائم مقامي كيفري يك 000پس از رسيدگي ماهوي با استمهال متهم از دادگاه به مدت ده روز موافقت مي شودتا رضايت شاكي را جلب نمايد ولي موفق نمي شود. پس از چند ماه دادگاه بزهكاري متهم را ثابت تشخيص و بشرح دادنامه شماره :  7113815 متهم ياد شده را به 5 سال حبس و انفصال دائم از خدامات دولتي و پرداخت 5 ميليون و ششصد هزار ريال ، جزاي نقدي محكوم نموده ودر مورد اصل مال ، بلحاظ گذشت شاكي ، دادگاه خود را موجه با تكليفي نديده كه راي صادره مورد اعتراض محكوم عليه واقع و درخواست تجديد نظر كرده و دادگاه اعتراض را وارد ندانسته ، پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديده و پس از قرائت گزارش آقاي ...عضو مميز و اوراق پرونده دادنامه شماره : 15/71138 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:

بسمه تعالي
با توجه به مجموع اوراق پرونده واظهارات متهم (الف ) اجمالا" بر اينكه هيچگونه قصد كلاهبرداري نداشته و ظاهرا" شاكي اين اتهام را براي وصول طلب و حق خود به او زده است و با عنايت به اين كه طفين عوي در جلسه دادگاه مورخ 17/12/70 از محضر دادگاه استمهال نموده كه تا دو ماه ديگر شايد بتوافق برسند و دادگاه هم تقاضاي آنان را پذيرفته و دادگاه را به تاخير انداخته ، در نتيجه درجلسه بعدي دادگاه شاكي اظهار داشته كه من به حق خود رسيده ام و ضرر و زيان اينجانب را پرداخت نموده ، شكايتي ندارم و بطور كلي اعلام گذشت مي نمايم و هيچگونه ادعاي حقوقي ندارم 0 عليهذا قبل ازاينكه بزه انتسابي براي دادگاه محترم به اثبات برسد و راي صادر نمايد شاكي اعلام گذشت نموده لذا بزهي باقي نمي ماند تا مستوجب عقوبت باشد ( مثل اين است كه در مراحل اوليه با كدخدامنشي ، دعوافيصله يابد) و برفرض كه متهم بزهكار هم باشد نظربه اينكه رضايت شاكي را جلب نموده و شاكي اعلام گذشت كرده و سابقه كيفري هم ندارد، جهات و كيفيات مخففه وجود دارد كه برحسب تبصره ذيل ماده يك همان قانون استنادي دادگاه بايد مجازات وي به حداقل آن تقليل يابدكه مورد عنايت قرار نگرفته است. بنابه مراتب مذكور، دادنامه فوق الاشاره نقض مي گردد و پرونده در اجراي ماده 5 قانون تجديدنظر مصوب سال 67عودت داده مي شود.
رئيس ....                                          عضومعاون ... 

مرجع :
كتاب كلاهبرداري ، اختلاس وارتشاءدرآراي ديوان عالي كشور
تاليف يداله بازگير ،نشرحقوقدان ،چاپ اول ، پائيز 1376
57