رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 70/634/6

راي شعبه ششم ديوان عالي كشور
"بردادنامه تجديدنظرخواسته ...اين ايرادوارداست كه دادگاه جلب نظرهيات كارشناسان راجهت تعيين ميزان اجاره بهاي مغازه ضروري دانسته و به اين منظورسه نفرراجهت كارشناسي انتخاب كرده كه نامبردگان هريك جداگانه اظهارنظرنموده اند.مضافااينكه ازحيث تعيين ميزان اجاره بها تفاوت فاحشي بين نظرات آنهاوجودداشته كه به همين لحاظ وعدم مطابقت آنهاباواقعيت امروموقعيت محل ،دادگاه نظريات مذكورراموردتوجه قرار نداده ومالاحكم تجديدنظرخواسته رابرمبناي مبلغ چهارهزارريال اجاره ماهيانه (كه نظرهمان كارشناس منتخب دادگاه بدوي است )صادركرده درحالي كه اقتضاداشت دادگاه هيات ديگري رابه كارشناسي انتخاب وباتفهيم مراتب به آنهانظرآنان راجلب وسپس مبادرت به اصدارحكم مقتضي مي نمود، علي هذادادنامه موردتقاضاي تجديدنظرنقض وتجديدرسيدگي به دادگاه حقوقي يك ...ارجاع مي گردد."(70/634/6)

* سابقه *
خواسته تقاضاي صدورحكم به تعديل اجاره والزام خوانده به تنظيم سندرسمي اجاره بوده است .دردادخواست آمده است خوانده سالهاست كه مستاجريك باب مغازه متعلق به اينجانب مي باشدوازسال 1357تابه حال براساس توافق في مابين اجاره بهاماهيانه به مبلغ پانصدريال پرداخت مي نمايدحال نظربه افزايش هزينه زندگي ومدت بيش ازسه سال ازتاريخ تعديل مستندابه مواد4و5 ق.ر.م .م درخواست تعديل اجاره بهاراازتاريخ تقديم دادخواست باجلب نظركارشناس مي نمايد...
خوانده دفاعااظهارداشته هفده سال است كه مغازه دراجاره من است خواهان رابه عنوان مالك  قبول دارم .حدود8يا9سال است كه ماهي پانصدريال پرداخت مي كنم مغازه رابه صورت سرقفلي گرفته وسرقفلي داده ام مغازه اش خراب است وارزش همين اجاره راهم ندارد.
دادگاه باتوجه به نظريه كارشناس واينكه خواهان مدعي دريافت سرقفلي ازخوانده شده خواسته راتاميزان نظريه كارشناس واردتشخيص مستندابه مواد4و5 ق .ر.م .م حكم به افزايش اجاره مغازه ازپانصدريال به مبلغ سي هزار صادرودايرهاجرارامكلف كرده كه مابه التفاوت وجوه مذكور]را[از تاريخ تقديم دادخواست تازمان اجراي حكم محاسبه وازخوانده اخذوبه خواهان پرداخت نمايد.همچنين حكم به الزام خوانده به تنظيم سندرسمي اجاره داده است .ضمنااضافه كرده كه چنانچه خوانده درموقع تنظيم قراردادرسمي حاضر به پرداخت سرقفلي به خواهان باشدميزان اجاره مبلغ چهارهزارريال خواهد بود.
اين راي موردتجديدنظرخواهي واقع ودادگاه حقوقي يك ...رسيدگي وجلب نظركارشناسان (كه هريك جداگانه نظريه داده اند)وتحقيق ازمستاجرين قبلي مغازه طبق راي ...بااين استدلال كه هيات كارشناسان نظرات متفاوتي ابراز نموده اندكه حداقل آن 1500ريال درماه وحداكثر25000ريال مي باشدوهمگي با واقعيت امرووضعيت محل ونوع كسب ومحل وقوع مغازه منطبق نيست واين اصولا سرقفلي حق مستاجراوليه است نه مالك وسندابرازي ومدارك   ارائه شده حكايت ازپرداخت سرقفلي به مستاجرقبلي آن دارداساس دادنامه معترض عنه راخالي ازاشكال دانسته النهايه تعديل اجاره بهاي مغازه رااز20/11/64به طورمنجزازسي هزارريال به جارده هزارريال تقليل داده ودادنامه بدوي را استوارمي نمايد.موجرازدادستان محترم كل كشورتقاضاي اعمال ماده 35ق .ت . و.ك 1و2رامي نمايدكه پرونده به شعبه محترم ديوان عالي كشورارجاع مي شود.

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور   تاليف يداله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376              صفحه 150-152

45