رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ :11/8/73
دادنامه :583
مرجع رسيدگي :شعبه 65دادگاه حقوقي 2تهران
خواهانها:خانم گلعذارآقايان بهروزوبهمن ومجيد
خواندگان :آقايان 1- ناصر2- حسن 3- مسعود
خواسته :اعلام بطلان معامله
راي دادگاه
خواسته خواهانها اعلان بطلان معامله موضوع سندرسمي شماره 70949-2/3/68 به دليل اينكه فروشنده فاقد سمت بوده است مي باشد. خواهانها براي اثبات ادعاي خودبه مفاد پرونده كيفري كلاسه 69/177/835 شعبه 177كيفري دوتهران وگواهي انحصاروراثت مورث خوداستنادكرده اند.دادگاه باتشكيل جلسات رسيدگي واستعلام ثبتي وقوع معامله رانسبت به ششدانگ يك قطعه زمين وبناي احداثي درآن جزپلاك ثبتي 231/7022مجزي شده ازپلاك 7022 اصلي بخش 1تهران راميان قاسم اصالتا و وكالتا ازطرف مالكين من جمله منصورازيك  طرف و علي اكبرمحمدياري ازطرف ديگراحرازنموده است تاريخ وقوع معامله خرداد 1368مي باشد.ازطرفي باملاحظه گواهي حصروراثت به شماره دادنامه 5156 17/12/60روشن است كه منصوردرتاريخ 25/6/1360فوت نموده است و بنابر اين وكالت قاسم نيز باطل و منحل مي باشد ازطرف  ديگرراي صادره ازدادگاه كيفري 2كه درآن قاسم به اتهام فروش مال غيرمتعلق به گلغذار محاكمه و به پرداخت جزاي نقدي محكوم شده براي دادگاه لازم الاتباع وحكايت ازفضولي بودن معامله مزبوردارد.قاسم (كه درجريان رسيدگي فوت نموده وپس ازآن وراث وي )هيچ دليلي كه حاكي ازتنفيذمعامله ازسوي مالكين باشدارائه نداده اند بنابراين دادگاه باتوجه به اينكه وكالت اسمعيل بافوت موكل مرتفع مي شود ( بند 3 ماده  678 قانون مدني ) و پس ازآن اسمعيل سمتي نداردواگرمعامله اي بامال موكل سابق خودانجام دهد غيرنافذاست (ماده 227 قانون مدني )ودر مانحن فيه پس ازفوت منصوردرسال 1360قاسم ديگرسمت وكالت نداشته تا بتوانددرسال 1368به وكالت ازطرف  متوفي معامله بكندوبعلاوه مالكين قهري (وراث منصور)نيزوكالتي به قاسم نداده اندودرواقع قاسم درسال 1368 مال غيررامعامله كرده كه چون سمت وكالت ياولايت ياوصايت نداشته ، معامله اش به ميزان سهم خواهانهاغيرنافذبوده است وهيچ دليلي برتنفيذ معامله ازسوي مالكين وجودندارد و از طرفي خواهانها با تقديم دادخواست به خواسته اعلان بطلان ، معامله فضولي را صريحا ردكرده اندكه وفق مواد251 و 252 قانون مدني اين عمل معتبر مي باشد و به عبارتي به معني بطلان معامله فضولي است بنابراين دادگاه با عنايت به ماده 256 قانون ماده 91 قانون مدني بطلان آن بخش از معامله  موضوع سندرسمي صدرالذكر راكه متعلق به خواهانهاي اين پرونده  است اعلام مي نمايد.راي صادره حضوري ودرحدودمقررات ظرف بيست روزقابل تجديدنظر درمحاكم حقوقي يك تهران مي باشد.
دادرس شعبه 65دادگاه حقوقي 2تهران - محمدرضاكاركن
مرجع :
كتاب گزيده آراء دادگاههاي حقوقي ، صفحه 90تا91
نشرميزان ، تابستان 1374

34