رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 71/496/22

راي شعبه 22 ديوان عالي كشور
"...اشكال به دادنامه تجديدنظرخواسته وارداست ،زيرااستدلال دادگاه مرجع رسيدگي به اينكه مزرعه ...(كه موقوفه است )با...ملكي ورثه خوانده نقشه ثبتي است وامكان تعيين ميزان واقعي تجاوزبه مزرعه ...به وسيله كارشناسان نمي باشدغيرموجه است ،زيرااقتضاداشته دادگاه اولامستندابه ماده 28لايحه قانون تشكيل دادگاههاي عمومي مصوب 1358به انجام تحقيقات جامع الاطراف  ووسيعتروهمچنين به انتخاب كارشناسان خبره وبصيرديگر اقدام مي كردكه كارشناسان طول وفواصل ميله هاي مندرج درصورتجلسات تحديد حدود(كه وكيل تجديدنظرخواه مدعي وجودآن مي باشد)بااستفاده وكمك ازنقطه ثابتي كه به دست مي آورندبراي احرازواقع وكشف قضيه درحدودقانوني اهتمام مي نمود.ضمنادادگاه وهمچنين كارشناسان مكاتبات مضبوط درپرونده ...و محتويات دوپرونده كلاسه ...-59 مدني و...تصرف عدواني (مورداستناد آقاي وكيل تجديدنظرخواه را)موردبررسي لازم قرارمي دادندكه ممكن التاثير درقضيه است .نظربه اينكه مراتب فوق توجه لازم نشده لذادادنامه تجديدنظر خواسته به لحاظ نقص دررسيدگي نقض وادامه رسيدگي به شعبه ديگردادگاه حقوقي يك محل ...ارجاع مي شود."(71/496/22)

* سابقه *
درتاريخ 14/4/57...خواهان دادخواستي به طرفيت ...به خواسته خلع يد ازمساحت ...هكتاراراضي "الف  "وپركردن حلقه چاه احداثي واجور8 ساله تقديم دادگاه نموده است .
خواندگان طي لايحه اي درماهيت اعلام داشته اندكه "اولااراضي ملكي و متصرفي مادرمزرعه "ب "...است وحدود20سال است ودرآن متصرف وبه كشت و زرع اشتغال داريم ومورث درآن حفرچاه نيمه عميق نموده وقسمتي هم لم يزرع بوده كه احياكرده است وارتباطي به اراضي (الف )نداردو..."
دادگاه پس ازذكرمقدمه اي برچگونگي جريان دعوي وسيروتطورواقدامات قضايي انجام شده به اين خلاصه واستدلال مبادرت به صدورحكم نموده است :
"چون پرونده ثبتي مزرعه "ب "فاقدنقشه ثبتي مي باشدوجهت اظهارنظر قطعي دايربه اينكه چاههاي موردبحث داخل درمحدوده كدام يك ازمزارع مرقوم مي باشدوبدون وجودنقشه احدازمزارع مرقوم امكان نخواهدبودوكارشناسان مذكوربه نحوقاطع وصريح تجاوزخوانده راتاييدنكرده اندودراظهارنظر تكميلي اعلام داشته اندكه امكان تعيين ميزان واقعي ودقيق تجاوزبه مزرعه "الف "و"ب "نمي باشدودليل ديگري نيزاقامه نشده لذابه رددعوي اظهارنظر مي شود."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور   تاليف يداله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376               صفحه 116-118

44