آرا ديوان عدالت اداری

بسمه تعالي
تاريخ 22/12/1379  شماره دادنامه 121  كلاسه پرونده  76/34
مرجع رسيدگي- هيات عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي- آقاي محمود فرج زاده
موضوع شكايت و خواسته- ابطال دستورالعملهاي اجرائي تبديل وضع كاركنان قوه قضائيه از اداري به قضائي
مقدمه: شاكي طي دادخواست تقديمي اعلام داشته است، مطابق دستورالعمل اجرائي تبديل وضع كاركنان قوه قضائيه از اداري به قضائي تمام اختيارات به دست سه نفر هيات منتخب از سوي رياست قوه قضائيه سپرده شده كه با تصميم گيريهاي غير قانوني و ناعادلانه زحمت چندين ساله دانشگاهي را بباد فنا سپرده و دانشنامه ماخوذه را بلاتاثير مي سازد. تصويب اين دستورالعمل برخلاف اختيارات مصرحه در قانون اساسي است به علاوه اختيار مصرحه در قانون اساسي قانوناً قابل تعويض به ديگري نيست و همچنين تصويب آن برخلاف حقوق مقرر در قانون استخدام كشوري و قانون استخدام قضات است لذا درخواست ابطال آنرا مي نمايد. مستشار اداره كل حقوقي و تدوين قوانين قوه قضائيه در پاسخ به شكايت مذكور طي نامه شماره 2094/7 مورخ 3/3/1379 اعلام داشته اند، سير قانوني گزينش قضات اجمالاً به اين شرح است: الف ماده 8 از قانون تشكيلات قضائي مصوب 1335 اشعار مي دارد، وزير دادگستري ميتواند از ليسانسيه هاي رشته قضائي دانشكده و دكترهاي حقوق كه ر وزارت دادگستري يا ساير وزارتخانه ها هستند و پايه قضائي ندارند به خدمات قضائي دعوت نمايد و از دعوت شدگان مطابق قانون استخدام قضات امتحان ميشود. ب- مواد 1و2 قانون ارجع به استخدام قضات مثوب فروردين 1343 با اصلاحات سال 1348 شرايط ورود به خدمت قضائي را چنين بر مشرده ، 1- اتمام دوره كارآموزي2- تعيين صلاحيت داوطلب براي ورود به كاراموزي 3- از طريق امتحان و مسابقه در دوره كارآموزي پ- ماده 4 قانون فوق الاشعار سابقه پنج سال وكالت و پنج ساتل خدمت اداري كارمندان را به شرط قبول شدن آنان در امتحان خاص وزارت دادگستري و احراز صلاحيت موجب معافيت از كارآموزي قضائي م يداند. ت- بند سوم اصل يكصد و پنجاه و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران استخدام قضات عادل را طبق قانون از وظايف رئيس قوه قضائيه دانسته است. عليهذا بالتفاوت به جهات مرقوم در قانون اساسي و قانون استخدام قضات و اصلاحات متعاقب اين قانون شرايط امتحان مبتني بر قانون شرط ورود به كار قضائي است لذا سابقه اداري كارمند با توجه به اينكه تجربه قضائي را در بر ندارد نمي تواند موجبي براي رعايت مواد 5 تا 9 اين دستورالعمل كه مخالف  صريح قانون است و به صورت دلخواه اراده افراد سه گانه كميسيون منتخب رئيس پيشين قوه قضائيه را در اعمال ضوابطي معارض با قانون استخدام ممكن مي سازد و موجب شو و ابطال اين دستورالعمل موجب زوال تعرضات قانون خواهد شد.
هيات عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ فوق برياست حجت الاسلام و المسلمين دري نجف آبادي و با حضور روساي شعب بدوي روساء و مستشاران شعب تجديد نظر تشكيل و پس از بحث و بررسي انجام مشاوره باتفاق آراء بشرح آتي مبادرت بصدور راي مينمايد.
راي هيات عمومي ديوان عدالت اداري 
نظر به اينكه استخدام قضات به حكم بند 3 اصل يكصدو پنجاه و هفتم قانون اساي جمهوري اسلامي ايران از اختيارات خاص قوه قضائيه است و وضع ضوابط مربوط به شرايط ورود به خدمت قضائي از لوزام اختيار مذكور محسوب ميشود و از مقوله استخدام و انتصاب اشخاص به مناسب قضائي يا تبديل وضعيت استخدامي كاركنان اداري به قضائي نيست بنابراين مفاد دستورالعمل مورد شكايت مغايرتي با قانون ندارد.
رئيس هيات عمومي ديوان عدالت اداري - قربانعلي دري نجف آبادي
----------------------------------------
دستورالعمل اجرائي تبديل وضع كاركنان قوه قضائيه از اداري به قضائي
ماده 1- هيئت سه نفره منتخب از سوي رياست محترم قوه قضائيه كه عبارتند از معاون اجرائي رياست قوه قضائيه مدير كل اموزش و گزينش استخدام قضات، معاون حقوقي امور مجلس وزارت دادگستري (آقايان عباسي فرد، مير حجازي، منتظري) براساس مواد اين دستورالعمل نسبت به تبديل وضعيت كارمندان قوه قضائيهاز اداري به قضائي اقدام مي نمايند.
ماده 2- جلسات هيئت در محل اداره كل آموزش تشكيل و دبير هيئت با نظر اعضاء انتخاب مي شود و هزينه جلسات و آزمون و غيره در داخل اعتبارات مالي اداره كل اموزش قابل محاسبه مي باشد.
تبصره- تعداد جلسات و زمان آن بستگي به ميزان داوطلبين دارد و در هر هفته حداقل يك جلسه و در صورت نياز دو جلسه در هر هفته خواهد بود.
ماده 3- داوطلبين تبديل وضعيت لازم است تقاضاي خود را كتباً بانضمام مدارك مندرج در ماده 7 اين دستورالعمل به دفتر هيئت به نفره تسليم تا پس از دستور ثبت و تشكيل پرونده نسبت بانجام آزمون مصاحبه و احراز صلاحيت اخلاقي و عدالت برابر و مواد آتي اقدام گردد.
ماده 4- زمان برگزاري علمي در هر چهار ماه يكبار با توجه به امكانات اداره كل آموزش برگزار خواهد گرديد.
ماده5- براي اخراز صلاحيت اخلاقي ، توان كاري، شغلي، اجتماعي و عدالت فرد او ؟ اداره كل اموزش به صورت محرمانه از حراست مركزي دادگستري ، وزارت اطلاعات به طرفق مقتضي استعلام خواهد كرد و در مواردي كه اعضاي هيئت استعلام و لازم نبيند مراتب را به اداره كل اموزش اعلام و در اين صورت پذيرش در آزمون علمي كافي براي احراز صلاحيت تبديل از اداري به قضايي مي باشد.
تبصره: چنانچه حراست مركزي دادگستري يا وزارت اطلاعات در مهلت دو ماه از تاريخ استعلام پاسخ لازم را ندهد. هيئت راساً نسبت به وضعيت متقاضي تصميم خواهد گرفت.
ماده 6- براي احراز عدالت فرد او طلب لازم است حداقل دو نفر كه مورد تائيد هيئت سه نفره باشند نسبت به تعديل ويا توئيق داوطلب صراحتاً اعلام نظر نمايند.
تبصره 1- از كليه داوطلبين پس از قبولي در آزمون علمي و احراز صلاحيت بوسيله هيئت مصاحبه بعمل خواهد آمد.
تبصره 2- چنانچه نتيجه مصاحبه داوطلب از نظر هيئت مثبت ارزيابي گردد، براسا تبصره 1 ماده 2 آئين نامه اجرائي قانون استخدام قضات و شرايط كارآموزش مصوب 4/4/59 از گذرانيدن دوره كارآموزي معاف بوده و از طريق مدير كل اموزش محل خدمت متقاضي مشخص و پيشنهاد صدور ابلاغ قضائي بعنوان قاضي تحقيق به اداره كل كارگزيني داده خواهد شد.
تبصره 3- چنانچه نتيجه مصاحبه داوطلب از نظر هيئت براي تصدي قضاء از لحاظ علمي و عملي ضعف تشخيص داده شد حسب مورد هيئت نسبت به تعيين مدت كارآموزي اتخاذ تصميم خواهد شد و پس از طي دوره از داوطلب مجدداً مصاحبه بعمل خواهد امد.
تبصره 4- چنانچه صلاحيت داوطلب از نظر هيئت سه نفره جهت تصدي منصب قضاء احراز نگرديده داوطلب كماكان در سمت قبلي بكار اداري انتقال خواهد داشت.
ماده 7- مدارك لازم جهت ثبت نام از داوطلبين موضوع ماده 4 قانون استخدام قضات عبارتند از:
1- ارائه درخواست كتبي از ناحيه داوطلب 2- ارائه حكم كارگزيني ؟؟ در رديف 9 حكم حقوقي 3- ارائه گواهي 5 سال سابقه خدمت در قوه قضائيه و سازمانهاي وابسته به آن 4- ارائه گواهينامه ليسانس حقوق قضائي و يا ليسانس الهيات گرايش مباني فقه حقوق از دانشگاههاي معتبر
5- به مدرك تحصيلي داوطلبانه ليسانس خود را بعنوان معادل اخذ نموده مانند هيچگونه ترتيب اثري داده نخواهد شد.
تبصره- ارائه گواهي نامه موقت تحصيلي به هنگام ثبت نام كافي است.
ماده 8- اداره كل كارگزيني مكلف است پس از معرفي داوطلب بوسيله اداره كل آموزش پيشي نويس ابلاغ قضائي را تهيه و بعنوان رياست قوهق ضائيه ارسال نمايد.
ماده 9 - مذاكرات تصميمات و شرح اقدامات هيئت دردفتر مخصوصي ثبت وبا منظور پيگيري امور جاريه يك نفر از كارمندان اداره كل آموزان عنوان ؟؟ دفتر هيئت سه نفره تعيين و امر ؟؟ را تحت نظر ؟؟؟؟/ تا حصول نتيجه نهايي اجرا نمايد.
ماده 10- اين دستورالعمل بر 10 ماده و 7 تبصره به تصويب رسيده و دستورالعملهاي قبلي ملغي الاثر اعلام مي گردد.