رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 70/1511/9

راي شعبه نهم ديوان عالي كشور
"اعتراض تجديدنظرخواه به حكم تجديدنظرخواسته واردمي باشدزيرا دادنامه به استنادنامه شماره ...دادياري شعبه ششم دادسراي انقلاب اسلامي ...ونامه شماره ...اداره ثبت ...به استدلال اينكه خوانده ازافراد ممنوع المعامله است ومازادشش دانگ منزل مورداختلاف دربازداشت دادسراي مذكورومتعلق حق غيرمي باشدحكم به رددعوي خواهان صادرنموده وحال آنكه مستفادازنامه دادياري فوق الاشعارآن است كه دادياري ضمن آنكه خوانده راازافرادممنوع المعامله معرفي نموده ولي دادگاه رادرصدورراي مقتضي محدودنكرده بلكه دادگاه رابه طورمطلق درصدورراي مجازدانسته وهمچنين نامه اداره ثبت ...صراحت داردكه اعياني پلاك ...درتاريخ 25/10/67طبق نامه دادياري مزبوربازداشت گرديده يعني خوانده نه ماه قبل ازممنوع المعامله شدن اقدام به تنظيم قرارداداعياني خانه پلاك فوق الذكرباخواهان نموده است كه دراين صورت حقي ازخواهان نبايدتضييع شودودادگاه مي بايست بااستعلام مجددازدادسرارفع اشكال نموده وسپس مبادرت به صدورراي مقتضي نمايد.ودرصورتي كه به فرض انجام معامله موخربرممنوع المعامله شدن مي بود چون اين امكان وجودداشت كه ازطرف مرجع توقيف كننده دستوررفع ممنوعيت صادرگرددوقبل ازرفع مانع نيزدردعوي اجتناب ناپذيرباشددراين صورت هم پرونده مقتضي صدورحكم به رددعوي نمي بودوباتوجه به اينكه درتاييدتاخر ممنوع المعامله شدن خوانده برتاريخ تنظيم سندمعامله دادياري شعبه ...طي نامه شماره ...به طورصريح اعلام نموده انجام معامله بين متداعيين نسبت به سه دانگ مشاع ازاعياني خانه پلاك ...قبل ازممنوع المعامله شدن ...بوده و رسيدگي وصدورحكم توسط دادگاه ازنظرآن دادسرابلامانع تشخيص گرديده است .بنابراين حكم تجديدنظرخواسته صحيحاصادرنشده بنابه جهات مذكور نقض مي گردد..."  70/1511/9

* سابقه *
دراين پرونده آقاي "الف "دادخواستي بخواسته الزام خوانده به حضوردر دفتراسنادرسمي وتنظيم سندسه دانگ مشاع ازشش دانگ يك باب منزل واقع .. ومطالبه مبلغ ...وجه التزام عدول ازمعامله مندرج درقولنامه تقديم دادگاه نموده است .خواهان توضيح داده است كه :اخيراكه قيمت منازل ترقي كرده با وجودمذاكرات مكرر،خوانده جهت تنظيم سندانتقال ودريافت مابقي ثمن معامله امتناع مي نمايدچون طبق بند5 شرايط ضمن العقدخوانده ملتزم گرديده كه دفترخانه اسنادرسمي حاضروسندتنظيم نمايدوهم اكنون ازانجام اين تعهدامتناع ورزيده ازدادگاه اجباربه وفاي به شرط تقاضاگرديده ودر موردمطالبه وجه التزام چون ضمن عقدخارج لازم متعهدشده چنانچه ازمعامله عدول نمايدمبلغ سيصدهزارتومان بدهدوخوانده ازمعامله عدول نمايدفلذا مكلف به پرداخت وجه مزبورمي باشد.
راي دادگاه :
"...دادسراي انقلاب برحسب نامه شماره ...خوانده راجزافرادممنوع المعامله اعلام نموده واداره ثبت طي نامه شماره ...سندرهني رافسخ شده اعلام النهايه عنوان نموده كه برابرنامه شماره ...دفتراملاك  بازداشتي ذيل شماره ...مازادشش دانگ بازداشت گرديده است كه باتوجه به مراتب مذكور به اينكه خوانده ازافرادممنوع المعامله است وهمچنين مازادشش دانگ منزل مورداختلاف دربازداشت دادسراي انقلاب اسلامي است كه متعلق حق غير مي باشدمستندابه ماده 15ق .ت .د.ح 1و2نظريه صادره ازناحيه اين دادگاه صحيح وموجه تشخيص درهردوقسمت (الزام به تنظيم سندرسمي ومطالبه وجه التزام )حكم به رددعوي خواهان به كيفيت مطروحه صادرواعلام مي گردد،"

مرجع :
كتاب علل نقض آراحقوقي درديوانعالي كشور      تاليف يدالله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376                صفحه 32-33

43