رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 72/596و595/25

راي شعبه 25 ديوان عالي كشور
"بردادنامه ...اشكال ذيل وارداست :1- نوشته عادي مورخ ...با التفات به متن وتصريحات مكرربه عنوان قولنامه تنظيم گرديده واستدلال دادگاه بروقوع عقدبيع به موجب نوشته مزبوركه خودقراردادناميده ووصف بيع نامه به آن مباين بامفادقولنامه ومخالف بامقررات قانون ثبت مي باشد 2- درقولنامه مرقوم صريحاحق انصراف ازانجام معامله باوجه التزام پيش بيني گرديده وازشرط تحويل ملك   قبل ازتنظيم سندبه خريداروياحق انصراف  ازانجام معامله باوجه التزام پيش بيني گرديده وازشرط تحويل ملك قبل ازتنظيم سندبه خريداروياحق انصراف مقرربادرنظرگرفتن ساير شرايط،تحويل ملك قبل ازتنظيم سندبه خريداروياحق انصراف مقرربادرنظر گرفتن سايرشرايط،تحكيم معامله احرازنمي شود،3- گذشته ازاينكه محتويات پرونده مويدانجام تعهدات خريداران نمي باشدوطرح دعوي فسخ و خلع يدوسيله تجديدنظرخواهان بالحاظ كيفيت قرادادموصوف وبادرنظر گرفتن بهاي ملك وآنچه به عنوان بيعانه پرداخت شده وگذشت زمان طولاني از تاريخ تنظيم آن وشرايط بازاراستفاده ازحق انصراف مقررراتوجيه مي نمايد علي هذا...راي درهردوقسمت ..."نقض مي گردد.(72/596و595/25)

* سابقه *
خواسته فسخ قولنامه وخلع يدازملك ...ودعوي تقابل الزام به تنظيم سند رسمي بوده كه دادگاه پس ازرسيدگي مبادرت به صدورراي به شرح ذيل نموده است :
"...نظربه اينكه قراردادومبايعه نامه عادي دلالت برفروش معامله املاك ورقبات مورددعوي داردوتحويل مبيع به خريداران خواندگان دعوي اصلي ...به منظورتحكيم معامله صورت گرفته است وتهيه مقدمات وتشريفات مربوط به انجام معامله ،تحصيل گواهيهاي انجام معامله ازشهرداري ودارائي وارائه آنهابه دفترخانه وحضورآنان دردفترخانه مزبورجهت ثبت سند معامله وديگرقرائن وامارات معلوم قضيه مشعربراين معني بوده ودلالت صريح برعدول فروشندگان خواهانهاي دعوي اصلي ازحق انصراف مقيددرمبايعه نامه مستنددعوي داردوازطرفي بالحاظ آنكه مبايعه نامه مزبورهيچگونه دلالتي برقيدحق فسخ معامله درصورت تخلف خريداران ازتنظيم سندرسمي انتقال ندارد...صرف امتناع خواندگان دعوي اصلي ازتنظيم سندرسمي انتقال قطعي مبيع درموعدمعينه نمي تواندموجبات فسخ معامله ازسوي فروشندگان باشدو تصرفات خواندگان دعوي اصلي دراملاك مورددعوي مبتني برمعامله بوده ... دادگاه دعوي مطروحه فروشندگان ...رادرهردوموردفسخ معامله وخلع يد، غيرثابت تشخيص ،حكم به ردآن صادرواعلام مي داردوامادرارتباط بادعوي تقابل ...باتوجه به مندرجات مبايعه نامه عادي كه حاكي ازاجراي صيغه عقدو تحقق كامل اركان آن واعلام اسقاط كليه اعتراضات اعم ازخيارات وشرايط فسخ باتوجه بجهات ومباني استدلال دادگاه درارتباط بادعوي ...خواهانهاي اصلي حكم به الزام خواندگان دعوي تقابل ...به تنظيم سندرسمي ...درقبال اخذ ...بقيه ثمن معامله ...صادرواعلام مي دارد."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور  تاليف يدالله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376                صفحه 89-91

44