رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 16/12/71
دادنامه شماره 787
شعبه 10 ديوان

خلاصه جريان پرونده
آقاي (الف ) دادخواستي بطرفيت اداره كل زمين شهري يزدبخواسته اعتراض بر راي شماره 29660/2/69 كميسيون ماده 12قانون زمين شهري تقديم و توضيح داده مالك ششدانگ پلاك 29 فرعي از5013 اصلي مفروزو مجزي شده از اصلي مذكور واقع در بخش 8 يزد(اميرآباد) هستم كه كل پلاك اصلي مذكور بباغ اناري معرفو و در ثبت هم بصورت مزروعي و باغ به ثبت رسيده ولي متاسفانه بدون توجه بواقعيات موجود و تنها باستناد عكس هوائي آنرا موات اعلام داشته اند در حاليكه زمين داراي سابقه زراعي و در منطقه زراعي واقع شده و فعلا" بصورت بائر است و وجود سوابق احياء و كشت آنرا از حالت موات خارج مي كند لذا جهت تشخيص واقعيت و احقاق حق تقاضا داردنسبت بانتخاب كارشناس يا كارشناسان بصير اقدام تا با ملاحظه سوابق ثبتي و نوع خاك و ساير عوامل مشخص كننده نظر قانوني خود را اعلام نمايند تا دادگاه بتواند براساس نظريه كارشناسان راي كميسيون را فسخ وحكم به بائر بودن پلاك 29 فرعي از5013 اصلي صادر نمايد پرونده درشعبه دوم دادگاه حقوقي يك يزد مطرح و سوابق امر از اداره زمين شهري مطالبه شده كه فتوكپي سوابق در سه برگ واصل و در يكبرگ آن كه ظاهرا" صورت مجلس و گزارش بازديد از محل است ذكر شده زمين بائر است و قبلا" در منطقه مزروعي قرار داشته است . آقاي ... بوكالت از خواهان در دادرسي مداخله و ضمن مدافعات خود بوجود برگ مزبور در سوابق كميسيون اشاره و نيز فتوكپي راي ديگري ازكميسيون راارائه نموده كه درموردپلاك 63 فرعي از اصلي 5013 صادر و بر بائر بودن اين پلاك فرعي اظهارنظر شده است . وكيل با انجام مدافعاتي تقاضا نموده كارشناس انتخاب گردد تا با ملاحظه محل و بررسي پرونده و مستندات نوع زمين را تعيين كند. اداره خوانده نيز با ارسال لايحه اي اشعار داشته بررسي عكسهاي هوائي سنوات 56و59 و بازديد اعضاي كميسيون از زمين موضوع پرونده بمساحت 372 مترمربع مشخص نموده كه زمين فاقد سوابق احياء است لذا تقاضاي رد دعوي خواهان را دارد. دادگاه جلب نظر كارشناس امور زراعتي ردخصوص موردضروري دانسته و نسبت بانتخاب كارشناس اقدام كرده تا كارشناس منتخب تعيين نمايد زمين مورد بحث سابقه زراعي دارد يا خير ودر صورتي كه سابقه زراعي داشته باشد مدت آن تعيين گردد. كارشناس منتخب با بازديد از محل وكسب نظر كارشناس خاك شناسي مركز تحقيقات كشاورزي استان نظريه خود را اعلام كه مورد اعتراض اداره خوانده قرار گرفته است . نهايتا" دادگاه باجلب عقيده مشاور بصدرو نظريه معترض عنه مبادرت و باين استدلال كه كارشناس منتخب وضعيت پلاك را دائر مزروعي اعلام داشته و اعتراض موثر و مدللي به آن نگرديده لذا دعواي خواهان را مقورن به صحت تشخيص و به فسخ نظريه كميسيون ماده 12 موضوع تصميم شماره 29660/2/69 و اعلام دائربودن پلاك مورد دعوي به مساحت تقريبي 372 مترمربع اظهارنظر كرده است .بر اثر اعتراض اداره كل زمين شهري استان يزد پرونده بديوانعالي كشور ارسال و ريدگي باين شعبه ارجاع شده است متن لايحه تقديمي معترض در هنگام مشاوره قرائت مي شود.
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق و انجام مشاوره بشرح زير راي مي دهند.

بسمه تعالي
با ملاحظه محتويات پرونده اين ايراد بر نظريه دادگاه مشهودات كه خواهان و وكيل او هيچگاه مدعي دائر بودن زمين نبوده اند بلكه خواهان در متن دادخواست صراحتا" اشعار داشته زمين او بلحاظ وجود سابقه احياء فعلا" باير است و تقاضااي صدور حكم بر فسخ راي كميسيون و اعلام باير بودن زمين را كرده است  از طرفي نظريه كارشناس منتخب نيز حكايتي از اينكه زمين دائر است ندارد بلكه سابقه احياء زمين را مربوط به بيست سال قبل دانسته كه فعلا" حدود نيم متر خاك روي آن ريخته و تسطيح شده است و در زمان گذشته چند بار روي آن كشت شده و همچنين با توجه به عكس هوائي سال 59زمين مورد بحث محصور در زمينهاي زراعي و ساختمانهاي مسكوني بوده است بنابراين اظهارنظر دادگاه بر دائر بودن پلاك با خواسته خواهان و نظريه كارشناس انطباق نداده و آنچه از مجموع محتويات پرونده استنباط مي شود بر بائر بودن زمين پلاك موضوع پرونده دلالت دارد فلذا پرونده جهت صدور راي شايسته بدادگاه مربوطه اعاده مي شود.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
151