رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 10/8/71
دادنامه شماره 468
شعبه 21 ديوان

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (الف ) بوكالت الواسطه آقايان (ب ) و (ج ) دادخواستي به طرفيت كميسيون ماده 12 قانون زمين شهري ناحيه اهواز بخواسته اعتراض بر نظريه كميسيون درباره پلاكهاي 29و39 از903 بخش هفت اهواز بدادگاه حقوقي يك اهواز داده باين توضيح كه كميسيون بدون توجه بمستحدثات يك باب گاراژ و تجهيزات و انبار متعلقه كه به گواهي شهرداري اهواز1500 مترمربع مي باشد و بدون در نظر گرفتن سابقه عمران پلاكهاي مرقوم باستثناء عمق 25 متر آنها را موات تشخيص داده در صورتي كه نه تنها گاراژ و انبار مورد 4 نظر و كه آنرا محاط نموده 20 سال قبل اخداث شده بلكه كميسيون بشكل و فرم و ابعاد كلي گاراژ و انبار از جهت تناسب عرصه واعيان عنايت ننموده چه اصولا" هر گاراژي بلحاظ نوع كار و وظايفي كه درآن صورت مي گيرد و نوع استفاده اي كه از آنها بعمل مي آيد و با توجه به بارگيري و با محوطه ميزان تناسب با عملياتي كه انجام مي شود و نهايتا" ميزان متناسب عرصه و اعيان احتياج دارد ولي با اينكه كميسيون ميزان عرصه متناسب با اعيان را در موردگاراژهاازادارات و مقامات ذيربط استعلام كرده تناسب وميزان بين عرصه و اعيان مورد دعوي و مستحدثات موجود را در نظر نگرفته اند و تقاضاي رسيدگي و جلب نظر كارشناس و صدور حكم بر ابطال نظريه كميسيون را نموده و بمعاينه و تحقيق محلي و فتوكپي اسناد مالكيت و نظريه كميسيون استناد نموده اند نماينده اداره خوانده در جلسه دادگاه اظهار داشته راي كميسيون پس از بازديد از محل طبق موازين قانوني صادر شده وتقاضاي تاييد نظر كميسيون را نموده دادگاه پس از وصول پاسخ اداره ثبت بر تاييد مالكيت خواهانها و صدور قرار معاينه وتحقيق محلي نظر بر رد دعوي خواهان داده اند اين نظر مورد اعتراض واقع و پرونده بديوانعالي كشور ارسال گرديده و اين شعبه چنين راي داده است كميسيون ماده 12 قانون اراضي شهري پلاك مورد ادعا را غير از بر اصلي مسير جادهمسجد سليمان بعمق 25 متر موات تشخيص داده است بموجب مندرجات ورقه مالكيت مساحت پلاك 29 فرعي 13/4279 مترو مساحت پلاك 39 فرعي 20/4661مترمربع است طبق مندرجات نظريه كارشناس دو پلاك بصورت گاراژ قديمي است كه ساختمان پراكنده در شش محل درآن احداث شده است و بجز ساختمان سوله بمساحت 530 متر كه كارشناس تاريخ احداث آنرا سه الي چهارسال قبل از اظهارنظر دانسته تاريخ احداث پنج ساختمان ديگر و ديوارهاي اطراف پلاكها جمعا" بسماحت 23/1661 مترمربع را كارشناس بين 14تا20 سال قبل از اظهارنظر تعيين نموده استكه باتاييد نظريه كميسيون مبني بر موات بودن پلاكهاي مذكور بجز قسمت مجاور مسير جاده مسجد سليمان بعمق 25 مترتمامي ساختمان رديف 4 نظريه كارشناس يعني ساختمان مسكوني واقع در گوشه جنوب غربي بمساحت 195 مترمربع احداثي 15 سال قبل و تمام ساختمان رديف 5 يعني 30 متر مربع انبار و اطاق نگهباني احداثي بيست سال قبل و قسمت عمده دو ساخمان متصل بهم رديف 6 كارگاه مزبور به تنهائي 7/34 متر و غير از طول ساختمان رديف يك 7/9 متر بيشتر از عمق 25 متر مندرج در تصميم كميسيون است و نيز قسمتي از ساختمان رديف 2 نظريه كارشناس احداثي 15 ساله جزء قسمت مواتتصميم كميسيون مي گردد بر فرض كه مساحت 23/1661 مترمربع مجموع مساحت ساختمانهاي فوق متناسب با مساحت 3/8941 مترمربع مساحت مجموع دو پلاك تلقي مي گردد مواتتشخيص دادن محل احداث چهار ساختمان رديف 4و5 و قسمتي ازمحل ساختمان رديف 6و دو نظريه كارشناس احداثي بين 14 تا بيست سال قبل از اظهارنظر كارشناس با تعريف اراضي موات مذكور در ماده 3 قانون اراضي شهري انطباق ندارد عدم ناسب ساختمان با مساحت كل ملك موجب موات شدن عرصه ساختمان احداثي و محوطه متناسب آن نمي گردد و بنا به مراتب فوق نظريه استنباطي مورخ 4/12/66 شعبه سوم دادگاه مورد تاييد نميباشد.00 اقتضاء دارد در زمينه اينكه از دو پلاك بالا قبل از5/4/1358 بچه منظوري استفاده مي شد رسيدگي لازم معمول آيد قرار تكميل كارشناسي صادر تا كارشناس تعيين نمايد فضاي مانده دو پلاك با توجه بتاسيسات رديف 1و2و4و5و6و7 متناسب بانوع استفاده از دو پلاك بوده است يا نه و در نتيجه تاسيسات موجود در تاريخ 5/4/58 در دو پلاك بالا با توجه بنوع استفاده از آن تناسب بمساحت كل پلاك داشته و براي استفاده از تاسيسات موجود نيازبه باقيمانده مساحت دو پلاك بعنوان فضا بوده است يا خير در صورت عدم تناسب فضائي براي هر يك از ساختمانهاي ششگانه لازم بوده است سپس باتوجه به دلائل و مدارك مبادرت باتخاذ تصميم ننمايد بعد ازاعاده پرونده دادگاه وكيل خواهان را براي اداي توضيح درباره نحوه استفاده از فضاي موجود قبل از4/5/58 دعوت  قرار كارشناس صادر نموده و وكيل خواهانها لايحه اي توضيح داده كه مورد دعوي كه بصورت گاراژدرآمده از ابتداي تاسيس و قبل از سال 1358 بمنظور حمل و نقل ماشين آلات و وسائل سنگين استفاده مي شده است كارشناس در نظريه تكميلي خود كه پس از بازديد مجدد بيان مي دارد كه گاراژ مورد كارشناسي با توجه به نوع ساختمان و تركيب احداث بنا در آن بخصوص وضعيت درب وروودي آن پراكندگي ساختمان ها در سطح زمين و حصار آن كه كروكي آن قبلا" بدادگاه تقديم شده محل مورد كارشناسي بمنظور استفاده از ماشينها و ادوات سنگين از قبيل جرثقيل و بولدوزر و مركز تجمع باربري كاميون هاي سنگين وماشين آلات و ادوات بوده و از مدتهاقبل از انقلاب فعال بوده است و از تمامي محوطه سطح گاراژ براي دور زدن و انبار نمودن و جابجائي كالا بخصوص لوله هاي قطور و طولاني از آن استفاه مي شده است و با توجه بعمر و قدمت ساختمان آن در بطور متوسط18 سال قب لاحداث گرديده و مداركي كه در شركت .00موجود است و قرادادهائي كه با شركت نفت داشته و دفترچه هاي رانندگان از تمام گاراژ استفاده مي شده است .00 اداره خوانده بنظريه كارشناس اعتراض نموده بخلاصه آنكه نماينده اداره در معاينه كارشناس حضور نداشته قسمت اعظم اعيانهاي موجود بعد از انقلاب در زمان جنگ تحميلي توسط جهاد سازندگي ساخته شده كه در نظريه كارشناس به آن توجه شده ذكر وجود دفتر كاميون خارج از حدود وظيفه كارشناس بوده است و دفترچه ها دليلي بر وجود تناسب بين عرصه واعيان نيست و دادگاه پس از اظهارنظر مشاور محل مورد دعوي را دائر تشخيص و حكم بابطال راي كميسيون وداير بودن محل داده اداره كل زمين شهري خوزستان تقاضاي تجديدنظر نموده و پرونده بديوانعالي كشور ارسال وباين شعبه ارجاع گرديده لايحه اعتراضيه هنگام شورقرائت مي گردد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده و چنين راي مي دهند.
ايرادات و اعتراضات تجديدنظرخواه عمدتا" در ماهيت دعوي و تكرار مطالبي است كه در دادگاه عنوان ومستدلا" مردود اعلام گرديده است لذا دادنامه تجديدنظرخواسته با توجه بمستندات و مباني مذكور در آن و عدم اكشالي از لحاظ رعايت اصول و مقررات دادرسي ابرام مي گردد.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
151