رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 7/7/71
دادنامه شماره 415
شعبه 3 ديوان

خلاصه جريان پرونده
آقاي (الف ) دادخواستي در تاريخ 4/4/68 بدادگاه حقوقي 1بيرجند تقديم و باستناد يكبرگ سند رسمي مورخه 22/5/47 و يكبرگ سند عادي مورخ 12620 و فتوكپي نظريه كارشناس در پرونده كيفري ادعا نموده است كه 344 مترمربع از پلاك 1476 بخش 2 بيرجند دهستان شهريار را از پدرش خريداري نموده و تقاضاي ثبت نموده اما چون خوانده عين زمين با متصرف است تقاضاي صدور حكم داير باثبات مالكيت خويش نموده و مبلغ خواسته ده هزار ريال تقديم مي نمايد(متعاقبا" خواسته بمبلغ دويست و بيست هزار تومان تقديم شده ) خوانده در پاسخ بدوا" اعلام داشته كه ارزش خواسته بيش از اينهاستا مضافا" فتوكپي حكم دادگاه كيفري 2 گناباد و گواهي پايان كار و سند بيع قطعي شماره 31820 و سند عادي مبين خريد ملك از...بوسيله (ب ) و اقرارنامه ورثه (ب ) و سند عادي فروش ملك از (ج ) بخود راه بدادگاه تقديم و نهايتا" عنوان نموده كه ماكل مورد ادعا مي باشد و سپس آقاي (د) خود راضمن تقديم يكبرگ وكالتنامه بوكالت از خوانده معرفي و ضمن تاييد مطالب ومدارك ابرازي وسيله موكلش عنوان نموده ملك ادعا پلاك ثبتي 1523 اصلي است و ملك مورد ادعاي خواهان 1476 ميباشد و متصل بفرعي 401 مي باشد ومدارك ابرازي خواهان و نظركاشناس خلاف ادعاي او را ثابت ميكند و اين ملك بوسيله موكل خريدراي و محصور گرديده و تصرفات مالكانه هنوز هم ادامه دارد و چون دعوي اثبات مالكيت مي باشد و رفع تصرف هم خواسته نشده معلو نيست چرا موكل بدادگاه كشيده كه اعلام عدم توجه دعوي و يا رد دادخواهي مورد تقاضاست . مرجع رسيدگي وبضعيت ثبتي را اسعلام و قرار تحقيق و معاينه محلي توام با جلب نظر كارشناس صادر و پس از كسب نظرآقاي مشاوردادگاه ختم رسيدگي اعلام و بدين خلاصه نظر مي دهد. با توجه باينكه خواهان پس از ابلاغ تمبر لازم را ابطال نموده و از طرفي با امعان نظر در محتويات پرونده تحقيقات انجام شده و نظر كارشناس ومدافعات وكيل خواهان ، دادخواهي خواهان مدلل نيست عقيده برد دارد.اين نظرمورد اعتراض آقاي (الف ) واقع گرديده كه بهنگام مشاوره لايحه اعتراضيه قرائت خواهد شد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين اظهارنظرمي نمايد:

نظريه
نظريه مورخ 24/12/70دادگاه حقوقي يك بيرجند در پرونده شماره 68/400 با اشكال مواجه است زيرا اولا" آقاي ... كه از طرف دادگاه بعنوان كارشناس انتخاب گرديده قبلا" درپرونده كيفري شماره 67/3870 مربوط به متداعيين دعوي مطروحه بعنوان كارشناس كتبا" اظهار نظر كرده و فتوكپي نظريه مورخ 25/2/68 مشاراليه وسيله خواهان ضميمه دادخواست تقديم گرديده با اين وصف و با عنايت باينكه طبق قسمت اخير ماده 446 قانون آئين داردسي مدني ناظر به بند7 ماده 208همين قانون كارشناس مزبور مردود مي باشد انتخاب نامبرده بعنوان كارشناس از طرف دادگاه صحيح و قانوني نبوده است خلاصه اينكه نظريه اخير كارشناس كه بدادگاه تقديم گرديده بانظريه مورخ 25/2/1368مشاراليه متفاوت است ثانيا" گرچه مندرجات صورتجلسه 23/8/69 دادگاه مشعر است بر اينكه دادگاه از ميان كارشناسان ... را بقيد قرعه انتخاب كرده لكن مدت اظهارنظر كارشناس معين نشده ثالثا" نماينده ثبت ظاهرا" در جريان اجراي كارشناسي مداخله داشته و درقراركارشناسي دادگاه هم لزوم مداخله نماينده و نقشه بردار ثبت تاكيد شده لكن عملا" نماينده و نقشه برداري ثبت هيچگونه اقدامي در زمينه تسهيل اظهارنظر كارشناس معمول نداشته است و حال آنكه با توجه بطبع دعوي و دلايل ابرازي طرفين خصوص با لحاظ گزارش شماره 33746/4/69 رئيس ثبت بيرجند در مورد حدود اظهار شده پلاكهاي 1523و1476 اصلي از نظر كشف حقيقت ضرورت داشته نماينده و نقشه برداري ثبت حدوددو پلاك مذكور را در محل پياده نموده موقعيت دوقطعه زمين ادعائي طرفين را با لحاظ حدود مندرج در اسنادرسمي 2531850/1/44و225262/5/47 در محدوده دو پلاك مرقوم معين ومشخص نموده و سپس كارشناس خبره در تشخيص حدود ثبتي با ملاحظه پرونده هاي ثبتي و در نظرگرفتن اقدامات نماينده ونقشه بردار ثبت ضمن مشخص نبودن مساحت زمين خريداري آقاي ه بمترمربع كه در سند31850 تصريح گرديده (مورد معامله طبق اظهار طرفين نيم من بذرافشان است ) مشخصا" اظهارنظر نماينده قطعه زمين موضوع دعوي در داخل محدوده ثبتي كداميك از پلاكهاي 1523و1476 اصلي قرار گرفته است سپس دادگاه با در نظر گرفتن كليه نتايج حاصله تصميم مقتضي اتخاذ نمايد بنابمراتب نظريه دادگاه تاييد نميشود و پرونده در اجراي ماده 5 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو بدادگاه حقوقي يك بيرجند اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
152