رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شعبه 22 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
يك  بانو الف تجديدنظرخواه دادخواستي در5/11/63 به طرفيت
آقاي ب تجديدنظرخوانده به خواسته صدور حكم به اعسار از هزينه
دادرسي و صدور حكم به طرفيت خوانده مزبور داير بر الزام وي به
شرط مندرج در فتوكپي عقدنامه 1466/12/66 و فتوكپي طلاقنامه 2865
7/10/67 پيوست پرونده مرقوم به يك ميليون تومان به دادگاه تسليم
نموده واظهار داشته چون خوانده همسر سابق اينحانب بوده ضمن عقد
خارج و لازم متعهد شده است كه چنانچه از ناحيه وي طلاق صورت گيرد
تا نصف دارائي خود را به اينجانب بلاعوض منتق لنمايد0
و طبق طلاقنامه كه از ناحيه وي طلاق انجام شده ليكن از انجام
تعهد مندرج در عقدنامه خودداري و عدول نمود است لذا از دادگاه
تقاضاي رسيدگي و صدور حكم بشرح خواسته مي نمايد اين پرونده به
كلاسه 67/445 ثبت شده است 0
دو آقاي ب دادخواست تقابل در20/4/68 به طرفيت بانو الف به
خواسته مطالبه مبلغ بيست هزار تومان بر اساس مقداري طلاآلات به
پيوست فتوكپي فلاكتورها به دادگاه تسليم و اظهار نموده ازخوانده
همسر سابقم مدت شش ماه است به دليل عدم توافق جدا شده ام وي با
طرح نقشه قبلي مقدار طلاآلات را با خود برده آنها را به ميزان
پول آنها را خواسته ام و تقاضاي رسدگي و صدور حكم بر محكوميت
خوانده مي نمايم تا بتوانم از طلاآلات مورد خواسته خود برخوردار
گردم اين پرونده ببه كلاسه 68/110 ثبت شده است 0
هر دور پرونده در دادگاه مزبور مورد رسيدگي واقع و منتهي به
نظريه مورخه 20/7/69 دادگاه حاكي از محكوميت ب پرداخت مبلغ هفت
ميليون ريال نصف قيمت ملك (خانه مسكوني ) خوانده ومبلغ 108750ريال
هزينه دادرسي در حق بانو الف و محكوميت بانو الف به پرداخت مبلغ
دويست هزار ريال از بابت قيمت طلاجات در حق آقاي ب گرديده براثر
اعتراض آقاي ب به نظريه مزبور طبق محتويات پرونده در شعبه 22
ديوان عالي كشور(اين شعبه ) به اعتراض مزبور رسيدگي شده بشرح
دادنامه شماره 69 1136 كه متضمن مقدمه اي مشعر بر جريان دعوي و
رسيدگي هائي شده و نظريه دادگاه را اعتراض معترض به طور خلاصه
مي باشد در پايان چنين نظر داده شده :
اشكالي كه به نظريه دادگاه (معترض عنها) وارد است اين است كه :
1سند خريداري خانه مورد بحث مطالبه و مورد ملاحظه قرار نگرفته
و تاريخ دقيق خريد خانه تعيين نشده است و حال آنكه اقتضاءداشت
فتوكپي آن پيوست پرونده مي شد0 2 ازدواج رسمي دائم آنان كمتراز
يك سال از تاريخ وقوع تا تاريخ تقديم دادخواست مي باشد و معلوم
نيست خانه وساير اموالي كه در زمان زناشوئي عقد دايم به عمل
آمده چه ميزان و در اين خصوص نيز تحقيق و بررسي نشده است عليهذا
نظريه مذكور كه بدون توجه به مراتب مذكور صادر گرديده مخدوش و
غيرقابل تاييد است 0 پس از اعاده پرونده با رونوشت راي ديوان
عالي كشور به دادگاه مزبور پرونده حاكي است دادگاه در تاريخ
25/12/69 با توجه به ايرادات ديوان عالي كشور دستور دعوت از
وكيل بانو الف و همچنين از آقاي ب (طرفين دعوي ) به دفتر دادگاه
داده ومتذكر شده آقاي ب سند خريد با قولنامه خانه مسكوني خودرا
براي ملاحظه دادگاه از جهت تاريخ دقيق خريد روز جلسه به دادگاه
ارائه نمايد و در جلسه 28/2/70 طرفين حاضر واظهارات آنان به پرونده
منعكس شده و در جلسه 30/2/70 اصل قولنامه مورخ 2/2/1360 از طرف
ب ارائه شده با فتوكپي آن كه منضم به پرونده شده مطابقت داشته
دادگاه پس از كسب نظر آقاي مشاور حاكي از ايكه ب در زمان عقد
دائم مالي به دست نياورده و نظر به بطلان دعوي بانوالف دارد و در
مورد دعوي ب به مطالبه بيست هزار تومان قيمت طلاجات معتقدبه صدور
راي بر له وي بوده است 0
دادگاه با اعلام به پايان دادرسي و بشرح دادنامه شماره 9190
29/3/70 كه متضمن خلاصه جريان دعوي است طي استدلالي به خلاصه اينكه
تاريخ خريد شش دانگ يك باب خانه به مساحت يكصد و بيست متر با
نشاني مندرج در راي حسب فتوكپي قولنامه در تاريخ 2/2/1360 بوده
و ووقع عقد ازدواج دائم در تاريخ 1/12/1366 مي باشد اگرچه طرفين
حدود چهار سال قبل از عقد ازدواج دائم با هم رابطه زناشوئي وبه
طور موقت (صيغه ) داشته ولي شرط مندرج در عقدنامه دائم تسري به
عقد ازدواج موقت ندارد و اموال خوانده ب كلا" در زمان ازدواج
موقت و قبل از آن به دست اورده با وجود آنكه طبق پرونده هاي كلاسه
67/536و67/993 شعبه 108 دادگاه مدني خاص تهران طلاق به درخواست
مرد و به موجب دادنامه هاي 853و852 مورخ 30/7/67 شعبه 108 مذكوركه
طي دادنامه هاي 1141و1142 1141و151142/8/67 شعبه اول دادگاه
تجديدنظر مدني خاص تهران تاييدگرديده تحقق يافته است ليكن بانو
الف خواهان نمي تواند از شرط ضمن عقد دائم استفاده كند با عدول
از نظر قضائي قبل حكم بر بطلان دعوي بانو الف صادر نموده 0
و در مورد دعوي تقابل آقاي ب طي استدلالي كه نموده همچنين با
ملاحظه اينكه اين قمست از نظر قضائي مورخه 30/7/69 مصون از اعتراض
مانده حكم بر محكوميت بانو الف (خوانده تقابل ) بر پرداخت مبلغ
دويست هزار ريال بابت بهاي طلاجات در حق خواهان تقابل صادر و
اعلام كرده پس از ابلاغ حكم مزبور و تجديدنظرخواهي بانوالف نسبت
به دادنامه هاي مزبور پرونده به ديوان عالي كشور واصل و جهت
رسيدگي به شعبه 32 ارجاع گرديده :
خلاصه اعتراضات تجديدنظرخواه اين است كه خريد خانه در زماني
بوده كه طرفين در قيد زوجيت بود با مشاركت طرفين انجام شده با
تلاش و كارگرفتن امكانات و موجودي انيجانب ولو ناچيز خريداري شده
و ادعاي آقاي ب هم در مورد طلاجات خلاف واقع مي باشد و تقاضاي
تجديدنظر به دادنامه هاي صادره نمي نمايم 0
لايحه تجديدنظرخواه هنگام طرح پرونده قرائت و بررسي خواهدشد0
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي 000
عضو مميز اوراق پرونده و دادنامه شماره 299190/3/70 شعبه 2
دادگاه حقوقي تهران فرجام خواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند0

راي
راي : با ملاحظه محتويات پرونده اعتراضات تجديدنظرخواه نسبت
به دادنامه هاي تجديدنظرخواسته به كيفيتي نيست كه موثر در نقض
آن باشد و با توجه به اينكه دادنامه هاي موصوف وفق اصول صادر
شده و مخالفتي هم با مقررات قانون تجديدنظر احكام دادگاهها و
نحوه رسيدگي آنها ندارد لذا اعتراضات مزبور رد مي شود0

مرجع :
كتاب قانون مدني درآئينه آراء ديوان عالي كشور حقوق خانواده
تاليف يداله بازگير ، جلداول ،انتشارات فردوسي ،چاپ گيتي / 78
چاپ اول
164