رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 72/757/25

راي شعبه 25 ديوان عالي كشور
"قطع نظرازاينكه وكيل خواهان درجلسه دادرسي اشاره به ارسال اظهارنامه به نشاني خوانده كرده است واظهارنامه جزوضمائم دادخواست نيست وتوضيحي خواسته نشده است وقطع نظرازاينكه درجلسه دادرسي وكيل خواهان اظهارداشته فتوكپي 3فقره اجاره نامه تقديم مي شود،ولي فقط فتوكپي يك فقره اجاره - نامه ضميمه صورتجلسه گرديده است ودرمتن اجاره نامه تقديمي به وديعه اشاره نشده است وقيداجاره بهابه مبلغ ...گرديده است كه بامتن قرارداداخير ناهماهنگ است واخذتوضيح موردتوجه قرارنگرفته است وقطع نظرازاينكه ميزان قرض الحسنه خريدارووديعه مستاجرين مذكوردرقرارداداخيركه خريدارمتعهدبه پرداخت جمع ارقام به مبلغ ...قبل ازتنظيم سندانتقال بوده است (درعين حال مدت بازپرداخت قرض الحسنه يك سال قلمدادوبراي فسخ آن ارسال اخطارنامه سه ماهه ازانقضاي مدت پيش بيني گرديده است )وجمع مبلغ مذكوردر13فقره چكهاي برگشتي ضميمه دادخواست مبلغ ...ريال بيش ازكل ثمن معامله است كه اخذتوضيح ورفع ابهام نگرديده است ...اشكال اساسي كه نسبت به دادنامه معترض عليه ملحوظ است اين است كه چون وكيل خواهان قرارداد اخيرراصرفاتمديدومدت قرارداداول قلمدادنموده وبااشاره به اينكه معادل بيعنامه مذكوردرقرارداداول ازمحل وديعه مستاجرين مذكوردر قرارداددوم به خريداررسيده ودرموقع ،بيعانه مستردشده محسوب است و عناوين دريافت قرض الحسنه ووديعه ناشي ازعقداجاره بين خريدارو مستاجرين به دلالت متن قراردادصوري است وخريدارفقط 13فقره چك اقساطي كه تقريبامعادل مبلغ بيعانه قبلي است نزدفروشنده گذاشته است وهيچگونه ن پرداختي ازبابت ثمن دربين نيست ونظربه اينكه باتوجه به مقررات آمره مواد46و47و48قانون ثبت مستندات معامله به عنوان بيع نامه ملاحظه نمي شودودرحدقراردادموضوع ماده 10قانون مدني موردتوجه خواهدبودوبه عبارت ديگرتوافقنامه هاي ضميمه دادخواست جزبه قراردادقابل حمل نيست ،دادگاه مي بايست مدت قراردادوتعهدات هريك ازدوطرف رامشخص ونسبت به اين ادعاكه خوانده دعوي نسبت به انجام به موقع تعهدات خود اقدام ننموده است رسيدگي ومبتني برنتيجه درخصوص ادعاي بي اعتباري قراردادكه ازآن تعبيربه فسخ شده است راي مقتضي راانشانمايدبنابه مراتب دادنامه معترض عليه نقض ..."مي گردد.

* سابقه *
خواسته ،فسخ قرارداد...به استنادقراردادهاواظهارنامه وچكهاي برگشتي وسندمالكيت دررابطه بايك دستگاه آپارتمان بوده است .دادگاه پس ازرسيدگي به اين شرح راي داده است :
"...دربند2قراردادتصريح شده كه كل ثمن تاديه ومبيع نيزتحويل خريدار شده كه مشاراليه آنرااجاره داده است وقراردادهم ...حكايتي ازچكهاي مورد استنادخواهان ندارد...واگروجه چكهانيزجزثمن بوده خواهان بايددرصورت امتناع ازتاديه آنهانسبت به وصول آنهاازطريق قانوني اقدام كندوبا عنايت به اسقاط كل خيارات ...طرفين مطلقاحق فسخ معامله راندارند. علي هذا...دعوي خواهان فاقدادله مثبته قانوني است وبه بطلان آن اظهارنظر مي كند."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور  تاليف يدالله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376                صفحه 84-86

44