آرا ديوان عدالت اداری

تاريخ رسيدگي 17/12/70
شماره دادنامه 688
شعبه 3 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده
در سال 1367 آقاي ... وكيل دادگستري به وكالت از آقاي (الف ) و بانو(ب ) و باو(ج ) اطمينان دادخواستي به طرفيت شركت سهامي آب منطقه اي كرمان به ديوان عدالت اداري تسليم و توضيح داده موكلين با داشتن چاه پاياب قديمي در اراضي ملكي خود كشت وزرع مي نموده اند و بواسطه تقليل آ به چاه پاياب ، از طرف آقاي (الف )اطمينان پروانه حفر چاه جديد از شركت خوانده در سال 58 اخذ شده ولي بعلت اختلاف مالكي اداره آبياري از حفر چاه ممانعتي نموده و پس ازرفع اختلاف تقاضاي تمديد پروانه شده و شركت آب منطقه اي اقدامي در اين خصوص بعمل نياورده و پس از صدور اخطاريه در تاريخ 24/12/66 مبادرت به تخريب چاه تلمبه نموده و چاه پاياب را در حاليكه تاسيات و لوازم در داخل آن قرار داشته پر نموده اندك ه اقدام اداره خوانده خلاف است زيرا عدم حفر چاه جديد به دستور صريح شركت بوده وموكلين در ان مدخليت نداشته اند. اداره خوانده موظف به اجراي ماده 16 ائين نامه اجرائي قانون توزيع عادلانه آب در مورد چاه پاياب بوده و مكلف بوده كه با انتشار آگهي در روزنامه رسمي و مهلت مقرره يكساله به وظيفه خود عمل ننمايد و اجراي تبصره 2 ماده 16آئين نامه مزبور بر عهده كارشناس فني بوده است كه بدين وظيفه نيز عمل نگرديده و چاه پاياب نيز كه سالها قبل حفر شده مشمول عنوان غير مجاز نبوده و كميسيون صدور پروانه ها نيز در موردتمديد يا عدم تمديد پروانه جديد نفيا" يا اثباتا" اظهارنظري نكرده لذا تقاضاي لغو تصميم خلاف موضوع نامه مورخه 26/10/66 شركت خوانده و الزام وي را بر تمديد پروانه حفر چاه جديد دارد. اداره خوانده در پاسخ به دعوي اظهار داشته آقاي (الف ) بموجب دو فقره تعهد كه امضاء و تسليم شركت آب منطقه اي نموده متعهد به تبعيت از دستورالعمل ها و آئين نامه هاي ذيربط گرديده و حق هرگونه ادعا و مطالبه خسارت را از خود سلب كره است در پروانه اوليه مدت اعتبار يكسال ذكر شده و نهايتا" درسال 57 كتبا" به آب منطقه اي اعلام كرده كه چاه موضوع پروانه حفر ولي قابل استفاده نميباشد و تقاضاي صدور پروانه چاه به جاي چاه و اجاره حفر چاه بموجب پروانه مورخه 21/11/58 بجاي چاه قبلي و پاياب قديمي صادر گرديده كه طبيعتا" كليه شرايط پروانه قبلي از طرفي علت عدم حفر چاه مربوط به دارنده پروانه نيز بوده است و نامه مورخه 14/12/58 شركت بعنوان پاسگاه جهت توقف عمليات حفر تا اطلاع ثانوي ، بعد شكوائيه مورخه 9/12/58بانوان (ج )و(الف ) بوده  نشاي از تعهد خواهان به پاسخگوئي به اعتراضات احتمالي 0 آقاي (الف ) در تاريخ 7/11/59 طي مشروحه اي به آب منطقه اي اعلام داشته كه به لحاظ عدم دريافت وام وسايرمشكلات وگرفتاري هائي كه داشته امكان حفر چاه فراهم نگرديد و تقاضاي تمديد نموده كه معلوم مي نمايد شخصا" توان حفر چاه را نداشته و صرفا" دستور اين شركت مانع اجراي مفاد مجوز صادر نبوده است . در سال 63 نيز عده اي از مالكين تلمبه هاي وقاع در حجت آباد طي شكوائيه اي حقانيت خودرا بر اراضي مورد ادعاي آقاي (الف ) مطرح و مدعي شده اندكه چاه پايابي سالها متروكه است و كارشناس اعزامي صحت اين ادعا را تاييد كرده و ملاحظه مي شود علت عدم حفر چاه در مهلت مقرر تخلفات خواهان بوده و ربطي به اين اداره نداشته با توجه به ممنوعيت منطقه در تاريخ 26/10/66 به آقاي (الف ) اخطار گرديد ك در اجراي ماده 45 قانون توزيع عادلانه آب چون روي چاه پاياب متروكه ، كه هشت سال پيش پروانه جابجائي گرفته ايد و اقدامي نكرده ايد و به لحاظ متروكه بودن چاه پاياب و ممنوعيت منطقه پروانه از درجه اعتبارساقط است ومتعاقبا" چاه متروكه پر و متروك گرديد و تقاضاي بذل توجه به ماتين 8و11 آئين نامه اجرائي قانون فوق و ممنوعيت تقاضاي صدور حكم بر بيحقي خواهانها را دارم 0 شعبه 14 ديوان عدالت اداري با توجه به موضوع شكايت به صلاحيت مرجع دادگستري قرار عدم صلاحيت صادر نموده كه پرونده به شعبه سوم دادگاه حقوقي يك كرمان ارجاع و بكلاسه 68/277 ثبت شده خواهالن در جلسه دادرسي در پاسخ به مدافعات شركت آب منطقه اي اظهار داشته كه از كليه متقاضايان حفر چاه تعهد مورد اشاره خوانده گرفته و مدت اعتبار پروانه ها نيز محدود است و اگر غير از اين باشد كليه پروانه ها بايد ابطال شود بعلاوه آب منطقه اي با مجوزي دستور جلوگيري از حفر چاهي را داده اند كه هنوز حفر نشده و چرا چاه پاياب را پر كرده اند؟ و اگر چاه متروكه بوده چگونه در سال 64 از هيات واگذاري زمين ميزان مستثنيات و باغات مرا استعلام كرده اند. نماينده اداره خوانده نيز اظهار داشته : اقدامات آب منطقاي حفر چاه فراهم نگرديده و تقاضاي تمديد نموده كه معلوم مي نمايد شخصا" توان حفر چاه را نداشته و صرفا" دستور اين شركت مانع اجراي مفاد مجوز صادره نبوده است . در سال 63 نيز عده اي از مالكين تلمبه هاي واقع در حجت آباد طي شكوائيه اي حقانيت خود را بر اراضي مودر ادعاي آقاي (الف ) مطرح و مدعي شده اند كه چاه پايابي سالها متروكه است و كارشناس اعزامي صحت اين ادعا را تاييد كرده و ملاحظه مي شود علت عدم حفر چاه در مهلت مقرر تخلفات خواهان بوده و ربطي به اين اداره نداشته با توجه به ممنوعيت منطقه در تاريخ 26/10/66 به آقاي اخطار گرديد كه دراجراي ماده 45 قانون توزيع عادلانه آب چون روي چاه پاياب متروكه ، كه هشت سال پيش پروانه جابجائي گرفته ايد و اقدامي نكرده ايد به لحاظ متروكه بودن چاه پاياب و ممنوعيت منطقه پروانه از درجه اعتبار ساقط است و متعاقبا" چاه متروكه پر و متروك گرديده و تقاضاي بذل توجه به مادتين 8و11 آئين نامه اجرائي قانون فوق و ممنوعيت تقاضاي صدور حكم بر بيحقي خواهانها را دارم 0 شعبه 14 ديوان عدالت اداري با توجه به موضوع شكايت به صلاحيت مراجع دادگستري قرار عدم صلاحيت صادر نموده كه پرونده به شعبه سوم دادگاه حقوقي يك كرمان ارجاع و بكلاسه 68/277 ثبت شده 0 خواهان در جلسه دادرسي درپاسخ به مدافعات شركت آب منطقه اي اظهار داشته كه از كليه متقاضيان حفر چاه تعهد مورداشاره خوانده گرفته و مدت اعتبار پروانه ها نيز محدود است و اگر غير از اين باشد كليه پروانه ها بايد ابطال شود بعلاوه آب منطقاي با موجوزي دستور جلوگري از حفر چاهي را داده اند كه هنوز حفر نشده و چرا چاه پاياب را پر كرده اند؟ و اگر چاه متروكه بوده چگونه در سال 64 از هيات واگذاري زمين ميزان مستثنيات و باغات مرا استلعام كرده اند. نماينده اداره خوانده نيز اظهار داشته : اقدامات آب منطقه اي به راوال قانوني و مستند به قانون توزيع عادلانه بوده و واقعيت اينست كه چاه پاياب متروكه بوده و هيچگاه مورد بهره برداري قرار نگرفته و شخص خواهان بارها به آب منطقه اي اعلام كرده كه بعلت گرفتاري موفق به حفر چاه نشده و گواهان ايشان نيز در تحقيقات محلي اظهاري كه حاكي از حقانيت خواهان باشد نكرده اند و اراضي لم يزرع و فاقد كشت و درخت است كه مويد اينست كه چاه و آب نبوده و لوله جداري كه در محلي قرارداده اند بمعناي وجود يك چاه نيست و لوله در زير خاك كار گذاشته شده 0 دادگاه پرونده متشكله در آبياري را مطالبه و ملاحظه و بمنظور تشخيص وضعيت چاه و زمين اطراف آن قرار تحقيق و معاينه محلي صادرنموده كه اجراء شده است و چون تشخيص اين مطلب كه لوله هاي جداري موجود در چاه عميق بوده و چاه موضوع پروانه بجائي حفر و احداث شده يا خير كسب نظر كارشناس ضرورت داشته احد از كارشناسان رسمي رامامور بررسي نموده و مشاراليه اظهار نظر مي نمايد كه لوله در چاه عميق قرار داشته و چاه جابجائي نيز حفر نشده و چاه پاياب خراب و مسلوب المنفعه گرديده است دادگاه در تاريخ 2/5/70 نظر مشاورراكسب و خلاصتا" بشرح زير اظهرا عقيده مي نمايد: (با توجه به محتويات پرونده و مفاد صورتملجس تحقيق و معاينه محلي و نظريه كارشناس كه مويد ادعاي خواهانهاست دعوي موجه تلقي و به صدور حكم برالزام خوانده به تمديد پروانه جابه جائي چاه موضوع پروانه شماره 4962 21/11/58 ابراز ميدارد: نظريه دادگاه در مهلت قانوني مورداعتراض شركت خوانده قرار گرفته و پرونده به اين شعبه ارجاع شده لايحه اعتراضيه هنگام شور قرائت مي شود.
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديدپس ازقرائت گزارش آقاي ... عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.

راي
اعتراض شركت معترض با توجه بمحتويات پرونده ورسيدگهياي معموله وارد نيست و چون متوقف شدن حفاري چاه جديد بجاي چاه متروكه در مدتي كه پروانه صادره داراي اعتبار بوده مستند بفعل خواهان نميباشد نتيجتا" ايرادي متوجه خواهن نيست و نظر متخذه مغايرتي با موازين قانوني ندارد و تنفيذ مي شود و پرونده جهت اقدام مقتضي بدادگاه مربوطه اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
155