رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

 كلاهبرداري و فروش مال غير
11/9/1374

بسمه تعالي
معاون اول محترم دادستان كل كشور

با سلام  معروض ميدارد، پيرو نظريه مورخ 11/9/74، با وصول پرونده محاكماتي ومطالعه اوراق آن و ضمن تنظيم گزارش اجمالي از جريان پرونده محاكماتي بشرح آتي اظهارنظر مي نمايد0
گردش جريان پرونده  براساس محتويات پرونده و حسب شكايت مورخ 3/11/1373 آقاي ا0ج 0 اعلام داشته كه براساس مرافعات حاصله بين اينجانب و متهم آقاي ح 0خ 0 نامبدره در قبال دريافت ملك جزءپلاك ثبتي 733 تهران واقع در000 مورد ثبت سند مالكيت شماره 000دفتر278 حوزه ثبت مركزي تهران طبق سند رسمي شماره 1233233/9/1336تنظيمي در دفترخانه شماره 66تهران به عنوان عوض (ثمن معامله ) پلاك ثبتي شماره 1292 فرعي از22 اصلي واقع در000كرج به موجب وكالتنامه رسمي شماره 1233032/6/1336 ومبايعه نامه عادي 12/9/41 مساحت سه هزار مترمربع به وي انتقال داه ا ست و بر اثر استعلام ثبتي به شماره 13250/3/48 در دفترخانه شماره 19كرج اداره ثبت كرج طي پاسخ شماره 1121792/5/52 اعلام داشته پلاكمورد معامله به شماره 1292 فرعي از22 اصلي به نام شخص ديگري صادر و ح 0خ 0 مالكيتي در پلاك مذكور ندارد و بر ا ثر تحقيق شاكي مشخص شده كه قيم ح 0خ قبلا" به موجب صلحنامه رسمي شماره 223076/12/1332 كليهاموال اعم ازمنقول وغير منقول خود را به منظور فرار از دين به همسر خود بانو ش 0ا0منتقل كرده ا ست در نتيجه به ادعاي اينكه چون متهم در تاريخ انجام عقد معاوضه طي دو سند رسمي مذكور تنظيمي در دفترخانه 66تهران مالكيتي در مورد معامله نداشته وبه موجب صلحنامه رسمي شماره 223076/12/1332 كليه مايملك خود را به همسر خود خانم ش 0ا0 به منظور فراراز دين انتقال داده بود لذا به عنوان كلاهبردراي از متهم اعلام شكايت كرده است و تقاضاي تعقيب وي را نموده است كه پس از انجام تحقيق مقدماتي به نحو بسيار مختصر و بدون توجه به مدافعات و رسيدگي به دلايل شاكي ، و صرفا" بر اساس پاسخ استعلام ناقص اداره ثبت كرج به شرح مفاد نامه به شماره 987197/12/73 دائر به اينكه پلاك مورد دعوي به مساحت 297 مترمربع به شماره 1292 فرعي از22 اصلي دردفتر املاك به نام متهم ح 0خ 0 ثبت گرديده ولي سند مالكيت به نام وي صادر نشده است 0 شعبه 8 دادگاه عمومي كرج با تحقيقات بسيار ناقص از شاكي و بدون حضور متهم برابر دادنامه شماره 7305/3/74با استناد به پاسخ ناقص استعلام ثبتي و بدون رسيدگي بيشتر و با استنباط نا صحيح از مفاد پاسخ استعلام ثبتي متهم را كه اتهام و سوءنيت او محرز بوده و دلائل كافي علم آور عليه موجود بوده كه ازاتهام تبرئه مي نمايد كه بر اثر اعتراض شاكي شعبه 13 دادگاه تجديدنظراستان تهران نيز بدون تعمق و تامل در موارد اعتراضيه شاكي و دلايل آن برابر دادنامه شماره 558/4/74 راي بر تاييد و تنفيذ دادنامه بدوي صادرمي نمايد در نتيجه پس از ابلاغ حكم قطعي مذكور به شاكي ، نامبرده به شرح دادنامه شماره 297327/5/74 نسبت به احكام مذكور اعتراض و اعمال مقررات ماده 31 را از محضر دادستان محترم كل كشور درخواست مي نمايد0 كه با توجه به مجموع اوراق پرونده بشرح آتي مبادرت به اظهارنظر مي نمايد0

نظريه
با مداقه در مجموع اوراق پرونده نظر به اينكه دادگاههاي بدوي تجديدنظر بدون توجه به موضوع شكايت وادعا شاكي و دلائل ابرازي وي و بدون رسيدگي به ادعاي وي مبني بر اينكه متهم به موجب اسناد رسمي تنظيمي در دفترخانه 66 تهران پلاك 1292 فرعي از22اصلي واقع در00 كرج در قبال دريافت پلاك ثبتي 733 واقع در لاله زار حوثه ثبت مركزي تهران واسناد عادي مبايعه در سال 1336 به وي انتقال داده ولي در تاريخ انتقال مالكيت ثبتي در مورد معامله آن را به موجب صلحنامه شماره 223076/12/1332 به همسرش بانو ش 0ا0 به منظور فرارازانجام تعهدات و دين و به طور مزورانه و متقلبانه انتقال داده است ونظر به اينكه اولا" بين مفاد پاسخ استعلام ثبتي شماره 987197/12/73 و 1121792/5/52 اداره ثبت كرج ازلحاظ اعلام مالكيت متهم ح 0خ 0 در پلاك متنازع فيه تناقض بين و آشكار وجود داشته است ثانيا" مفادو مفهوم پاسخ استعلام اخير ثبتي نيز نه تنها دلالتي بر رد اتهام متهم ندارد بلكه با بيان جمله ((ولي سند مالكيتي به نام متهم صادر ندشه است )) دلالت كامل بر صحت ادعاي شاكي دارد لذا احكام معترض عنهما بنا به جهات مرقوم و به علت نقص در رسيدگي به دلائل شاكي و عدم انطباق با واقع امر ودلائل پرونده خلاف بين موازين تشخيص در نتيجه عقيده به قبول اعتراض معترض واعمال مقررات ماده 31 جهت نقض حكم معترض عنه در شعبه ديوانعالي كشوررا دارم 0
داديار ديوان عالي كشور

احتراما" با نظر همكار محترم جناب آقاي 000موافقم 0
داديار ديوان عالي كشور

احتراما" در اين پرونده آقاي ا0ج 0 فرزند غ 0 عليه آقاي ح 0خ 0 به اتهام كلاهبرداري (فروش مال غير) اعلام شكايت نموده و خلاصه شكايت وي به موجب شكوائيه 3/11/73 آن است كه مشتكي عنه به تاريخ 12/6/1336 به موجب سند رسمي 32و33 پلاك 1292 فرعي از22 اصلي واقع در قريه كلال را به اينجانب واگذار نموده و در قبال ثمن مورد معامله در هنگام انتقال به بنده در مالكيت مشاراليه نبوده و به موجب صلحنامه رسمي شماره 223076/12/32 به همسر ايشان بنام خانم ش0ا0 صلح و منتقل گرديده بوده است 000 الخ و فتوكپي اسناد مذكور را ضميمه نموده دادگاه پس ازاستعلام از ثبت و رسيدگي (شعبه 8دادگاه عمومي كرج ) بشرح دادنامه شماره 7375/3/74 با اين استدلال كه حسب اعلام اداره ثبت اسناد و املاك كرج ملك مورد معامله به نام شخص متهم است مستندا" به اصل برائت واصل 37 قانون اساسي راي بر برائت متهم صادر نموده شاكي از اين راي تجديدنظرخواهي نموده كه درشعبه 13 دادگاه تجديدنظراستان تهران مورد رسيدگي و دادگاه اخير بشرح دادنامه 558/4/74 ضمن رد تجديدنظرخواهي اين استدلال كه تجديدنظر خواه دليلي كه موجب فسخ دادنامه معترض عنه باشدارائه نداده دادنامه بدوي را عينا" تاييد نموده شاكي بشرح وارده شماره 297327/5/74 تقاضاي اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب رانموده كه با عنايت محتويات پرونده اينجانب اعتراض معترض راوارد تشخيص داده و معتقد به طرح مورد در ديوانعالي كشور هستم 0

جناب آقاي 000 معاون اول محترم دادستان كل كشور

توقيرا" عطف به مرجوعه مورخه 7/11/74 و پيرواقدام مورخ 9/11/74 و وصول پرونده مورد مطالبه نظر به اينكه در مورددرخواست متقاضي بدوا" جناب آقاي ك 0 همكار محترم گزارش تنظيم واظهارنظربه اعمال ماده 31 فرموده اند و جناب آقاي م 0 همكار محترم نيزبانظرمشاراليه اعلام موافقت نموده اند و حسب دستور جناب دادستان محترم كل كشور در جلسه مورخ 17/11/74 اظهارنظر سوم ضرورت ندارد لذا پرونده بدون اظهارنظر جهت صدور دستور مقتضي واتخاذ تصميم نهايي به نظر مبارك مي رسد0
داديار ديوان عالي كشور

بسمه تعالي
با اعمال ماده 31 موافقت مي شود0
مرتضي مقتدائي  دادستان كل كشور
راي شعبه 000 ديوانعالي كشور

نظر به اينكه ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب ناظر به محكوم عليه است لاغير يعني كسي كه جزائا" يا حقوقي حكم محكوميت او صادر شده باشد و از دادنامه 7375/3/74 شعبه هشتم عمومي كرج حكم برائت آقاي ح 0خ 0 متهم صادر شده عليهذا تقاضاي آقاي ا0ج 0 شاكي خصوصي مبني بر اعمال ماده مذكور صحيح نبوده و قابل رسيدگي در ديوان عالي كشور نمي باشد لذا غير قابل طرح اعلام مي گردد0

مرجع :
كتاب نظريات قضائي دادستاني كل كشوردراجراي مواد 18 و 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب  آراء جزائي  1375
جلداول  تهيه وتدوين : محمدهاشم صمدي اهري  انتشارات گنج دانش

137