رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده اصراري بكلاسه : 510/2933ح 0
رديف : 67/75
راي شماره : 21110/9/1368

راي هيئت عمومي ديوانعالي كشور(شعب حقوقي )
حكم تجديدنظر خواسته و استدلال دادگاه صحيح نيست زيرا ضررو زيان ناشي از جرم ارتنكابي يدالله سبحاني در مورد ايراد ضرب و جرح وارده ببانو پري دادخواه طبق قانون ديات در حكم دادگاه كيفري معين شده و مطالبه مبلغ ديگري از اين بابت علوه بر ديه مجوز ندارد0
بنابراين حكم تجديدنظر خواسته با اكثريت آراء نقض ميشودوتجديد رسيدگي با رعايت ماده 576 قانون آئين دادرسي مدني بشعبه ديگر دادگاه حقوقي يك اصفهان محول است 0

* سابقه *

شماره فرجامي : 10/5/2933      رديف : 67/75 هيئت عمومي
شماره دادنامه : 788/10         تاريخ رسيدگي : 30/7/67
موضوع تجديدنظرخواهي نسبت به راي شماره 25180/9/66 شعبه 25 دادگاه حقوقي يك اصفهان 0
تجديدنظرخواه : آقاي يدالله سبحاني
تجديدنظرخواندگان : بانوپري دادخواه و آقاي رضااسحاقي
مرجع رسيدگي : شعبه 10 ديوانعالي كشور0
هيئت شعبه : آقايان اسدالله رضواني و علي معين مستشاران 0
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 23/11/63 آقاي رضا اسحقي و بانو پري دادخواه دادخواستي بطرفيت آقاي يدالله سبحاني به دادگاههاي عمومي اصفهان تقديم داشته و مطالبه مبلغ "دو ميليون ريال " بابت ضرر و زيان مادي و معنوي ناشي از جرم موضوع پرونده كلاسه 63/348 شعبه دوم دادگاه كيفري 2 زرين شهر نموده و بشرح دادخواست توضيح داده اند خوانده كه داماد آنان بوده هنگام شب وارد منزل خواهان ها شده وطلاآلات آنانرا برده و با پنجه بكس و چاقو بانوپري را مضروب و مجروح نموده به طوريكه مشاراليها از ناحيه سر تحت عمل جراحي قرارگرفته ومبالغي هزينه دواو درمان نموده است 0
خواهان جهت اثبات ادعاي خودبپرونده كيفري فوق الذكراستنادنموده اند0 پرونده در شعبه دوم مورد رسيدگي واقع شده 0 در جلسه دادرسي خواهانها مبلغ خواسته را بالمناصفه مطالبه نموده اند و خوانده موضوع سرقت را تكذيب نموده ولي در مورد ايراد ضرب و جرح اعتراف نموده كه جنون آني بسرم زد و فهميدم چه كردم مادرزنم يعني بانو پري دادخواه را كتك زدم  من خسارت آنانرا طبق راي دادگاه كيفري پرداخت نموده چيزي بدهكار نيستم 0
دادگاه پرونده كيفري استنادي را ملاحظه و خلاصه آنرا در صورتمجلس منعكس مينمايد كه ماحصل جريان پرونده كيفري مورد استناد از اين قرار است  بانوپري دادخواه شكايت مينمايد كه داماد و بنام يدالله سبحاني وارد منزل او شده و او را با چاقو وپنجه بكس مورد ايراد ضرب و جرح قرار داده و مبلغي وجه نقد و طلاآلات از منزل او به سرقت برده است شاكيه مورد معاينه پزشكي قرار گرفته وجود بريدگيها و پارگيهاي متعدد سر و صورت همراه با خونمردگي اطراف چشم راست كه بوسيله جسم برنده ايجاد شده و اعلام و نهايتا" طول درمان پنج ماه تعيين شده است 0
جهت يدالله سبحاني كيفرخواست باتهامات ايراد ضرب و جرح و ورود بعنف و سرقت كيفرخواست صادر و پرونده بدادگاه كيفري زرين شهر فرستاده ميشود0
دادگاه بموجب راي صادره متهم را از اتهام سرقت تبرئه و بااحراز اتهامات ايراد ضرب و جرح ورود بعنف بمنزل غيرنامبدره راباستناد بندهاي 2و4و5 ماده 186 قانون ديات و ماده 137 قانون تعزيرات ويرا بپرداخت يكهزاروچهارصددرهم در حق شاكيه و با درنظرگرفتن بند الف ماده 8 قانون ديات به چهل ضربه شلاق محكوم مينمايد0
بالاخره شعبه دوم دادگاه عمومي پس از استماع توضيحات خواهان و مدافعات متهم و جلب نظر كارشناس از لحاظ تعيين خسارت وارده به خواهان با صدور دادنامه شماره 28507/9/64 خوانده را بپرداخت مبلغ چهارصد هزار ريال در حق بانو پري دادخواه محكوم و در خصوص ادعاي سرقت نظر باينكه خوانده در دادگاه كيفري تبرئه شده است و نيز ادعاي خواهان رديف اول مبني بر ورود خسارت بجهت بيكاري و خرج معالجه عيالش استحقاق او ثابت نيست حكم برد دعوي خواهانها در اينقسمت ميدهد0
آقاي يدالله سبحاني نسبت به راي صادره فرجامخواهي نموده كه پرونده در شعبه دهم ديوانعالي كشورمطرح و دادنامه شماره 2487/2/66 بشرح بين الهلالين صادر ميشود( بر دادنامه فرجامخواستهايراد وارد است زيرا در جرائمي كه مستلزم پرداخت ديه است شرعا" جز ديه خسارت ديگري نميتوان مطالبه نمود و پرونده حاضر حسب محتويات پرونده جزائي از جهت جراحات وارده به بانوپري دادخواه يكهزار و چهارصد درهم ديه تعيين و فرجامخواه بپرداخت آن محكوم گرديده بنابراين محكوميت فرجامخواه بپرداخت خسارت به مشاراليهااز طرف دادگاه حقوقي فاقد مجوز شرعي بوده بدين لحاظ دادنامه فرجامخواسته در اين قسمت نقض و رسيدگي مجدد به دادگاه حقوقي يك اصفهان همعرض دادگاه صادركننده حكم منقوض ارجاع ميگردد) سپس پرونده در شعبه 25 دادگاه حقوقي يك اصفهان مورد رسيدگي قرار گرفته ودادگاه با اصدار راي شماره 25180/9/66 و بشرح استدلال در راي مزبور كه ماحصل اينكه جبران خسارات مادي ناشي از جرم مخصوص هزينه لازم براي معالجه آثار ضرب و جراحات وارده به مجني عليه باتعيين ديات شرعي منافات ندارد و جاني بايد مورد اول را بعنوان مجازات و جبران خسارات معنوي و مورد اخير را بعنوان ارش و خسارات مادي نشاي از جرم بپردازد لذا دادگاه بر محكوميت آقاي يدالله سبحاني بپرداخت مبلغ چهارصدهزارريال هزينه هاي ضروري مصرف شده جهت درمان بانو پري دادخواه راي ميدهد و دعوي مجني عليها و شوهر وي نسبت به زائد مردود اعلام ميگردد0 از اين راي آقاي يدالله سبحاني تجديد نظرخواهي نموده كه پس از انجام تشريفات دفتري پرونده جهت رسيدگي باين شعبه محول شده است 0 دادخواست تجديدنظرخواهي تجديدنظرخواه هنگام مشاوره قرائت ميشود0

هيئت شعبه :
چون راي تجديدنظرخواسته اصراري تشخيص ميگردد، مقرر ميدارد دفتر پرونده جهت طرح در هيئت عمومي بنظر رياست محترم ديوانعالي كشور برسد0
بتاريخ روز سه شنبه :21/9/1368 جلسه فوق العاده هيئت عمومي ديوان عالي كشور برياست حضرت آيت الله مرتضي مقتدائي رئيس ديوانعالي كشور و با حضور جناب آقاي محمدصديق متولي نماينده دادستان محترم كل كشور و جنابان آقايان روسا و مستشاران و اعضاء معاون حقوقي ديوانعالي كشور بشرح ذيل تشكيل گرديد0
شعبه اول : جنابان آقايان : بهروز صفرزاده ، حسين مفيدموحد،سيد علي حاج سيدجوادي 0
شعبه سوم : جنابان آقايان : سيدمحسن ستايش ، مرتضي ابهري 0
شعبه ششم : جنابان آقايان : محمدجوادفرقاني ، علي ناصرسيف 0
شعبه هفتم :
شعبه هشتم : جنابان آقايان : جواد حريرفروش ، مرتضي اشراقي ، حبيب الله عبداللهي 0
شهبه نهم  : جنابان آقايان : حسن نراقي پور، سيدجعفرموسوي 0
شهبه دهم  : جنابان آقايان : اسدالله رضواني ، علي معيني 0
شعبه سيزدهم : جنابان آقايان :محمودفهيمي ،محمودشكيبي ،ابوالفضل نخعي
شعبه چهاردهم : جنابان آقايان : دكتر محمدعظيمي ، قاسم دانش 0
شعبه هفدهم : جناب آقاي رحمت الله سعيدي
شعبه هيجدهم : جنابان آقايان : حسن شايگان ، حسن اذاني ، احمدرضائي
شعبه نوزدهم : جنابان آقايان : سيدعبدالله رضائي ،محمدمهدي منشي زاده مجيدمحسن زاده 0
شعبه بيست ويكم : جنابان آقايان : سيدعلي اردبيلي ، محمودهمتي ، فرامرززماني سليمي 
شعبه بيست ودوم : جنابان آقايان : عباس غروي نائيني ، حسين سليمي 0
شعبه بيست وسوم : جنابان آقايان : حسين آل ياسين ، عليرضارضائي نيا0
شعبه بيست چهارم :جنابان آقايان  : علي اكبرميرفصيحي ،محمدحسين هاشمي محمدفصوري 0
شعبه بيست وپنجم : جنابان آقايان : ابوالفتح قطبي ، سيدعليرضا غزييني هاشمي ، صلاح الدين فلسفي 0
شعبه سي ام      : جنابان آقايان : مرادعلي مدرس ، حسين سمائي 0
شعبه سي سوم     :
پس از طرح موضوع و قرائت گزارش و برسي اوراق پرونده و استماع عقيده جناب آقاي محمدصديق متولي نماينده دادستان محترم كل كشور مبني بر: " بسمه تعالي : در خصوص مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرم با توجه به اينكه در جرايمي كه مستلزم پرداخت ديه است شرعا" جز ديه خسارت ديگري نميتوان مطالبه نمود، و در پرونده جزائي مربوط بابت جراحات وارده ديه تعيين شده است 0
بنابراين حكم بپرداخت خسارت علاوه بر ديه وجهه قانوني ندارد،لذا راي شعبه دهم ديوانعالي كشور موجه بوده و تاييد ميشود0" مشاوره نموده و اكثريت قريب باتفاق بدين شرح راي داده اند:

مرجع : آرشيو دفتروكالت آقاي چگيني وكيل دادگستري
73