رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ 11/11/74    كلاسه پرونده 74/316186  شماره دادنامه 1158
مرجع رسيدگي  شعبه 186 دادگاه عمومي تهران
خواهان  محمود... نصرآبادباوكالت محمدگلستاني بنشاني ... 2 محمود...
خواسته  دستورموقت مبني برمنع نقل وانتقال 2 صدورحكم برابطال قرارداد
گردشكار خواهان دادخواستي بخواسته فوق بطرفيت خوانده بالاتقديم داشته كه پس ازارجاع به اين شعبه وثبت كلاسه فوق وجري تشريفات قانوني دروقت مقرر دادگاه بتصدي امضاءكننده زيرتشكيل است وباتوجه به محتويات پرونده ختم رسيدگي رااعلام وبشرح زيرصدور راي مينمايد.

راي دادگاه
درخصوص دعوي آقاي محمودغضنفري نصرآبادباوكالت آقاي محمدگلستاني به طرفيت آقايان 1 اسماعيل انتشاري ندوشن 2 محمود شكوئي مبني برصدور حكم برابطال قرار مورخه 10/8/73 والزام خوانده رديف يك به انتقال (فروش )سه دانگ مشاع ازخانه پلاك ثبتي شماره 23303/2395واقع دربخش 10تهران وبدوا"صدور دستورموقت مبني برمنع نقل وانتقال پلاك مورد دعوي ومنع خوانده رديف 2 ازتصرف مورد دعوي بااين توضيح كه وكيل بيان داشته موكل وخوانده رديف يك مشاعا"وبالمناصفه مالك و متصرف ششدانگ پلاك موصوف ميباشند خوانده رديف يك بدوا"بموجب قولنامه مورخه 3/7/1373 سه دانگ مشاع سهم خوانده ازخانه مذكور راباموكل قولنامه مينمايدوقرار براين بوده كه آنرابه مبلغ 000/12500 ريال به موكل بفروشدمتاسفانه دفعتا" ضمن انصراف ازانجام معامله قولنامه را پاره ميكند وسپس به موجب قرارداد مورخه 10/8/73 آنرا به خوانده رديف دوم ميفروشد وموردمعامله رابه تصرف اوميدهد حال نظربه اينكه ملك مرقوم مشاعا"متعلق به موكل وخوانده رديف يك بوده وموكل حق شفعه دارد لذابااعمال حق شفعه فورا"اظهارنامه اي به شماره 6922/9/73براي مالك خوانده رديف يك ارسال وتمايل خودرابراي ابتياع سه دانگ سهم خوانده به وي ابلاغ كتبي چون خوانده مذكورحاضربه انتقال سهم خود نمي شودونظربه اينكه مالكيت مشاعي موكل وخوانده رديف 1 محرزاست وخوانده مذكور بدون اجازه وموافقت موكل اقدام به فروش سه دانگ سهمي مشاع خودنموده است دعوي مالكين تمايل به خريدن سه دانگ مذكور داشته و مراتب را فورا"بخوانده اطلاع داده لذاامكان دعوي اخذبه شفعه ميباشد تقاضاي رسيدگي وصدورحكم برابطال قرارداد تنظيمي فيمابين خواندگان والزام خوانده رديف يك بفروش سهمي خود طبق نظريه كارشناس رسمي دادگستري به موكل راخواستارگرديده هرچند مشاع بودن مال غيرمنقول ازشرائط پيدايش اعمال حق شفعه است لكن نظربه اينكه حقوق هرشريك منتشردرهمه اجزاءشش دانگ پلاك فوق التوصيف ومخلوط باحقوق ديگرشريك است وقبل از تقسيم هرشريك كه به موجب آن سهم مشاع هريك بابخش معيني ازملك مبادله ميشودهيچ شريكي نمي تواند مدعي حق انحصاري خودبر قسمت معيني ازملك مشاع باشدوبراي جلوگيري ازضرراحتمالي كه ممكن است بواسطه تجديدنظرشريك بوجودآيدقانونگزار يكي ازاركان استفاده ازحق شفعه راقابليت تقسيم بودن آن بنحومقرر درماده 808 قانون بيان داشته ودرمانحن فيه خواهان دليل قابليت تقسيم بودن ملك مشاع راابرازواقامه نداشته ازطرفي نحوه اعمال حق شفعه نيزازسوي خواهان بدرستي اعمال نگرديده زيرابراي اينكه شرائط ايجادحق شفعه رااثبات نمايدميبايستي قيمتي راكه مشتري درقبال تملك حصه مبيعه پرداخت نموده بنحوي بپردازد وبهمين منظورقبل ازاقدام به هرگونه عملي بايستي دليل دراختيار قراردادن ثمن معامله رابه خريدار ارائه وسپس اعمال حق شفعه نمايدكه دليل برپرداخت ثمن نيز موجود نيست وهمچنين طرح دعوي برعليه خوانده رديف يك (شريك فروشنده تحت عنوان الزام وي به فروش نيزبلحاظ اقرار طرفين واينكه درحال حاضرعين مبيعه درتملك خريدارقرارداردومالكيتي براي شريك فروشنده متصورنيست تابتوان اورا مجبوربه فروش نمود نيز مسموع نيست زيرا مستفاداز ماده 808 قانون مدني اينست كه شفيع باپرداخت ثمن به خريدار مبادرت به اعمال شفعه مينمايدنه فروشنده فلذا بنابه مراتب فوق دعوي مطروحه به كيفيت اقامه شده ودر وضعيت موجود قابليت استماع رانداشته قرار ردآن راصادرواعلام ميگردد راي صادره حضوري وظرف بيست روزپس ازابلاغ قابل تجديدنظرخواهي درمراجع تجديدنظر استان ميباشد%
رئيس شعبه 186 دادگاه عمومي تهران  محدثي

مرجع :
آرشيوكتابخانه اختصاصي صادق غلام نتاج كارآموزقضائي دادگستري
122