رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

راي مورخه : 11/11/1343

شركت ( ب ) بموجب اظهارنامه شماره 3132952/4/42 از اداره ثبت شركتها و مالكيت صنعتي تقاضاي ثبت تصوير يك آچاربا كلمه آچارراجهت انواع روغن نباتي بعنوان علامت تجارتي مينمايد .
اداره ثبت شركتها ومالكيت صنعتي اين تقاضا راقبول وآگهي ميكند آقاي (ر) درمدت سي روز مقرردرماده آئين نامه اصلاحي باستناد گواهينامه هاي اختراع 4329 و4361 به اين تقاضا اعتراض ميكند .
اداره ثبت اين اعتراض را بجريان ميگذارد ومعترض به دادگاه شهرستان تهران رجوع نموده ودرخواست صدور حكم بررد اظهارنامه مورد تقاضاي شركت (ب ) رامينمايد.ناگفته نماند كه اين اعترا ض ازمصاديق ماده 16 قانون ثبت علائم و اختراعات  نبوده است زيرا معترض صريحا" باتكاي حق ناشي ازگواهينامه هاي اختراع چنين اعتراضي رابعمل آورده است ومدعي مالكيت علامت مورد تقاضابعنوان علامت تجارتي نبوده است يامدعي نشده كه علامت مورد تقاضا با علامت تجارتي ازمشابهت دارد واين نكته هم بديهي است كه اختراع وعلامت تجارتي دوفصل جداگانه است ونميتوان حقوق ناشي ازهريك رادرخصوص ديگري اعمال كرد، بهرحال :
دراين موقع دادخواستي بوكالت شركت (ب ) متقابلا" بدادگاه شهرستان تهران تسليم ميشود وتحت كلاسه 42/766درشعبه اول دادگاه شهرستان تهران مطرح ميگردد.
خواسته دعوي شركت (ب ) ابطال گواهي نامه هاي اختراع 4329و 4361 متعلق به آقاي (ر) بود. درگواهينامه اختراع 4329چنين ذكر شده است ساختن " قوطي كه باكليه بازميشود بارينگ داخلي ..."در گواهينامه تكميل اختراع 4361 چنين قيد شده است " انواع اشكال قوطيهائي كه باكليد بازميشوند بدون رينگ داخلي ..."
دردادخواست شركت (ب ) چنين استدلال شده است :
" نظر باينكه بحكم شق يك ازماده 37 قانون ثبت علائم و اختراعات وقتي اختراع ادعائي جديدنباشد ثبت آن محكوم به بطلان است ونيز نظرباينكه بموجب تبصره ذيل ماده مذكور هراختراع ياتكميل اختراعي قبل ازتاريخ تقاضاي ثبت خواه درايران وخواه درخارجه بموردعمل يااستفاده گذارده شده باشداختراع جديد محسوب نيست ... صدور حكم به بطلان ورقه هاي گواهي ثبت خوانده ... راتقاضا مينمايد " مستندات دادخواست ازجمله عبارت بود ازچهارقوطي كليم ، كريسكو ، سي سي لاك والفاميل .
دادگاه شهرستان دريكي از جلسات دادرسي قرارارجاع امربكارشناس راصادر كرد وچون دراين خصوص دادگستري كارشناس رسمي نداشت يكنفر كارشناس ازاطاق صنايع ومعادن انتخاب شد وكارشناس چنين اظهار عقيده كرد :
" شعبه اول دادگاه شهرستان تهران ... بنظر بنده آنچه به ثبت رسيده ودرنقشه ها منعكس شده ابداع يك محصول جديد نبوده وآ نرا نميتوان نه ابداع ونه اختراع تلقي نمود.
دادگاه بدوي درراي مورخ 11/11/43 خود باين نظريه چنين استناد كرد:
" باتوجه بنظريه مورخ 23/10/43 كارشناس منتخب مبني براينكه آنچه كه به ثبت رسيده ابداع يك محصول جديدنبوده وآنرا نميتوان نه ابداع ونه اختراع تلقي نمود... حكم به ابطال ورقه ثبت اختراع شماره 84309/11/40و164361/12/40صادرواعلام ميگردد..."
دادگاه باآوردن " عبارت يك محصول جديد نبوده وآنرا نميتوان نه ابداع ونه اختراع تلقي نمود " ظاهرا" دومورد كاملا" مجزا ومنفك ازهم رابراي بيان يك معني ومنظور آورده است زيرا بنظر ميرسد فرق است بين اينكه محصولي جديد نباشد يااينكه آن محصول جنبه ابداعي واختراعي نداشته باشد وبعبارتي ديگر نتوان آنرا فعاليت اختراعي خواند.
آقاي (ر) ازاين حكم پژوهش خواست وامردرشعبه 4 دادگاه استان مركز مطرح شد دراين مرحله وكيل پژوهشخواه تاكيد نمود:
" موكل مدعي كشف يك محصول جديد نيست بلكه وسيله موجود رابطريق جديدمورد استفاده قرارداده است .
دادگاه استان مقررداشت كه قوطيهاي مستند دادخواست بدوي به دادگاه آورده شود ونحوه بازكردن آن درحضوردادگاه انجام گيرد دستور دادگاه عملي شد ودادگاه استان خلاصتا" چنين اظهارنظر كرد كه :
" كليدهاي نصب شده روي قوطيهاي كليم ، كريسكو ، سي سي لاك وانفاميل كه دربعضي از آنها كليد روي قوطي ودربرخي كليد زير قوطي نصب شده است ازحيث نحوه استعمال ازنظر شكل فرقي باكليد قوطي ( موضوع گواهي اختراع ) ندارد ذاگر رينگ بعضي از آنها بعدازبازكردن قوطي ازقوطي جداشوند وبرخي بامختصر گيري به قوطي متصل باشند اين امرتاثيري دروضع كليد مورد بحث ندارد مضافا" اينكه باملاحظه قوطيهاي كريسكو ، انفاميل ، كليم وسي سي لاك وهمچنين قوطي ( موضوع گواهي اختراع ) هنگام بازكردن آنها دردادگاه معلوم ميسازد كه شكل نصب كليد برروي قوطي ( موضوع گواهي اختراع ) وطرز باز كردن قوطي با پيچيده شدن نوارفلزي بدور كليد وطرز بازشدن آنها كاملا" شبيه است وباشكل نصب كليد درقوطي كليم ونحوه بازشدن آن حتي جزئي اختلافي ندارد بنابراين علاوه براينكه ساختن قوطي تهيه شده رااختراع وابداع نميتوان دانست اعمال وسايل موجود بطريق جديد نيز نميتوان تلقي كرد لذا دادنامه پژوهشخواسته خالي از اشكال بنظر ميرسد واستوار ميگردد.

راي شعبه اول دادگاه شهرستان تهران
" باتوجه بنظريه مورخ 23/10/43 كارشناس منتخب مبني براينكه آنچه كه به ثبت رسيده ابداع يك محصول جديدنبوده وآنرا نميتوان نه ابداع ونه اختراع تلقي نمود... حكم به ابطال ورقه ثبت اختراع شماره 84309/11/40و164361/12/40صادرواعلام ميگردد..."

مرجع : مجموعه حقوق تطبيقي ( حق مخترع ) شماره 6
تاليف دكترنورالدين امامي
صفحه : 173 و 174 و 175 و176

32