رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 72/216/1

راي شعبه اول ديوان عالي كشور
"دادنامه ...مخدوش است ،چه
اولا:استدلال دادگاه به اينكه وراث مرحوم ...به دلالت گواهي انحصار وراثت هشت نفرهستندوغيرازسه نفرخواهانهاپنج نفرديگرباخواهانهادر طرح دعوي همراهي ننموده اندموجه نيست چه صرفنظرازاينكه بعضي ازشركامقيم خارج هستندمالك ملك مشاعي به تنهايي مي تواندعليه غاصب دعوي خلع يد طرح نمايدوتكليف نهايي قضيه راماده 43قانون اجراي احكام معين نموده است مضافااينكه بانو...آقايان ...،...،و...طي لوايح تقديمي پيوست پرونده (صفحات ...تا...)دعوي مطروحه وسيله برادران خودراتاييدنموده اند.
ثانيا:صرفنظرازاينكه تصويرنامه هاي مورخ ...وراث مرحوم ... استنادي دادگاه درپرونده امرملاحظه نگرديده عدم ذكررقبه موضوع پرونده مطروحه درتقسيم ،دليل عدم تعلق رقبه مورددعوي به مورث خواهانهانمي تواند باشد.
ثالثا:خواهان ...بشرح صورتجلسه مورخ 16/4/66دادگاه كيفري (2)... اظهارداشته كه :اين راه عمومي است من هيچگونه دخالتي نداشته ودرمحضر دادگاه تعهدمي دهم كه هيچگونه مزاحمتي درمسدودكردن اين راه نداشته باشم هيچگونه شكايتي دررابطه باراه مورددعوي نسبت به شاكي نخواهم داشت ." چنين تعهدي درپرونده كيفري موضوع شكايت مزاحمت دليل برپذيراشدن مالكيت خوانده نسبت به عرصه واعيان رقبه مورداختلاف نمي تواندباشدو موردازقاعده اذن درشي اذن درلوازم آن است منصرف مي باشد.مضافابه اينكه خواهان درجريان رسيدگي به پرونده كيفري علي رغم استناددادگاه در بازجوييهاي معموله درپرونده مقدماتي اعلام مالكيت وراث مرحوم ...را نموده واستشهاديه مبني برمالكيت وراث نيزپيوست پرونده كيفري نموده است .
رابعا:گواهي گواهان خوانده برخوردارازتنجيزموردنظردادگاه نبوده ازمعامله رقبه اظهاربي اطلاعي وتصرفات خوانده راتاييدنموده اندوجوه معارضي دراظهاراتشان مستوراست .
خامسا:خوانده درموردپرداخت ثمن معامله اظهارات معارضي بامستند عادي مورخه 30/5/63نموده است كه درمتن سندقيدگرديده كه تماماكل ثمن را دريافت نموده درصورتي كه خوانده مدعي است كه مقداري ازثمن رانقدوياطي چك بانك ملت مورخ 6/5/63پرداخت نموده كه تاريخ مذكورمقدم برسندفروش مستنددعوي است .ادعاي خوانده درموردپرداختهاي خودوسيله خانم ...دختر مرحوم ...مستندبه دليل ومدركي نمي باشد.تنهادليل ومدرك خوانده بر تصرفات خودسندعادي مورخه 30/5/63مي باشدكه به موجب نظريه اداره تشخيص هويت پليس بين الملل به شماره وارده ...-3/8/68اجمالابه اينكه "باتوجه به بريدگي حاشيه بالاي سند،عدم تناسب محل تحريرامضائات بامتن ،اختلاف رنگ امضاي مرحوم ...بابقيه خطوط متن سندوامضاي آقاي ...عدم وجودنظم طبيعي درانتهاي سطورمتن درمقايسه بايكديگر،عدم وجودهماهنگي ويكنواختي درفواصل سطوردرمقايسه بايكديگر،اظهارنظرمي گرددكه امضاي مرحوم ...در تاييدمتن فعل نبوده بلكه درتاييدمتني بوده كه دربالاي امضاي وي وجودداشته كه پس ازبريدن متن يادشده بااستفاده ازفضاي سفيدموجوددرسمت راست وبا متن امضاي ايشان متن فعلي رابه آن الحاق نموده اندوسندفاقداصالت مي باشد" وباوجه به اظهارات خوانده ونحوه تحريرتاريخهاي مندرج دركنارامضائات آن وكيفيت تنظيم سنددراولين نگاه عدم اصالت آن متبادربه ذهن مي گردد،لذا دادنامه تجديدنظرخواسته به لحاظ خدشه دراستدلال ومباينت آن بامحتويات پرونده به استنادبند(ب )ماده (6)قانون تعيين مواردتجديدنظراحكام دادگاههاونحوه رسيدگي به آنهانقض ورسيدگي مجددآن به شعبه ديگردادگاه حقوقي يك ...ودرصورت نداشتن شعبه ديگربه نزديكترين دادگاه حقوقي يك محل ارجاع مي گردد."

* سابقه *
دراين پرونده خواسته خلع يدازشش قسمت ازدوازده قسمت يك قطعه زمين به مساحت پنج هزارمترمربع ويك باب ساختمان مستحدثه مي باشد.خواهان اظهارمي دارد:"موردخواسته متعلق به پدرمرحوم مابوده كه بعدازفوت او خوانده رديف 2به عنوان كارگرازحدودسه سال قبل ازناحيه پدرمادرآن ملك مشغول شده است بعدازفوت پدرخوانده رديف 1بارفت وآمدبه آنجاواحتمالا باتباني باخوانده رديف ديگربه نحوي عمل كرده كه مالك  آن مي باشدوحتي پيش دستي كرده عليه احدازورثه شكايت نموده تاخودراصاحب ومالك آن قلمدادكند.اسنادي كه بابت صادق ادعاي خودارائه نموده سندعادي مورخ 30/5/63مي باشدكه فتوكپي آن تقديم گرديده .ملاحظه مي شودبه لحاظ آنكه پدرمان داراي سوادبوده وخط سندمتعلق به اونيست وازهمه مهمتربرعكس عرف مسلم كه درهيچ جاي ايران رسم نيست درصدرورقه امضاشودوبعدازامضا شرح فروض قيدگردد...درهرحال بي اعتباري سندمذكورمحرزاست ."درنهايت تقاضاي صدورحكم به انجام خواسته رانموده اند.
دادگاه پس ازجري تشريفات قانوني مبادرت به صدورنظريه وسپس بر اساس همين نظريه به شرح زيرراي صادرنموده است :
"بااين استدلال كه هرچندتحقيق ازخانم ...به لحاظ سكونت مشاراليهادر درخارج ازكشورميسورنگرديده وهرچندكارشناسان اداره تشخيص هويت اظهار نظرنموده اندبه اينكه غيرازامضامرحوم ...كه اصالت داردبقيه آنچه كه از مستندمورخ 30/5/65نوشته شده فاقداصالت است دعوي خواهانهاثابت به نظر نمي رسدچه اولا:وراث مرحوم ...به دلالت گواهي حصروراثت ...هشت نفر هستندكه غيرازخواهانهاپنج نفرديگرنه تنهاباخواهانهادرطرح دعوي همراهي ننموده اندبلكه تاكنون كه بيش ازچهارسال ازطرح دعوي مي گذردچنين ادعايي ننموده اند.
ثانيا:وراث ...به موجب تقسيم نامه عادي مورخ 28/6/65كه فتوكپي آن درپرونده مضبوط است واصالت آن موردتعرض خواهانهاقرارنگرفته ماترك مورث رامشخص نموده اندودرمستندمذكورذكري ازرقبه موردادعاي خواهانها نشده است ولااقل اشاره اي به اينكه اين رقبات مورددعوي است نيزنگرديده است ،فلذامستندمزبورمويدعدم تعلق ]موضوع [دعوي به مورث خواهانهااست ثالثا:محتويات پرونده ...مويدصحت ادعاي آقاي "الف "است چه آقاي "ب "كه اقدام به مسدودنمودن راه عبورآقاي ...نموده است باسپردن تعهد پذيراي مالكيت مشاراليه نسبت به عرصه واعيان رقبه مورداختلاف گرديده است چه اذن درشي اذن درلوازم آن است مضافااينكه آقاي "ب "(احداز خواهانها)درجريان رسيدگي به پرونده كيفري هرگزادعاي مالكيت رقبه مورد دعوي رانكرده است .
رابعا:گواهان خوانده به شرح صورتمجلس محلي منجزابرتاييدصحت ادعاي مشاراليه اداي گواهي نموده اندوبه اتفاق اعلام داشتندكه ساختمان متعلق به آقاي "الف "است واظهارات گواهان معارض خواهانهانيزبه لحاظ موداي گواهي آنان تاب معارضه بااظهارات گواهان خوانده رانداردومالكيت مشاراليه نفي نمي نمايد.
خامسا:آقاي "ج "كه خوانده اظهارداشت مبالغي توسط مشاراليه به مرحوم ...پرداخت كرده است باحضوردردادگاه بالصراحه صحت ادعاي خوانده را تاييدنموده است .
سادسا:آقاي "د"هرچندكه خواهانهانيزوي راخوانده دعوي قلمداد نموده انددرتمامي مراحل رسيدگي برحقانيت آقاي "الف "صحه گذاشته است واظهارات مشاراليه باتوجه به محتويات پرونده وتحقيقات معموله مقرون به واقع به نظرمي رسد.
سابعا:خوانده مستندي به امضاي خانم ...تقديم داشته كه درمستندمزبور خانم ...ادعاي آقاي "الف "رامبني برپرداخت پول به مرحوم ...ازبابت زمين وساختمان تاييدكرده است وخواهانهانسبت به اين مستندتكذيبي به عمل نياورده اند،بنابه مراتب مذكورواينكه عقلابعيداست كه آقاي "الف "كه از اهالي محل ...نيست بدون مقدمه وباحضورفعال وراث مرحوم ...اقدام به تصرف عدواني زمين وخانه اونمايدووراث اوهيچ گونه ممانعتي ننمايند... علي هذادعوي خواهانهاثابت ومستدل نيست ونظربه رددعوي خواهانهااعلام گرديده است ."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور  تاليف يدالله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376               صفحه 103-106

44