رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

به تاريخ :3/11/71
شماره دادنامه :949-26/12/71
مرجع رسيدگي :شعبه 85دادگاه حقوقي دوتهران
خواهان :1- حاج محمد2- خانم فاطمه 3-آقاي حسين 4-آقاي حسن ،باوكالت اسماعيل اسماعيلي 
خوانده :آقاي بهروز
خواسته :تخليه دوباب مغازه
راي دادگاه
خواسته دعوي خواهانهابه طرفيت آقاي بهروزبه شرح دادخواست تقديمي صدورحكم به تخليه يك دستگاه آپارتمان به لحاظ انقضاي مدت اجاره مي باشد كه باتوجه به جامع اوراق پرونده واحرازمالكيت خواهانهادرآپارتمان مورداجاره وتصرف خوانه دراين آپارتمان به دلالت فتوكپي مصدق اسناد مالكيت ابرازي ومندرجات دادخواست تقديمي واظهارات ومدافعات طرفين درجلسات دادرسي نظربه اينكه خواهانهابه ادعاي اينكه مورداجاره طبق اجاره نامه تنظيمي به منظورسكونت به خوانده به اجاره واگذارشده صرفابه لحاظ انقضاي مدت اجاره تقاضاي تخليه آن رانموده اندوباعنايت به اينكه خوانده درمدافعات خودادعانموده كه برخلاف اجاره نامه تنظيمي آپارتمان مورداجاره راحسب توافق شفاهي دربدواجاره جهت توليدبندچرمي ساعت اجاره نموده وازآن تاريخ تاكنون ازاين محل به عنوان محل كسب وكاراستفاده كرده وهرگزاين محل رابراي سكونت اجاره ننموده وازآن به عنوان محل مسكوني استفاده نكرده است وبه التفات به اينكه صورت مجلس معاينه محل تنظيمي ازطرف عضومجري قرارحاكي ازآن است كه ساختمان ملكي خواهانهادوطبقه بوده كه طبقه اول آن شامل 15باب مغازه وطبقه دوم آن شامل 5 واحدساختماني بوده كه همه آنهادرتصرف مستاجرين قرارداشته وازهمه آنهابصورت تجاري ومحل كسب وكاراستفاده مي گرددونيزگواهان تعرفه شده ازناحيه خوانده درمحل اجراي قرارمنجزاومتفقاگواهي داده اندكه خوانده ساختمان مورداجاره را به منظورتوليدبندچرمي ساعت استفاده نموده است وبطوركلي آنچه ازموداي گواهي گواهان خوانده ونيزصورت مجلس معاينه محل احرازمي گردداين است كه عملااستفاده مسكوني ازمورداجاره باتوجه به وضعيت وموقعيت ساختمان ملكي خواهانهاكه همه آنهاجنبه تجارتي داشته وبه صورت محل كسب وكاراز آنهااستفاده مي گرددميسورنبوده واگرحقيقتامورداجاره صرفابه منظور سكونت به اجاره واگذارشده باشدچون خوانده حسب گواهي گواهان درمدت تصرف  خودهرگزازاين محل به عنوان مسكوني استفاده ننموده ودرتمام اين مدت ازآن به عنوان محل كسب وكارخوداستفاده كرده قطعاخواهانهابه اين عمل نامبرده كه جهت دريافت اجاره بهابه محل مورداجاره مراجعه داشته واز اوضاع واحوال قضيه ونحوه استفاده خوانده ازمورداجاره مطلع وآگاه بوده اند اعتراض وبه طريق قانوني مانع استفاده وي ازعين مستاجربرخلاف جهتي كه در اجاره نامه مقررومعين گرديده مي شده اندكه عدم تعرض آنان به نحوه استفاده خوانده ازعين مستاجره درطول مدت تصرفات استيجاري مشاراليه ونيزموادي گواهي گواهان واوضاع واحوال ساختمان ملكي خواهانهاونحوه استفاده از مجموع اين ساختمان مويدآن است كه تعيين جهت استفاده دراجاره نامه جنبه صوري داشته وتوافق اصلي وواقعي طرفين براين بوده كه ازمورداجاره به عنوان محل كسب وكاراستفاده گرددوازاين روتوافق صوري طرفين درتعيين جهت استفاده ازمورداجاره بشرح مندرج دراجاره نامه كه درواقع به منظورجلوگيري ازاجراي قانون روابط موجرومستاجرمصوب سال 1356صورت گرفته به استناد ماده 30قانون مذكورباطل وبلااثربوده ومنشااثرقانوني نخواهدبودودر نتيجه برخلاف ادعاي خواهانهاكه به اعتبارمسكوني بودن مورداجاره وبه استنادقانون روابط موجرومستاجرسال 1362كه مربوط به اماكن مسكوني بوده تقاضاي تخليه مورداجاره رانموده اندمورداجاره محل كسب وكارخوانده محسوب بوده وقانون روابط موجرومستاجرمصوب سال 1356حاكم برروابط حقوقي فيمابين طرفين دعوي مي باشدوچون طبق قانون اخيرالذكرانقضاي مدت اجاره ازجمله مواردتخليه مورداجاره نمي باشدبناعليهذادادگاه دعوي خواهانهارابه لحاظ فراهم نبودن موجبات تخليه فاقدوجاهت قانوني تشخيص وحكم به رددعوي خواهانهاصادرواعلام مي نمايد.
رئيس شعبه 85دادگاه حقوقي دوتهران - عباسيان

كتاب :گزيده آراي دادگاههاي حقوقي مجموعه دوم - نشرحقوقدان چاپ اول  1357                                   صفحه 38-39

36