رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

به تاريخ :10/3/72
شماره دادنامه :71/896
مرجع رسيدگي :شعبه 25 دادگاه حقوقي يك تهران
خواهان :منيژه باوكالت احمد
خوانده :1- فريال 2- حسين
خواسته :مطالبه وجه
راي دادگاه
دعوي به كيفيت مطروحه قابليت استماع رانداردلذادرموردآن قرارعدم استماع صادرواعلام مي گردد.قرارصادره درحدودمقررات قابل تجديدنظر است .
دادرس دادگاه - عباس اجتهادي
گردشكار:خانم منيژه طي دادخواستي كه تسليم دفتركل دادگاههاي عمومي تهران نموده وتحت شماره 18024-20/10/1371ثبت دفتركل گرديده وسپس به اين شعبه ارجاع شده اجمالاعنوان نموده كه خانم فريال خوانده رديف اول با تمسك به سندرسمي 18024-20/10/1371كه بموجب آن آقاي حسين - خوانده رديف دوم  سهمي مالكانه خودازشش دانگ  پلاكهاي ثبتي 46036و46037فرعي از6933اصلي را(كه به نسبت سه دانگ مشاع باخانم منيژه شريك  بوده )به وي (خانم منيژه )به بيع قطعي واگذاركرده ،درمقام استفاده ازحق شفعه ادعايي برآمده ونهايتابراساس دادنامه هاي 355-30/4/1369صادره ازشعبه 77 دادگاه حقوقي 2تهران و571-1/9/1371شعبه 25دادگاه حقوقي يك تهران تقاضاي صدوراجرائيه درجهت تملك سه دانگ مشاعي موضوع سندرسمي انتقالي 18044راصرفاباپرداخت مبلغ مندرج درسندرسمي مزبوربه عنوان بهاي مورد معامله (يعني ميلغ يك ميليون وهشتصدوپنجاه هزاروپانصدوهفده ريال ) نموده است ،حال آنكه قيمت ومبلغ مذكورقيمت منطقه اي موردمعامله بوده و نه بهاي واقعي آن وازآنجاكه سندرسمي مزبوربراساس قراردادعادي 23/9/67 تنظيمي فيمابين اينجانبه - منيژه - وآقاي حسين  خوانده رديف دوم - تنظيم وامضاشده ودرقراردادعادي مزبورنيزثمن معامله مبلغ سي ميليون ريال تعيين شده وماده 808 قانون مدني هم تاكيدداردكه شريك ديگربايد قيمتي راكه مشتري داده بپردازدوسپس حصه مبيعه راتملك نمايدودرمانحن فيه نيزمبلغ سي ميليون ريال پرداخت شده لذا"صدورحكم براحرازثمن معامله موضوع سندانتقال رسمي 18044به مبلغ سي ميليون ريال مذكوردرفروشنامه عادي 23/9/1367ونيزالزام خوانده رديف اول به پرداخت ثمن مذكوردرقبال استفاده ازحق شفعه ادعايي واعمال آن موضوع اجرائيه صادره درپرونده كلاسه 67/1090شعبه 77 دادگاه حقوقي 2تهران تقاضامي شود"آقاي احمدهم درجلسه دادگاه به عنوان وكيل خواهان واردشده ،اجمالااضافه نموده كه درجهت اثبات ادعاي خواهان به شهادت شهودونيزنظريه كارشناس استنادشود.آقاي حسين - خوانده رديف  دوم - دفاعي درقبال دعوي به عمل نياورده ولي خانم فريال - خوانده رديف اول - طي لايحه اي كه تسليم داشته واظهاراتي كه درجلسه دادگاه عنوان كرده اجمالامطرح نموده ،عليرغم اينكه دعواي مربوط به اخذ شفعه ازسال 1367مطرح بوده خانم منيژه ،هيچگاه به قراردادعادي 23/9/1367 مستنداين دعوي اشاره نكرده وآنراارائه نداده است وبه هرحال نسبت به زمان تنظيم وتحريرآن وهمچنين امضاي ذيل آن كه منتسب به آقاي حسين است اظهار ترديدمي شودونهايتاتقاضاي اعلان بطلان دعواي خواهان نيزمي گردد.
باتوجه به مراتب فوق وتطبيق خواسته مطروحه بامحتويات پرونده و واقعيات موجود،دادگاه مواردزيررامدنظردارد:
1- خواسته دعوي درپرونده حاضرمنحصراعبارت است از"صدورحكم بر احرازثمن معامله موضوع سندرسمي 18024-20/10/1371به ميزان سي ميليون ريال كه درفروشنامه عادي 23/9/1367قيدشده والزام خوانده رديف اول به پرداخت آن درقبال اعمال حق شفعه .
2-اعتبارهيچ قسمتي ازسند18024-20/10/1371كه به امضاي خانم منيژه (خواهان )وآقاي حسين (خوانده رديف دوم )رسيده حتي آن قسمتي كه بهاي مورد معامله رايك ميليون وهشتصدوپنجاه هزاروپانصدوهفده ريال اعلام داشته اساساموردتعرض خواهان قرارنگرفته است .
3- توجه به خواسته خواهان وپذيرش آن بدون اين كه خواسته اي راجع به بي اعتباري وبطلان سندرسمي 18044(آن قسمتي كه متضمن بهاي موردمعامله است ) مطرح شده باشددرواقع معناي آن است كه درعرض اعتبارسندرسمي 18044(جزئا وكلا)،دادگاه مبلغ سي ميليون ريال مقيددرسندعادي 23/9/1367مستندخواهان رانيز(برفرض صحت واعتبارآن )به عنوان بهاي معامله موضوع سندرسمي 18044 احرازواعلام دارديعني درزمان واحدبهاي موردمعامله دوميزان متفاوت باشد.
اينك چون رسيدگي انجام شده كافي براي صدورراي تشخيص مي شودفلذابا اعلام ختم دادرسي به شرح آتي مبادرت به صدورآن مي گردد:

مرجع :
كتاب :گزيده آراي دادگاههاي حقوقي مجموعه دوم           نشرحقوقدان چاپ اول   1375                                 صفحه 207-208

37