رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 21/11/70
شماره دادنامه 632
شعبه 3 ديوان

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ 8/4/67 آقاي (الف ) دادخواستي به طرفيت هيات 7 نفره واگذاري زمين استان تهران مبني بر اعتراض به تشخيص هيات و موات شناختن پالك ثبتي 18 فرعي از141 اصلي به شعبه اول دادگاه حقوقي يك كرج تسليم واظهار داشته پلاكهاي متعلق به اينجانب به شماره 167 الي 70 فرعي (642الي 645) همه ساله تسطيح و شحم شده و بصورت آيش يكسال در ميان كشت گرديده و سهم از آب دو حلقه چاه عميق داير و حقابه از قريه هلجر (مويد ايحاء و آباداني زمين مذكور است و نامه اداري سرجنگلداري كرج بعنوان جمعيت هلال احمر كرج نيزمويد مزروعي و زير كشت بودن اين پلاكهاست و هيات واگذاري زمين نيز به دفترخانه شماره 15 كرج اعلام نموده كه زمين احياء شده است ، اداره امور اقتصادي و دارائي كرج نيز نقل وانتقال پلاكهاي مورد نظر را بلامانع تشخيص داده اند. اينجانب سالها قبل بموجب چند فقره سند پلاك 141را بصورت مشاعي خريدراي و در سال 51 تفكيك و به قطعات متعدد تقسيم و از آن تاريخ متناوبا" زير كشت بوده لذا تقاضاي فسخ راي هياتو ابقاء مالكيت خود بر پلاكهاي مورددعوي دارم فتوكپي مستندات پيوست و پرونده به كلاسه 67/167 ثبت شده درتاريخ 12/7/67 آقاي ... وكيل دادگستري به وكالت از آقاي (الف ) دادخواستي بطرفيت هيات 7 نفره واگذاري زمين استان تهران به دادگاه مذكور تسليم و اظهار داشته موكل بموجب اسناد مالكيت پيوست مالك قطعات 67الي 70 واقع در پلاكهاي 642الي 645 فرعي از141 اصلي بخش ساوجبلاغ قريه هلجرد كرج بوده كه پلاك 45 را به هلال احمر كرج اهداء نموده و بقيه چه قبل و چه بعد از انقلاب در اختيار نامبرده و زير كشت قرار داشته و دو حلقه چاه عميق حفر كرده و كليه آثار و علائم مويد احياء اراضي مذكور مي باشد ولي هيات هفت نفره واگذاري زمين ملك موكل را موات تشخيص و خواستار ابطال اسناد ماليكت آن گرديده كه خلاف واقع است و ضمن اعتراض بنظريه هيات تقاضاي فسخ آنرا مي نمايد اين پرونده به كلاسه 67/396 ثبت شده و هر دو پرونده ضميمه يكديگر شده اند. نماينده اداره خوانده در جلسه دادرسي پاسخ داده :
خواهان پلاك 645 را طبق اظهار خود به هلال احمر واگذاركرده و اكنون مالكيتي بر آن ندارد و دعتراض وي نسبت به پلاك اخيرالذكر بي مورد است ايشان به پاسخ استعلام از هيات 7 نفره استناد نموده كه اين پاسخ در مورد پلاكهاي 599و645 بوده كه نامبرده در آنها مالكيتي ندارد و از طرفي تشخيص غير موات بودن دو پلاك دليل موات نبودن بقيه اراضي نمي باشد و خواهان مدري بر كشت و احياء اراضي مورد مالكيت خود ارائه نداده و گواهي اسير ادارات با توجه به اينكه مرجع تشخيص نوع اراضي هيات است دليل بر موات نبودن نيست ،اراضي موصوف توسط كارشناسان وزارتخانه هاي كشاورزي و جهاد سازندگي و كشور و نماينده ولي امر بازديد و موات تشخيص گرديده و تقاضاي رد دعوي را دارد. دادگاه بمنظور تشخيص وضعيت زمين قرار تحقيق و معاينه محلي و جلب نظر كارشناس صادر نموده كه اين قرارها اجراء شده وكارشناس منتخب زمي را باير اعلام نموده و نظريه وي مورد اعتراض وكيل خواهان قرار گرفته 0 دادگاه هياتي از كارشناسان را مامور بررسي نموده و اين هيات نظر كارشناس اوليه را مورد تاييد قرار داده است و وكيل خوهان به ا ين نظريه نيز اعتراض نموده 0در تاريخ 12/3/70 پس از كسب نظر مشاور خلاصتا" بشرح زير اعلام نظرشده است : با توجه به صورتجلسه معاينه محل و موقعيت اراضي مورددعوي و وضعيت خاك و نظريه كارشناسان منتخب كه اعتراض موجهي نسبت به آنها بعمل نيامده بر دادگاه ثابت است كه اين قطعات داراي سابقه عمران و احياء بوده و موات بالاصاله نيست النهايه مدتي بلااستفاده مانده و در سالهاي اخير در آن كشت و زرع شده لذا به فسخ راي معترض عنه به باير بودن قطعات 67و68و69به پلاكهاي 642و643و644 فرعي از141 اصلي قريه هلجرد كرج اظهار عقيده مي نمايد. نظر دادگاه مورد اعتراض طرفين دعوي قرار گرفته و پرونده به اين شعبه ارجاع شده لايحه اعتراضيه هنگام شور قرائت ميشود.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس زقرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.

راي
اولا" در مورد اعتراض هيئت هفت نفره چون نظريه استنباطي دادگاه در تاريخ 8/4/70 (بااحتساب پنج روز مراجعه براي ملاحظه نظريه )در خارج از موعد مقر قانوني تهيه و تقديم گرديده دادگاه وظيفه داشته راسا" مبادرت بصدور راي نمايد. ثانيا" در مورد اعتراض وكيل خواهان نظر باينكه اعتراض موجهي ذكر نشده ونظريه دادگاه بنا بجهات و دلايل مندرج در ان مغايرتي با موازين قانوني نداردتنفيذ مي شود و پرونده جهت اقدام مقتضي بدادگاه مربوطه اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
152