نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

276                                 شماره 40 دادگستري صفحه 310

دادگاهي براي صدور دستور موقت مطابق ماده 781 قانون آئين دادرسي مدني از خوهان براي جبران خسارت احتمالي طرف تامين اخذ نموده است خوانده نيز با استفاده از ماده 783 همان قانون تامين معرفي نموده نتيجتا" دادگاه از دستور موقت رفع اثر مينمايد0آيا پس از رفع اثر از دستور موقت ، تامين خواهان ، قبل از رسيدگي بماهيت امر قابل استرداد است يا بايد منتظر نتيجه رسيدگي بماهيت دعوي باشد و در اينمورد مقررات مربوط بتامين در مواد225 ببعد قانون آئين دادرسي مدني قابل اجراست يا خير؟ و اگر نسبت بماهيت امردرموعد مقرر دادخواستي تقديم نشده باشدو بترتيبي كه فوقا" اشاره شد از دستوررفع اثرگردد دراينصورت تكليف تامين طرفين چگونه خواهدبود؟
با توجه بمواد225و785 قانون آئين دادرسي مدني كه در ذيل درج ميگردد:
ماده 225 مدعي متيواند قبل از تقديم دادخواست ياضمن دادخواست راجع باصل دعوي در موارد زير از دادگاه درخواست تامين خواسته نمايد و دادگاه مكلف بقبول آنست :
1 دعوي مستند بسند رسمي باشد.
2 خواسته در معرض تضييع يا تفريط باشد.
3 مدعي خسارتي را كه ممكن است بر طرف وارد آيدنقدا" بصندوق دادگاه بپردازد.تعيين ميزان خسارت بنظر دادگاهي است كه درخواست تامين را پذيرفته است .در صورتيكه قرار تامين اجراء شده و مدعي در اصل دعوي بموجب حكم قطعي محكوم به بييحقي شده وجه توديع شده بابت خسارت تامين بمحكوم له پرداخته ميشود.
4 در ساير مواردكه بموجب قانون مخصوص ، دادگاه مكلف به قبول درخواست تامين باشد.
ماده 78 در صورتيكه مطابق ماده 780 اقامه دعوي نشود و يا در صورت اقامه دعوي مدعي محكوم به بيحقي شود درخواست كننده بجبران خساراتي كه براي اجراي دستور موقت بطرف وارد شده و تاديه خساراتيكه طرف براي دادن ضامن و وثيقه و غيره جهت جلوگيري از اجراي موقت متحمل شده محكوم خواهد شد.
در مورد سشئوال فوق كميسيون مشورتي آئين دادرسي مدني اداره حقوقي در جلسه مورخ 13/9/1344 چنين اظهارنظر كرده است :
با توجه بماده 785 قانون آئين دادرسي مدني استرداد تامين معرفي شده از طرف خواهان براي صدور دستور فوري بعدازرفع اثر از دستور موقت موردي ندارد زيرا با صدور دستور موقت واجراي آن ممكن است خساراتي به طرف وارد شود كه در صورت اقامه دعوي و صدور حكم به بيحقي مدعي خواهنده ميتواند جبران خساراتي را كه از اجراي دستور موقت باو وارد شده و تاديه خساراتي كه براي دادن ضامن يا وثيقه و غيره براي رفع اثر از دستورفوري متحمل شده از خواهان مطالبه نمايد و جبران خسارت مدعي عليه با لحاظ مقررات ماده 785 آئين دادرسي قابل انطباق با مورد مذكور در ماده 225 همان قانون كه مربوط بتامين خواسته است نميباشد و در مورديكه بلحاظ عدم تقديم دادخواست در ماهيت بر طبق ماده 780 از دستور موقت رفع اثر ميشود چون طرف حق مطالبه خساراتي را كه بسبب اجراي دستور موقت باو وارد شده از محل تامين اخذ شده دارد استرداد تامين مزبور بدون اطلاع و رضايت خوانده مجوزي نخواهد داشت ولي فك تاميني كه خوانده براي رفع اثر مرفي كرده بلامانع است .

مرجع :مجموعه نظرهاي مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري درزمينه
مسائل مدني  ضميمه مجله حقوقي وزارت دادگستري
ازانتشارات دفترتحقيقات ومطالعات وزارت دادگستري
باهمكاري آقايان محمودسلجوقي  يداله اميني

113